Std 6 social science – ધોરણ 6 સામાજિક વિજ્ઞાન

તમે હાલમાં જે MCQs વાંચી રહ્યા છો તે GCERT ની ધોરણ 6 સામાજિક વિજ્ઞાન ની પાઠ્યપુસ્તક પરથી તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે. આ બુકના દરેક અધ્યાયમાંથી અલગ–અલગ રીતે દરેક અધ્યાયના 100 મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્નો પસંદ કરીને તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે.

આ MCQs તમને ગુજરાત સરકાર દ્વારા લેવામાં આવતી વિવિધ સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓમાં ખૂબ જ ઉપયોગી સાબિત થશે. તેથી આ પ્રશ્નો ધ્યાનપૂર્વક વાંચવા અને નિયમિત પ્રેક્ટિસ કરવા ખૂબ જરૂરી છે.

આગામી સમયમાં પણ આવું જ ઉપયોગી અભ્યાસ સામગ્રી અને નવી માહિતી તમને સતત મળતી રહે તે માટે અમારા ગ્રુપમાં અવશ્ય જોડાઓ. સાથે સાથે, આ માહિતી તમારા તમામ મિત્રો સુધી પહોંચે તે માટે તેને શેર કરવાનું પણ ભૂલશો નહીં.

ધોરણ 6 સામાજિક વિજ્ઞાન અધ્યાય 1 થી 17

અધ્યાય 1 : ચાલો, ઇતિહાસ જાણીએ 

1. ઇતિહાસ શુંનો અભ્યાસ કરે છે?
   A) ભવિષ્ય
   ✓ B) માનવ ભૂતકાળ
   C) કુદરત
   D) વિજ્ઞાન
2. ઇતિહાસનો મુખ્ય હેતુ શું છે?
   A) મનોરંજન
   ✓ B) ભૂતકાળ સમજવો
   C) રમત
   D) ગણિત
3. ભૂતકાળની માહિતી મેળવવા શું જરૂરી છે?
   A) કલ્પના
   ✓ B) પુરાવા
   C) સ્વપ્ન
   D) અંદાજ
4. પુરાવા કેટલા પ્રકારના હોય છે?
   A) બે
   ✓ B) ત્રણ
   C) ચાર
   D) પાંચ
5. લખિત પુરાવાનું ઉદાહરણ કયું છે?
   A) હાડકાં
   ✓ B) શિલાલેખ
   C) સાધનો
   D) ઘરેણાં
6. મૌખિક પુરાવાનું ઉદાહરણ શું છે?
   A) સિક્કા
   ✓ B) લોકકથા
   C) તામ્રપત્ર
   D) શિલાલેખ
7. પુરાતાત્વિક પુરાવામાં શું આવે છે?
   A) ગ્રંથ
   ✓ B) અવશેષો
   C) વાર્તા
   D) ગીત
8. સિક્કા કયા પુરાવામાં આવે છે?
   A) મૌખિક
   ✓ B) પુરાતાત્વિક
   C) સાહિત્યિક
   D) દૃશ્ય
9. શિલાલેખ સામાન્ય રીતે ક્યાં લખાયેલા હોય છે?
   A) કાગળ
   ✓ B) પથ્થર
   C) કપડું
   D) લાકડું
10. પાંદડાં પર લખાયેલા ગ્રંથોને શું કહે છે?
    A) લોકકથા
    ✓ B) હસ્તપ્રત
    C) સિક્કા
    D) શિલાલેખ
11. ઇતિહાસનો અભ્યાસ કરનારને શું કહે છે?
    ✓ A) ઇતિહાસકાર
    B) ભૂગોળશાસ્ત્રી
    C) વૈજ્ઞાનિક
    D) સમાજશાસ્ત્રી
12. મૌખિક પુરાવા કેવી રીતે આગળ વધે છે?
    A) લખાણથી
    ✓ B) બોલચાલથી
    C) છાપકામથી
    D) નકશાથી
13. પુરાતત્વશાસ્ત્ર કોનો અભ્યાસ કરે છે?
    A) ભાષા
    ✓ B) પ્રાચીન અવશેષો
    C) સમાજ
    D) કાયદા
14. ખોદકામ કયા વિષય સાથે જોડાયેલ છે?
    A) ઇતિહાસ
    ✓ B) પુરાતત્વ
    C) ભૂગોળ
    D) નાગરિકશાસ્ત્ર
15. ઇતિહાસમાં સમય માપવા શું વપરાય છે?
    A) કલાક
    ✓ B) સંવત
    C) મિનિટ
    D) સેકન્ડ
16. BC નો અર્થ શું છે?
    ✓ A) Before Christ
    B) Before Common
    C) Back Century
    D) Basic Century
17. AD નો અર્થ શું છે?
    A) After Death
    ✓ B) Anno Domini
    C) Ancient Date
    D) After Day
18. BCE નો અર્થ શું છે?
    A) Before Christian Era
    ✓ B) Before Common Era
    C) Back Common Era
    D) Basic Common Era
19. CE નો અર્થ શું છે?
    ✓ A) Common Era
    B) Central Era
    C) Current Era
    D) Correct Era
20. સમયક્રમનો અર્થ શું છે?
    A) સમય માપ
    ✓ B) ઘટનાઓનો ક્રમ
    C) તારીખ
    D) વર્ષ
21. પુરાવા કેમ મહત્વના છે?
    A) સુંદર છે
    ✓ B) સત્ય દર્શાવે છે
    C) મોટા છે
    D) દુર્લભ છે
22. પ્રાચીન લોકોની જીવનશૈલી વિશે માહિતી ક્યાંથી મળે છે?
    A) અખબાર
    ✓ B) અવશેષો
    C) ટીવી
    D) રેડિયો
23. લોકગીત કયા પુરાવામાં આવે છે?
    A) લખિત
    ✓ B) મૌખિક
    C) પુરાતાત્વિક
    D) દૃશ્ય
24. તામ્રપત્ર કયા પુરાવામાં આવે છે?
    ✓ A) લખિત
    B) મૌખિક
    C) દૃશ્ય
    D) પ્રાકૃતિક
25. ઇતિહાસમાં તારીખો શા માટે જરૂરી છે?
    A) યાદ રાખવા
    ✓ B) સમયક્રમ સમજવા
    C) પરીક્ષા
    D) મજા
26. પુરાવા વગર ઇતિહાસ શક્ય છે?
    A) હા
    ✓ B) ના
    C) ક્યારેક
    D) જરૂર નથી
27. ઇતિહાસ વિષય કઈ શ્રેણીમાં આવે છે?
    A) વિજ્ઞાન
    ✓ B) સામાજિક વિજ્ઞાન
    C) ગણિત
    D) ભાષા
28. શિલાલેખોમાં મુખ્યત્વે શું લખાયેલું હોય છે?
    A) ગીત
    ✓ B) શાસન અને દાન
    C) હવામાન
    D) રમતો
29. સિક્કાઓ પરથી શું જાણવા મળે છે?
    A) ખેતી
    ✓ B) શાસક અને સમય
    C) નદી
    D) પર્વત
30. મૌખિક પુરાવાનું મુખ્ય લક્ષણ શું છે?
    A) લખાયેલ
    ✓ B) યાદશક્તિ આધારિત
    C) પથ્થર પર
    D) કાયમી
31. લખિત પુરાવા કેમ વિશ્વસનીય છે?
    A) મોટા છે
    ✓ B) લખાયેલા છે
    C) જૂના છે
    D) દુર્લભ છે
32. ઇતિહાસમાં અવશેષો કેમ ઉપયોગી છે?
    A) શોભા માટે
    ✓ B) ભૂતકાળ સમજવા
    C) રમતો
    D) મનોરંજન
33. પ્રાચીન ઘરોના અવશેષો શું બતાવે છે?
    A) રમતો
    ✓ B) જીવનશૈલી
    C) સંગીત
    D) કલા
34. ઇતિહાસ માનવ સમાજ વિશે શું બતાવે છે?
    A) ગણિત
    ✓ B) સંસ્કૃતિ
    C) વિજ્ઞાન
    D) રમત
35. ઇતિહાસનો અભ્યાસ કેવી રીતે થાય છે?
    A) કલ્પના
    ✓ B) સંશોધન
    C) સ્વપ્ન
    D) અનુમાન
36. સંશોધનનો અર્થ શું થાય છે?
    A) યાદ
    ✓ B) શોધ અને વિશ્લેષણ
    C) લખાણ
    D) રમત
37. પ્રાચીન સમયની માહિતી ક્યાંથી મળે છે?
    A) અનુમાન
    ✓ B) પુરાવા
    C) સ્વપ્ન
    D) કથા
38. લોકવાર્તા કયા પુરાવામાં આવે છે?
    A) લખિત
    ✓ B) મૌખિક
    C) પુરાતાત્વિક
    D) દૃશ્ય
39. ઇતિહાસ અભ્યાસથી શું લાભ થાય છે?
    A) મજા
    ✓ B) સમજ અને જ્ઞાન
    C) રમત
    D) સમય
40. ઇતિહાસ ભૂતકાળ સાથે કેવી રીતે જોડાયેલ છે?
    A) કલ્પના
    ✓ B) પુરાવા
    C) સ્વપ્ન
    D) રમતો
41. સમયગાળાનું વિભાજન કેમ થાય છે?
    A) રમતો
    ✓ B) સમજ સરળ બનાવવા
    C) ફિલ્મ
    D) મનોરંજન
42. ઇતિહાસમાં તટસ્થતા કેમ જરૂરી છે?
    A) ઝડપ
    ✓ B) સાચી સમજ
    C) સરળતા
    D) યાદ
43. ઇતિહાસ માનવ જીવનને શું શીખવે છે?
    A) રમતો
    ✓ B) અનુભવથી શીખવું
    C) ફિલ્મ
    D) મજા
44. પ્રાચીન સાધનો કયા પુરાવા છે?
    A) મૌખિક
    ✓ B) પુરાતાત્વિક
    C) સાહિત્યિક
    D) દૃશ્ય
45. સમયરેખા શા માટે બનાવાય છે?
    A) રમતો
    ✓ B) ઘટનાઓ સમજવા
    C) ગણતરી
    D) ભાષા
46. ઇતિહાસનો અંતિમ હેતુ શું છે?
    A) પરીક્ષા
    B) મજા
    ✓ C) માનવ જીવનની સમજૂતી
    D) સમય
47. પ્રાચીન દસ્તાવેજો કયા પુરાવામાં આવે છે?
    ✓ A) લખિત
    B) મૌખિક
    C) પુરાતાત્વિક
    D) દૃશ્ય
48. ઘટનાઓની ગોઠવણીને શું કહે છે?
    A) સંવત
    ✓ B) સમયક્રમ
    C) તારીખ
    D) વર્ષ
49. ઇતિહાસ શા માટે જરૂરી છે?
    A) મજા
    ✓ B) ભૂલોથી શીખવા
    C) રમત
    D) સમય
50. ઇતિહાસ માનવને શું આપે છે?
    A) ફક્ત તારીખ
    ✓ B) સમજ
    C) રમતો
    D) મનોરંજન
51. પુરાવા કેટલા પ્રકારમાં વહેંચાય છે?
    A) બે
    ✓ B) ત્રણ
    C) ચાર
    D) પાંચ
52. સાહિત્યિક પુરાવામાં શું આવે છે?
    A) હાડકાં
    ✓ B) ગ્રંથો
    C) સાધનો
    D) લોકગીત
53. ઇતિહાસમાં વર્ષ ગણતરી શાથી થાય છે?
    A) દિવસ
    ✓ B) સંવત
    C) કલાક
    D) મિનિટ
54. શિલાલેખો શેના પુરાવા છે?
    A) મૌખિક
    ✓ B) લખિત
    C) દૃશ્ય
    D) પ્રાકૃતિક
55. ઇતિહાસ અભ્યાસમાં નકશાનો ઉપયોગ શા માટે થાય છે?
    A) રમતો
    ✓ B) સ્થાન સમજવા
    C) મજા
    D) સમય
56. પ્રાચીન સમાજ વિશે જાણકારી ક્યાંથી મળે છે?
    A) ટીવી
    ✓ B) પુરાવા
    C) રેડિયો
    D) અખબાર
57. ઇતિહાસ અભ્યાસમાં તુલના કેમ જરૂરી છે?
    A) મજા
    ✓ B) વિકાસ સમજવા
    C) રમત
    D) સમય
58. પુરાતત્વવિદ શું કરે છે?
    A) ભણાવે
    ✓ B) ખોદકામ
    C) નકશો
    D) કાયદા
59. ઇતિહાસ માનવ સંસ્કૃતિને કેવી રીતે સમૃદ્ધ કરે છે?
    A) રમતો
    ✓ B) જ્ઞાન
    C) ફિલ્મ
    D) મનોરંજન
60. ઇતિહાસમાં સમયગાળો શું દર્શાવે છે?
    A) કલાક
    ✓ B) ચોક્કસ સમય
    C) મિનિટ
    D) સેકન્ડ
61. પ્રાચીન નગરોની માહિતી ક્યાંથી મળે છે?
    A) લોકગીત
    ✓ B) અવશેષો
    C) ટીવી
    D) રેડિયો
62. ઇતિહાસ અભ્યાસમાં પ્રશ્નો કેમ પૂછાય છે?
    A) મજા
    ✓ B) સમજ વધારવા
    C) રમત
    D) સમય
63. ઇતિહાસ માનવ સમાજને શું શીખવે છે?
    A) રમતો
    ✓ B) અનુભવ
    C) ફિલ્મ
    D) મનોરંજન
64. પ્રાચીન કાળના કાયદા ક્યાંથી મળે છે?
    A) લોકગીત
    ✓ B) શિલાલેખ
    C) રેડિયો
    D) ટીવી
65. ઇતિહાસ અભ્યાસમાં દસ્તાવેજો કેમ જરૂરી છે?
    A) મોટા છે
    ✓ B) સચોટ માહિતી માટે
    C) સુંદર
    D) દુર્લભ
66. મૌખિક પુરાવા કયા કારણથી બદલાઈ શકે છે?
    A) લખાણ
    ✓ B) યાદશક્તિ
    C) પથ્થર
    D) દસ્તાવેજ
67. ઇતિહાસ અભ્યાસમાં શિસ્ત કેમ જરૂરી છે?
    A) મજા
    ✓ B) વિશ્વસનીયતા
    C) રમત
    D) સમય
68. પ્રાચીન સાધનો શું દર્શાવે છે?
    A) રમત
    ✓ B) વિકાસ સ્તર
    C) ફિલ્મ
    D) સંગીત
69. ઇતિહાસમાં ઘટનાઓનું વિશ્લેષણ કેમ થાય છે?
    A) મજા
    ✓ B) સાચી સમજ
    C) રમત
    D) સમય
70. ઇતિહાસ અભ્યાસમાં સ્ત્રોતો કેમ જરૂરી છે?
    A) મનોરંજન
    ✓ B) માહિતી માટે
    C) રમત
    D) સમય
71. ઇતિહાસ માનવ ભૂલોથી શું શીખવે છે?
    A) મજા
    ✓ B) ભવિષ્ય સુધારવું
    C) રમત
    D) સમય
72. પ્રાચીન સમયની લિપિઓ ક્યાં મળે છે?
    A) કાગળ
    ✓ B) શિલાલેખ
    C) કપડું
    D) લાકડું
73. ઇતિહાસ અભ્યાસમાં પુરાવાની ચકાસણી કેમ થાય છે?
    A) મજા
    ✓ B) સત્ય માટે
    C) રમત
    D) સમય
74. ઇતિહાસ માનવ વિચારધારાને કેવી રીતે અસર કરે છે?
    A) રમતો
    ✓ B) અનુભવ દ્વારા
    C) ફિલ્મ
    D) મનોરંજન
75. પ્રાચીન સમયના રહેણાંક શું બતાવે છે?
    A) રમત
    ✓ B) જીવનશૈલી
    C) ફિલ્મ
    D) સંગીત
76. ઇતિહાસ અભ્યાસમાં સમયક્રમ શા માટે જરૂરી છે?
    A) મજા
    ✓ B) ઘટનાઓ સમજવા
    C) રમત
    D) સમય
77. ઇતિહાસ માનવ સમાજને કેવી રીતે માર્ગદર્શન આપે છે?
    A) રમતો
    ✓ B) અનુભવથી
    C) ફિલ્મ
    D) મનોરંજન
78. પ્રાચીન લોકોના વ્યવસાય વિશે માહિતી ક્યાંથી મળે છે?
    A) ટીવી
    ✓ B) પુરાવા
    C) રેડિયો
    D) અખબાર
79. ઇતિહાસ અભ્યાસમાં નકશા કેમ ઉપયોગી છે?
    A) મજા
    ✓ B) સ્થાન સમજવા
    C) રમત
    D) સમય
80. ઇતિહાસ માનવ સંસ્કૃતિનો અભ્યાસ કેમ છે?
    A) મનોરંજન
    ✓ B) સમાજ સમજવા
    C) રમત
    D) સમય
81. પ્રાચીન કાળના સાધનો ક્યાંથી મળે છે?
    A) ગ્રંથ
    ✓ B) ખોદકામ
    C) લોકગીત
    D) વાર્તા
82. ઇતિહાસ અભ્યાસમાં તટસ્થ અભિગમ કેમ જરૂરી છે?
    A) મજા
    ✓ B) સાચી માહિતી
    C) રમત
    D) સમય
83. ઇતિહાસ માનવ જીવન માટે કેમ મહત્વનો છે?
    A) રમતો
    ✓ B) શીખવા
    C) ફિલ્મ
    D) મનોરંજન
84. પ્રાચીન સમયના દાન વિશે માહિતી ક્યાં મળે છે?
    A) લોકગીત
    ✓ B) તામ્રપત્ર
    C) રેડિયો
    D) ટીવી
85. ઇતિહાસ અભ્યાસમાં સ્ત્રોતોની તુલના કેમ થાય છે?
    A) મજા
    ✓ B) સચોટતા
    C) રમત
    D) સમય
86. ઇતિહાસ માનવ સમાજના વિકાસને કેવી રીતે દર્શાવે છે?
    A) રમતો
    ✓ B) પુરાવા દ્વારા
    C) ફિલ્મ
    D) મનોરંજન
87. પ્રાચીન નગરોની રચના શું બતાવે છે?
    A) રમત
    ✓ B) આયોજન
    C) ફિલ્મ
    D) સંગીત
88. ઇતિહાસ અભ્યાસમાં દસ્તાવેજો કેમ સંગ્રહાય છે?
    A) મજા
    ✓ B) માહિતી માટે
    C) રમત
    D) સમય
89. ઇતિહાસ માનવ ભૂતકાળને કેવી રીતે જીવંત બનાવે છે?
    A) રમતો
    ✓ B) સમજ દ્વારા
    C) ફિલ્મ
    D) મનોરંજન
90. પ્રાચીન સમયના સાધનો શેના પુરાવા છે?
    A) મૌખિક
    ✓ B) પુરાતાત્વિક
    C) સાહિત્યિક
    D) દૃશ્ય
91. ઇતિહાસ અભ્યાસમાં ઘટનાઓનું મૂલ્યાંકન કેમ થાય છે?
    A) મજા
    ✓ B) સાચી સમજ
    C) રમત
    D) સમય
92. ઇતિહાસ માનવને શું શીખવે છે?
    A) રમતો
    ✓ B) અનુભવ
    C) ફિલ્મ
    D) મનોરંજન
93. પ્રાચીન સમયના રહેણાંક સ્થળો ક્યાં મળે છે?
    A) ગ્રંથ
    ✓ B) અવશેષો
    C) લોકગીત
    D) વાર્તા
94. ઇતિહાસ અભ્યાસમાં પ્રશ્નોત્તરી કેમ થાય છે?
    A) મજા
    ✓ B) સમજ માટે
    C) રમત
    D) સમય
95. ઇતિહાસ માનવ સમાજની રચના કેવી રીતે સમજાવે છે?
    A) રમતો
    ✓ B) પુરાવા દ્વારા
    C) ફિલ્મ
    D) મનોરંજન
96. પ્રાચીન સમયની માહિતી કેમ સંરક્ષિત રાખવી જોઈએ?
    A) મજા
    ✓ B) ઇતિહાસ માટે
    C) રમત
    D) સમય
97. ઇતિહાસ અભ્યાસમાં શિલાલેખો કેમ મહત્વના છે?
    A) સુંદર
    ✓ B) સચોટ માહિતી
    C) મોટા
    D) દુર્લભ
98. ઇતિહાસ માનવ સંસ્કૃતિને કેવી રીતે જોડે છે?
    A) રમતો
    ✓ B) ભૂતકાળ સાથે
    C) ફિલ્મ
    D) મનોરંજન
99. ઇતિહાસ અભ્યાસમાં સ્ત્રોતોનું સંરક્ષણ કેમ જરૂરી છે?
    A) મજા
    ✓ B) ભવિષ્ય માટે
    C) રમત
    D) સમય
100. ઇતિહાસનો અંતિમ હેતુ શું છે?
     A) મનોરંજન
     B) પરીક્ષા
     ✓ C) માનવ જીવનની સમજૂતી
     D) સમય પસાર

અધ્યાય 2 : આદિમાનવથી સ્થાયી જીવનની સફર

1. આદિમાનવનું મુખ્ય જીવનધંધો શું હતો?
   A) ખેતી
   ✓ B) શિકાર અને ખોરાક સંગ્રહ
   C) વેપાર
   D) હસ્તકલા
2. આદિમાનવ ક્યાં વસતો હતો?
   A) મકાનોમાં
   ✓ B) ગુફાઓમાં
   C) શહેરોમાં
   D) ગામોમાં
3. આદિમાનવ કયા પ્રકારના સાધનો વાપરતો હતો?
   A) લોખંડ
   B) તાંબું
   ✓ C) પથ્થર
   D) કાંસું
4. આદિમાનવનું જીવન કેવું હતું?
   A) સ્થાયી
   ✓ B) ભટકતું
   C) વૈભવી
   D) આરામદાયક
5. આદિમાનવ શા માટે ભટકતો હતો?
   A) મજા માટે
   ✓ B) ખોરાકની શોધમાં
   C) યુદ્ધ માટે
   D) શિક્ષણ માટે
6. પથ્થર યુગને કેટલા ભાગમાં વહેંચવામાં આવ્યો છે?
   A) બે
   ✓ B) ત્રણ
   C) ચાર
   D) પાંચ
7. પ્રાચીન પથ્થર યુગને શું કહે છે?
   ✓ A) પેલિઓલિથિક
   B) નીઓલિથિક
   C) મેઝોલિથિક
   D) ધાતુ યુગ
8. મધ્ય પથ્થર યુગને શું કહે છે?
   A) પેલિઓલિથિક
   ✓ B) મેઝોલિથિક
   C) નીઓલિથિક
   D) કાંસ્ય યુગ
9. નવા પથ્થર યુગને શું કહે છે?
   A) પેલિઓલિથિક
   B) મેઝોલિથિક
   ✓ C) નીઓલિથિક
   D) લોખંડ યુગ
10. પેલિઓલિથિક યુગમાં માનવ શું કરતો હતો?
    A) ખેતી
    ✓ B) શિકાર
    C) વેપાર
    D) લેખન
11. મેઝોલિથિક યુગમાં કયો ફેરફાર જોવા મળે છે?
    A) ખેતીનો આરંભ
    ✓ B) નાના સાધનોનો ઉપયોગ
    C) શહેરો
    D) લેખન
12. નીઓલિથિક યુગની સૌથી મોટી શોધ કઈ હતી?
    A) આગ
    ✓ B) ખેતી
    C) ચાક
    D) ધાતુ
13. ખેતી શરૂ થતાં માનવ જીવનમાં શું ફેરફાર થયો?
    A) ભટકતું રહ્યું
    ✓ B) સ્થાયી બન્યું
    C) વધુ જોખમી બન્યું
    D) નાશ પામ્યું
14. સ્થાયી જીવન શરૂ થતાં માનવ ક્યાં વસ્યો?
    A) રણમાં
    ✓ B) નદી કાંઠે
    C) પર્વતો પર
    D) દરિયામાં
15. ખેતી માટે કઈ વસ્તુ જરૂરી હતી?
    A) શિકાર
    ✓ B) જમીન
    C) ગુફા
    D) હથિયાર
16. નીઓલિથિક યુગમાં કયો વ્યવસાય શરૂ થયો?
    A) વેપાર
    ✓ B) પશુપાલન
    C) યુદ્ધ
    D) લેખન
17. આદિમાનવ સૌથી પહેલો કયો પ્રાણી પાળ્યો?
    A) ગાય
    ✓ B) કૂતરો
    C) ઘોડો
    D) બકરી
18. આગની શોધથી શું લાભ થયો?
    A) લેખન
    ✓ B) રાંધણ અને સુરક્ષા
    C) ખેતી
    D) વેપાર
19. આદિમાનવ આગનો ઉપયોગ શા માટે કરતો હતો?
    A) પ્રકાશ
    ✓ B) ગરમી અને રક્ષણ
    C) શણગાર
    D) સંદેશા
20. નીઓલિથિક યુગમાં માનવ કયા પ્રકારના ઘર બનાવતો હતો?
    A) ગુફા
    ✓ B) કાચા મકાન
    C) મહેલ
    D) ઇમારતો
21. સ્થાયી જીવનથી શું વિકસ્યું?
    A) ભટકતું જીવન
    ✓ B) ગામડાં
    C) રણ
    D) જંગલ
22. ખેતી શરૂ થતાં ખોરાકની સ્થિતિ કેવી બની?
    A) અનિશ્ચિત
    ✓ B) નિયમિત
    C) ઓછી
    D) ખતમ
23. આદિમાનવ કયા સાધનોથી શિકાર કરતો હતો?
    A) તલવાર
    ✓ B) પથ્થરના સાધનો
    C) બંદૂક
    D) ભાલો (લોખંડનો)
24. પથ્થર યુગના સાધનો શું દર્શાવે છે?
    A) વૈભવ
    ✓ B) બુદ્ધિ વિકાસ
    C) શોખ
    D) આરામ
25. ખેતી માટે માનવને કઈ વસ્તુ શીખવી પડી?
    A) તરવું
    ✓ B) બીજ વાવવું
    C) શિકાર
    D) આગ બનાવવી
26. સ્થાયી જીવનથી સમાજમાં શું બન્યું?
    A) એકલતા
    ✓ B) સહકાર
    C) ઝઘડો
    D) ભટકવું
27. નીઓલિથિક યુગમાં કયો સાધન ઉપયોગી બન્યો?
    A) ભાલો
    ✓ B) ચાક
    C) તલવાર
    D) બંદૂક
28. ચાકનો ઉપયોગ શા માટે થયો?
    A) શિકાર
    ✓ B) વાસણ બનાવવા
    C) ખેતી
    D) આગ
29. સ્થાયી જીવનથી શું વધ્યું?
    A) ભટકવું
    ✓ B) વસતિ
    C) જંગલ
    D) શિકાર
30. આદિમાનવ કયા પ્રકારનું ખોરાક ખાતો હતો?
    A) રાંધેલું
    ✓ B) કુદરતી
    C) તૈયાર
    D) પેકેટ
31. નીઓલિથિક યુગમાં માનવ કયા અનાજ ઉગાડતો હતો?
    A) ચા
    ✓ B) ઘઉં અને જવ
    C) કૉફી
    D) કપાસ
32. ખેતી શરૂ થતાં વધારાનો ખોરાક શું બન્યો?
    A) બગડ્યો
    ✓ B) સંગ્રહ
    C) નાશ
    D) ઓછો
33. વધારાના ખોરાકથી શું શક્ય બન્યું?
    A) ભટકવું
    ✓ B) વેપાર
    C) શિકાર
    D) યુદ્ધ
34. આદિમાનવના જીવનમાં સૌથી મોટો ફેરફાર ક્યારે આવ્યો?
    A) આગ
    ✓ B) ખેતી
    C) શિકાર
    D) ગુફા
35. પથ્થર યુગના સાધનો કયા માટે વપરાતા?
    A) શણગાર
    ✓ B) શિકાર અને કામ
    C) લખાણ
    D) રમતો
36. નદી કાંઠે વસવાનું કારણ શું હતું?
    A) મજા
    ✓ B) પાણી અને જમીન
    C) શિકાર
    D) જંગલ
37. સ્થાયી જીવનથી માનવ સંબંધો કેવી બન્યા?
    A) નબળા
    ✓ B) મજબૂત
    C) ખતમ
    D) અનિશ્ચિત
38. આદિમાનવના ઘરો કેવી રીતે બનતા?
    A) પક્કા
    ✓ B) કાચા
    C) બહુ માળ
    D) ઈંટના
39. ખેતીથી સમયનો ઉપયોગ કેવી રીતે બદલાયો?
    A) ઓછો
    ✓ B) નિયમિત
    C) બિનજરૂરી
    D) નાશ
40. આદિમાનવનું જીવન શે પર આધારિત હતું?
    A) ટેકનોલોજી
    ✓ B) કુદરત
    C) મશીન
    D) શહેર
41. પેલિઓલિથિક યુગમાં માનવ શું નહોતો જાણતો?
    A) શિકાર
    ✓ B) ખેતી
    C) આગ
    D) સાધન
42. મેઝોલિથિક યુગમાં સાધનો કેવા બન્યા?
    A) મોટા
    ✓ B) નાના અને તીક્ષ્ણ
    C) લોખંડના
    D) કાંસાના
43. નીઓલિથિક યુગને શું કહેવામાં આવે છે?
    A) ભટકતો યુગ
    ✓ B) સ્થાયી જીવનનો યુગ
    C) યુદ્ધ યુગ
    D) ધાતુ યુગ
44. આદિમાનવના કપડા કયા હતા?
    A) સુતરાઉ
    ✓ B) પ્રાણીઓની ચામડી
    C) રેશમી
    D) ઊન
45. ખેતીથી સમાજમાં કયો ફેરફાર આવ્યો?
    A) એકલતા
    ✓ B) વર્ગવ્યવસ્થા
    C) ભટકવું
    D) નાશ
46. આદિમાનવ આગ કેવી રીતે મેળવતો?
    A) તૈયાર
    ✓ B) કુદરતી રીતે
    C) ખરીદી
    D) વેપાર
47. સ્થાયી જીવનથી કયો વિકાસ શક્ય બન્યો?
    A) ભટકવું
    ✓ B) સંસ્કૃતિ
    C) જંગલ
    D) શિકાર
48. આદિમાનવના સાધનો કયા પદાર્થના હતા?
    A) લોખંડ
    ✓ B) પથ્થર
    C) પ્લાસ્ટિક
    D) કાચ
49. ખેતી માટે માનવને શું કરવું પડ્યું?
    A) ભટકવું
    ✓ B) જમીન સાફ કરવી
    C) ગુફા બનાવવી
    D) શિકાર
50. નીઓલિથિક યુગમાં માનવ જીવન કેવું બન્યું?
    A) જોખમી
    ✓ B) સ્થિર
    C) ભટકતું
    D) અનિશ્ચિત
51. આદિમાનવનું ખોરાક મેળવવાનું સાધન શું હતું?
    A) પૈસા
    ✓ B) શિકાર
    C) બજાર
    D) ખેતી
52. સ્થાયી જીવનથી શું ઘટ્યું?
    A) વસતિ
    ✓ B) ભટકવું
    C) ખેતી
    D) ગામ
53. આદિમાનવના જીવનમાં કયો તબક્કો સૌથી જૂનો છે?
    ✓ A) પેલિઓલિથિક
    B) મેઝોલિથિક
    C) નીઓલિથિક
    D) ધાતુ યુગ
54. નીઓલિથિક યુગમાં માનવ કયા પ્રાણી પાળતો હતો?
    A) સિંહ
    ✓ B) ગાય
    C) વાઘ
    D) હાથી
55. ખેતીથી માનવને શું શીખવું પડ્યું?
    A) તરવું
    ✓ B) સમયનું આયોજન
    C) શિકાર
    D) યુદ્ધ
56. સ્થાયી જીવનથી કયો વ્યવસાય વિકસ્યો?
    A) શિકાર
    ✓ B) હસ્તકલા
    C) ભટકવું
    D) આગ
57. આદિમાનવનું જીવન સૌથી વધુ કયા પર આધારિત હતું?
    A) મશીન
    ✓ B) કુદરત
    C) ટેકનોલોજી
    D) શહેર
58. પથ્થર યુગના સાધનો ક્યાંથી મળ્યા?
    A) બજાર
    ✓ B) ખોદકામ
    C) ફેક્ટરી
    D) દુકાન
59. ખેતી શરૂ થતાં માનવને શું સંગ્રહ કરવો પડ્યો?
    A) પથ્થર
    ✓ B) અનાજ
    C) હથિયાર
    D) પાણી
60. આદિમાનવના સમૂહને શું કહેવામાં આવે છે?
    A) રાજ્ય
    ✓ B) ટોળું
    C) શહેર
    D) દેશ
61. નદી કાંઠે વસવાથી શું લાભ થયો?
    A) યુદ્ધ
    ✓ B) ખેતી
    C) શિકાર
    D) જંગલ
62. સ્થાયી જીવનથી શું વધ્યું?
    A) ભય
    ✓ B) સુરક્ષા
    C) ભટકવું
    D) જોખમ
63. આદિમાનવનું જીવન કેમ મુશ્કેલ હતું?
    A) વૈભવ
    ✓ B) કુદરત પર નિર્ભર
    C) આરામ
    D) ટેકનોલોજી
64. નીઓલિથિક યુગમાં માનવ કયા સાધનથી ખેતી કરતો?
    A) તલવાર
    ✓ B) હળ
    C) ભાલો
    D) તીર
65. ખેતી શરૂ થતાં કયો ફેરફાર આવ્યો?
    A) શિકાર વધ્યો
    ✓ B) ભટકવું ઘટ્યું
    C) આગ ખતમ
    D) ગુફા
66. આદિમાનવના જીવનમાં સહકાર કેમ જરૂરી હતો?
    A) મજા
    ✓ B) જીવવા માટે
    C) શોખ
    D) વેપાર
67. સ્થાયી જીવનથી શું વિકસ્યું?
    A) રણ
    ✓ B) ગામ
    C) જંગલ
    D) દરિયો
68. આદિમાનવ કયા પ્રકારના ખોરાકથી જીવતો હતો?
    A) તૈયાર
    ✓ B) કુદરતી
    C) પ્રોસેસ
    D) પેકેટ
69. પથ્થર યુગનો અંત કયા યુગથી થયો?
    A) પેલિઓલિથિક
    B) મેઝોલિથિક
    ✓ C) નીઓલિથિક
    D) લોખંડ
70. ખેતીથી સમાજમાં શું વધ્યું?
    A) એકલતા
    ✓ B) વસતિ
    C) ભટકવું
    D) શિકાર
71. આદિમાનવનું મુખ્ય સાધન શું હતું?
    A) તલવાર
    ✓ B) પથ્થર
    C) લોખંડ
    D) કાંસું
72. નીઓલિથિક યુગમાં જીવન કેમ બદલાયું?
    A) શિકાર વધ્યો
    ✓ B) સ્થાયી બન્યું
    C) યુદ્ધ વધ્યું
    D) ભટક્યું
73. આદિમાનવનું રહેઠાણ કેમ બદલાયું?
    A) મજા
    ✓ B) ખેતી માટે
    C) શિકાર માટે
    D) આગ માટે
74. સ્થાયી જીવનથી શું શીખવામાં આવ્યું?
    A) તરવું
    ✓ B) સહજીવન
    C) યુદ્ધ
    D) શિકાર
75. આદિમાનવના જીવનમાં આગનું મહત્વ શું હતું?
    A) શણગાર
    ✓ B) રક્ષણ
    C) લેખન
    D) વેપાર
76. ખેતી શરૂ થતાં માનવને શું કરવું પડ્યું?
    A) ભટકવું
    ✓ B) એક સ્થળે રહેવું
    C) ગુફા
    D) જંગલ
77. નીઓલિથિક યુગમાં માનવ સમાજ કેવો બન્યો?
    A) અસ્થિર
    ✓ B) સ્થિર
    C) ભટકતો
    D) જોખમી
78. આદિમાનવના સાધનો શું દર્શાવે છે?
    A) વૈભવ
    ✓ B) વિકાસ
    C) શોખ
    D) મજા
79. ખેતી માટે પાણી કેમ જરૂરી હતું?
    A) મજા
    ✓ B) પાક માટે
    C) શિકાર
    D) ગુફા
80. સ્થાયી જીવનથી માનવને શું મળ્યું?
    A) ભય
    ✓ B) સુરક્ષા
    C) જોખમ
    D) એકલતા
81. આદિમાનવના જીવનમાં પરિવર્તનનું મુખ્ય કારણ શું હતું?
    A) યુદ્ધ
    ✓ B) ખેતી
    C) શિકાર
    D) આગ
82. પથ્થર યુગના સાધનો કેવી રીતે બનતા?
    A) મશીનથી
    ✓ B) ઘસીને
    C) ઢાળીને
    D) ઘડીને
83. આદિમાનવના જીવનમાં જૂથનું મહત્વ શું હતું?
    A) મજા
    ✓ B) સુરક્ષા
    C) શોખ
    D) વેપાર
84. નીઓલિથિક યુગમાં માનવ કયા પ્રકારનું જીવન જીવતો?
    A) ભટકતું
    ✓ B) સ્થાયી
    C) જોખમી
    D) અસ્થિર
85. ખેતી શરૂ થતાં માનવ સમાજમાં શું ઉમેરાયું?
    A) યુદ્ધ
    ✓ B) આયોજન
    C) ભટકવું
    D) જંગલ
86. આદિમાનવના જીવનમાં કુદરતની ભૂમિકા શું હતી?
    A) ઓછી
    ✓ B) મુખ્ય
    C) નગણ્ય
    D) ખતમ
87. સ્થાયી જીવનથી શું વિકસ્યું?
    A) ગુફા
    ✓ B) સંસ્કૃતિ
    C) શિકાર
    D) જંગલ
88. આદિમાનવના સાધનો શેના પુરાવા છે?
    A) શોખ
    ✓ B) વિકાસ
    C) વૈભવ
    D) આરામ
89. ખેતી શરૂ થતાં માનવને શું શીખવું પડ્યું?
    A) તરવું
    ✓ B) બીજ ઉગાડવું
    C) શિકાર
    D) યુદ્ધ
90. આદિમાનવનું જીવન કેમ જોખમી હતું?
    A) વૈભવ
    ✓ B) કુદરતી જોખમ
    C) આરામ
    D) સુરક્ષા
91. સ્થાયી જીવનથી માનવ સમાજમાં શું બદલાયું?
    A) ભટકવું
    ✓ B) વ્યવસ્થા
    C) અસ્થિરતા
    D) જોખમ
92. નીઓલિથિક યુગમાં માનવ કયા સાધનથી અનાજ પીસતો?
    A) ભાલો
    ✓ B) પીસણ પથ્થર
    C) તલવાર
    D) ચાક
93. આદિમાનવનું જીવન શેના આધાર પર બદલાયું?
    A) યુદ્ધ
    ✓ B) ખોરાક
    C) મજા
    D) વેપાર
94. ખેતીથી માનવ જીવનમાં શું સુધારાયું?
    A) જોખમ
    ✓ B) સ્થિરતા
    C) ભટકવું
    D) અસ્થિરતા
95. આદિમાનવના જીવનમાં સામૂહિકતા કેમ જરૂરી હતી?
    A) શોખ
    ✓ B) બચાવ માટે
    C) મજા
    D) વેપાર
96. નીઓલિથિક યુગમાં માનવ સમાજ કેવો બન્યો?
    A) એકલ
    ✓ B) સંગઠિત
    C) ભટકતો
    D) અસંગઠિત
97. ખેતી શરૂ થતાં કયો વ્યવસાય ઘટ્યો?
    A) ખેતી
    ✓ B) ભટકતું જીવન
    C) ગામ
    D) પશુપાલન
98. આદિમાનવના જીવનમાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ શોધ કઈ હતી?
    A) ચાક
    ✓ B) ખેતી
    C) વાસણ
    D) ઘર
99. સ્થાયી જીવનથી માનવને શું શીખવા મળ્યું?
    A) યુદ્ધ
    ✓ B) સહજીવન
    C) ભટકવું
    D) શિકાર
100. આદિમાનવથી સ્થાયી જીવનની સફર શું દર્શાવે છે?
     A) નાશ
     B) ભટકવું
     ✓ C) માનવ વિકાસ
     D) અંત

અધ્યાય 3 : પ્રાચીન નગરો અને ગ્રંથો

1. પ્રાચીન નગરો કયા સ્થળોએ વિકસ્યા હતા?
A) રણ વિસ્તારમાં
✓ B) નદી કાંઠે
C) પહાડ પર
D) દરિયામાં

2. પ્રાચીન નગરોનો વિકાસ શા માટે થયો?
A) યુદ્ધ માટે
✓ B) ખેતી અને વેપાર માટે
C) શિકાર માટે
D) મનોરંજન માટે

3. સિંધુ ખીણના નગરો કઈ નદી પાસે હતા?
✓ A) સિંધુ
B) ગંગા
C) યમુના
D) નર્મદા

4. પ્રાચીન નગરોની રચના કેવી હતી?
A) અણગોઠવી
✓ B) આયોજનબદ્ધ
C) અવ્યવસ્થિત
D) કુદરતી

5. નગરોમાં રસ્તાઓ કેવી રીતે બનતા?
A) વળાંકવાળા
✓ B) સીધા અને ચોરસ
C) સંકુચિત
D) ઊંચા-નીચા

6. પ્રાચીન નગરોમાં નિકાસ વ્યવસ્થા કેવી હતી?
A) નહોતી
✓ B) ઉત્તમ
C) નબળી
D) કુદરતી

7. મોહેંજો-દડો કયા દેશ વિસ્તારમાં આવેલું હતું?
A) ભારત
✓ B) પાકિસ્તાન
C) અફઘાનિસ્તાન
D) ઇરાન

8. હડપ્પા કઈ સંસ્કૃતિનું નગર હતું?
✓ A) સિંધુ ખીણ સંસ્કૃતિ
B) વૈદિક સંસ્કૃતિ
C) ગુપ્ત સંસ્કૃતિ
D) મૌર્ય સંસ્કૃતિ

9. પ્રાચીન નગરોમાં ઘરો કેવી રીતે બનતા?
A) લાકડાના
✓ B) ઈંટોના
C) માટીના
D) પથ્થરના

10. પ્રાચીન નગરોના અવશેષો ક્યાંથી મળે છે?
A) ગ્રંથોમાં
✓ B) ખોદકામથી
C) લોકકથામાં
D) ગીતોમાં

11. પ્રાચીન નગરોમાં કયો વ્યવસાય મુખ્ય હતો?
A) શિકાર
✓ B) વેપાર
C) યુદ્ધ
D) ભટકવું

12. વેપાર માટે કયા સાધનો વપરાતા?
A) નકશો
✓ B) તોલ-માપ
C) શસ્ત્ર
D) સાધન

13. પ્રાચીન નગરોમાં કઈ વસ્તુઓનું ઉત્પાદન થતું?
A) મશીન
✓ B) હસ્તકલા વસ્તુઓ
C) વાહન
D) પ્લાસ્ટિક

14. સિંધુ ખીણના લોકો કઈ લિપિ વાપરતા?
✓ A) અવિભાવ્ય લિપિ
B) બ્રાહ્મી
C) દેવનાગરી
D) અરબી

15. પ્રાચીન લિપિઓ ક્યાં જોવા મળે છે?
A) પથ્થરમાં
✓ B) સીલ અને મુદ્રાઓમાં
C) કાગળમાં
D) કપડાંમાં

16. સીલનો ઉપયોગ શા માટે થતો હતો?
A) શણગાર
✓ B) વેપાર અને ઓળખ માટે
C) રમતો
D) લેખન

17. પ્રાચીન નગરોમાં જાહેર સ્નાનાગાર શેનું સૂચક છે?
A) યુદ્ધ
✓ B) સ્વચ્છતા
C) શિકાર
D) મનોરંજન

18. પ્રાચીન નગરોના લોકો કઈ ધાતુ જાણતા હતા?
A) લોખંડ
✓ B) તાંબું
C) એલ્યુમિનિયમ
D) સ્ટીલ

19. પ્રાચીન નગરોમાં ધર્મસ્થળો કેમ હતા?
A) યુદ્ધ માટે
✓ B) ધાર્મિક ક્રિયાઓ માટે
C) વેપાર માટે
D) રમતો માટે

20. પ્રાચીન નગરોનો નાશ થવાનો એક કારણ શું હતું?
A) ટેકનોલોજી
✓ B) કુદરતી આપત્તિ
C) શિક્ષણ
D) સાહિત્ય

21. પ્રાચીન ગ્રંથો શેના સ્ત્રોત છે?
A) કલ્પના
✓ B) ઇતિહાસના પુરાવા
C) રમતો
D) ગીત

22. ગ્રંથો કયા પુરાવામાં આવે છે?
A) મૌખિક
✓ B) લખિત
C) પુરાતાત્વિક
D) દૃશ્ય

23. વેદો કયા પ્રકારના ગ્રંથ છે?
A) વૈજ્ઞાનિક
✓ B) ધાર્મિક
C) ગણિતીય
D) ભૌગોલિક

24. વેદો કઈ ભાષામાં લખાયા હતા?
✓ A) સંસ્કૃત
B) પ્રાકૃત
C) પાલી
D) અરબી

25. વેદો કુલ કેટલા છે?
A) ત્રણ
✓ B) ચાર
C) પાંચ
D) છ

26. ઉપનિષદો શું સમજાવે છે?
A) વેપાર
✓ B) તત્વજ્ઞાન
C) યુદ્ધ
D) ખેતી

27. પ્રાચીન ગ્રંથો કેવી રીતે સંરક્ષિત રાખવામાં આવતા?
A) કાગળ પર
✓ B) મૌખિક પરંપરા દ્વારા
C) છાપકામથી
D) ડિજિટલ રીતે

28. મૌખિક પરંપરાનો અર્થ શું છે?
A) લખાણ
✓ B) બોલીને યાદ રાખવું
C) છાપવું
D) વાંચવું

29. મહાકાવ્યનું ઉદાહરણ કયું છે?
✓ A) મહાભારત
B) અથર્વવેદ
C) ઉપનિષદ
D) આર્યભટ્ટીય

30. રામાયણ કોણે રચ્યું?
A) વ્યાસ
✓ B) વાલ્મિકિ
C) કાલિદાસ
D) તુલસીદાસ

31. મહાભારતના રચયિતા કોણ માનવામાં આવે છે?
✓ A) વ્યાસ
B) વાલ્મિકિ
C) કાલિદાસ
D) પાણિનિ

32. પ્રાચીન ગ્રંથોમાં કઈ બાબતો વર્ણવાય છે?
A) ફક્ત યુદ્ધ
✓ B) સમાજ અને જીવન
C) ફક્ત ધર્મ
D) ફક્ત રાજા

33. ગ્રંથો લખવા માટે કઈ સામગ્રી વપરાતી?
A) પ્લાસ્ટિક
✓ B) તાડપત્ર
C) કાચ
D) લોખંડ

34. પ્રાચીન નગરોમાં શિક્ષણ કેવી રીતે આપવામાં આવતું?
A) શાળા દ્વારા
✓ B) ગુરુ-શિષ્ય પરંપરા
C) કોલેજ
D) ઑનલાઇન

35. ગુરુ-શિષ્ય પરંપરા શેની સાથે જોડાયેલી છે?
A) વેપાર
✓ B) શિક્ષણ
C) યુદ્ધ
D) શિકાર

36. પ્રાચીન ગ્રંથો શા માટે મહત્વના છે?
A) મનોરંજન
✓ B) ઇતિહાસ સમજવા
C) રમતો
D) સમય પસાર

37. સિંધુ ખીણના લોકો કયા પ્રાણી ઓળખતા હતા?
A) ઊંટ
✓ B) બળદ
C) ઘોડો
D) હાથી

38. પ્રાચીન નગરોમાં ખેતી માટે શું મહત્વનું હતું?
A) પર્વત
✓ B) નદી
C) રણ
D) દરિયો

39. પ્રાચીન નગરોના લોકો કઈ રીતે વેપાર કરતા?
A) માત્ર સ્થાનિક
✓ B) આંતરિક અને વિદેશી
C) ફક્ત વિદેશી
D) નહોતો

40. પ્રાચીન નગરો શેનું પ્રતિક છે?
A) યુદ્ધ
✓ B) વિકાસ
C) નાશ
D) ભટકવું

41. પ્રાચીન ગ્રંથોમાં રાજવ્યવસ્થા અંગે શું મળે છે?
A) કંઈ નહીં
✓ B) વર્ણન
C) નકશો
D) ગીત

42. અર્થશાસ્ત્ર કોણે લખ્યું?
A) કાલિદાસ
✓ B) કૌટિલ્ય
C) વાલ્મિકિ
D) વ્યાસ

43. અર્થશાસ્ત્રમાં શું વર્ણવાયું છે?
A) ધર્મ
✓ B) રાજ્યવ્યવસ્થા
C) કલા
D) સંગીત

44. પ્રાચીન નગરોમાં નાણાં તરીકે શું વપરાતું?
A) કાગળ
✓ B) સિક્કા
C) નોટ
D) ક્રેડિટ

45. પ્રાચીન નગરોના બજારો ક્યાં સ્થિત હતા?
A) શહેર બહાર
✓ B) નગર કેન્દ્રમાં
C) જંગલમાં
D) નદીમાં

46. પ્રાચીન ગ્રંથો કઈ રીતે આપણને મદદ કરે છે?
A) મનોરંજન
✓ B) ભૂતકાળ સમજવા
C) રમતો
D) સમય પસાર

47. પ્રાચીન નગરોના લોકો કઈ કલા જાણતા હતા?
A) ફિલ્મ
✓ B) શિલ્પકલા
C) ફોટોગ્રાફી
D) ડિજિટલ આર્ટ

48. પ્રાચીન નગરોમાં સામાજિક જીવન કેવું હતું?
A) અણગોઠવી
✓ B) સંગઠિત
C) અસ્તવ્યસ્ત
D) એકલ

49. પ્રાચીન ગ્રંથોમાં કઈ ભાષાઓ જોવા મળે છે?
A) અંગ્રેજી
✓ B) સંસ્કૃત અને પ્રાકૃત
C) ફ્રેંચ
D) જર્મન

50. પ્રાચીન નગરો અને ગ્રંથો શેનું પ્રતિબિંબ છે?
A) નાશ
B) ભટકવું
✓ C) માનવ સંસ્કૃતિ
D) અંત

51. પ્રાચીન નગરોના અવશેષો શું દર્શાવે છે?
A) રમતો
✓ B) જીવનશૈલી
C) ફિલ્મ
D) સંગીત

52. સિંધુ ખીણના લોકો કયા પાક ઉગાડતા?
A) ચા
✓ B) ઘઉં
C) કૉફી
D) રબર

53. પ્રાચીન નગરોમાં પાણી કેવી રીતે પહોંચાડાતું?
A) નદીથી સીધું
✓ B) કૂવો અને નાળીઓથી
C) પાઈપલાઈન
D) વરસાદથી

54. પ્રાચીન નગરોમાં મકાન કેટલી માળના હતા?
A) એક
✓ B) બે કે વધુ
C) દસ
D) અસ્પષ્ટ

55. પ્રાચીન નગરોમાં ઈંટો કેવી હતી?
A) ગોળ
✓ B) સમાન માપની
C) અણગોઠવી
D) નબળી

56. પ્રાચીન ગ્રંથોમાં સમાજની કઈ બાબત મળે છે?
A) ફેશન
✓ B) જીવનવ્યવસ્થા
C) રમત
D) ફિલ્મ

57. પ્રાચીન નગરોમાં સ્વચ્છતાને કેમ મહત્વ મળ્યું?
A) મજા
✓ B) આરોગ્ય માટે
C) યુદ્ધ માટે
D) વેપાર માટે

58. પ્રાચીન નગરોમાં શિક્ષણ કોણ આપતું?
A) રાજા
✓ B) ગુરુ
C) વેપારી
D) સૈનિક

59. પ્રાચીન ગ્રંથોમાં કઈ પરંપરા વર્ણવાય છે?
A) ડિજિટલ
✓ B) ગુરુ-શિષ્ય
C) આધુનિક
D) વિદેશી

60. પ્રાચીન નગરોનું આયોજન શું દર્શાવે છે?
A) ભટકવું
✓ B) બુદ્ધિશાળી આયોજન
C) અસ્તવ્યસ્તતા
D) નાશ

61. પ્રાચીન ગ્રંથો કઈ રીતે આપણ સુધી પહોંચ્યા?
A) છાપકામ
✓ B) મૌખિક અને લખિત પરંપરા
C) ઈન્ટરનેટ
D) ફિલ્મ

62. પ્રાચીન નગરોમાં સ્ત્રીઓની ભૂમિકા કઈ હતી?
A) કોઈ નહીં
✓ B) મહત્વપૂર્ણ
C) ગૌણ
D) અજ્ઞાત

63. પ્રાચીન નગરોમાં ધર્મ શેના સાથે જોડાયેલ હતો?
A) રમત
✓ B) જીવન
C) વેપાર
D) યુદ્ધ

64. પ્રાચીન ગ્રંથોમાં કયા વિષયો મળે છે?
A) ફક્ત ધર્મ
✓ B) ધર્મ, સમાજ અને રાજ્ય
C) ફક્ત યુદ્ધ
D) ફક્ત કલા

65. પ્રાચીન નગરોના લોકો કઈ રીતે કપડા પહેરતા?
A) મશીનથી બનેલા
✓ B) હસ્તનિર્મિત
C) આયાતિત
D) આધુનિક

66. પ્રાચીન નગરોમાં બજાર કેમ જરૂરી હતા?
A) મજા
✓ B) વેપાર માટે
C) યુદ્ધ માટે
D) શિક્ષણ માટે

67. પ્રાચીન ગ્રંથોમાં નૈતિક મૂલ્યો કેમ મહત્વના છે?
A) સમય પસાર
✓ B) સમાજ માર્ગદર્શન
C) રમતો
D) મનોરંજન

68. પ્રાચીન નગરોમાં લોકો કયા ઉત્સવો ઉજવતા?
A) આધુનિક
✓ B) ધાર્મિક
C) રાષ્ટ્રીય
D) આંતરરાષ્ટ્રીય

69. પ્રાચીન ગ્રંથો કઈ રીતે લખાયા?
A) મશીનથી
✓ B) હસ્તલિખિત
C) છાપેલા
D) ડિજિટલ

70. પ્રાચીન નગરોનો અભ્યાસ શા માટે જરૂરી છે?
A) મજા
✓ B) ઇતિહાસ સમજવા
C) રમતો
D) સમય પસાર

71. પ્રાચીન નગરોમાં વ્યવસ્થાનું મુખ્ય કેન્દ્ર શું હતું?
A) જંગલ
✓ B) શહેર
C) રણ
D) દરિયો

72. પ્રાચીન ગ્રંથોમાં ન્યાય વિશે શું મળે છે?
A) કંઈ નહીં
✓ B) નિયમો
C) રમતો
D) ગીત

73. પ્રાચીન નગરોના લોકો કઈ રીતે સંચાર કરતા?
A) ફોન
✓ B) દૂત દ્વારા
C) ઇમેઇલ
D) ટીવી

74. પ્રાચીન ગ્રંથોમાં કયા મૂલ્યો પ્રગટ થાય છે?
A) લોભ
✓ B) ધર્મ અને કર્તવ્ય
C) ભય
D) આળસ

75. પ્રાચીન નગરોમાં કઈ કળા વિકસેલી હતી?
A) ફિલ્મ
✓ B) માટીકામ
C) ફોટોગ્રાફી
D) ડિજિટલ

76. પ્રાચીન ગ્રંથો શેના માટે ઉપયોગી છે?
A) મનોરંજન
✓ B) સંશોધન
C) રમતો
D) સમય

77. પ્રાચીન નગરોમાં કઈ વ્યવસ્થા કેન્દ્રસ્થાને હતી?
A) રમત
✓ B) નિકાસ વ્યવસ્થા
C) ફિલ્મ
D) સંગીત

78. પ્રાચીન ગ્રંથોમાં શિક્ષણનું લક્ષ્ય શું હતું?
A) નોકરી
✓ B) જીવનજ્ઞાન
C) રમત
D) મનોરંજન

79. પ્રાચીન નગરો માનવ વિકાસમાં કેમ મહત્વના છે?
A) નાશ
✓ B) સંસ્કૃતિ વિકાસ
C) યુદ્ધ
D) ભટકવું

80. પ્રાચીન ગ્રંથો કઈ રીતે સમાજને જોડે છે?
A) ભય
✓ B) સંસ્કૃતિ દ્વારા
C) યુદ્ધ દ્વારા
D) મજા

81. પ્રાચીન નગરોના લોકો કઈ રીતે મનોરંજન કરતા?
A) ટીવી
✓ B) ઉત્સવો
C) સિનેમા
D) રમતગમત

82. પ્રાચીન ગ્રંથોમાં કુદરત વિશે શું મળે છે?
A) કંઈ નહીં
✓ B) વર્ણન
C) નકશો
D) આંકડા

83. પ્રાચીન નગરોમાં વસ્તી કેમ વધી?
A) યુદ્ધ
✓ B) ખેતી અને વેપાર
C) રણ
D) નાશ

84. પ્રાચીન ગ્રંથોમાં કર્તવ્યની ભાવના કેમ મહત્વની છે?
A) મજા
✓ B) સમાજ સંતુલન
C) રમત
D) સમય

85. પ્રાચીન નગરોના લોકો કઈ રીતે ન્યાય મેળવે?
A) અદાલત
✓ B) પરંપરા અને નિયમો
C) પોલીસ
D) કાયદા

86. પ્રાચીન ગ્રંથોમાં જીવનનો ઉદ્દેશ શું બતાવવામાં આવ્યો છે?
A) સંપત્તિ
✓ B) ધર્મ અને કર્તવ્ય
C) મજા
D) શક્તિ

87. પ્રાચીન નગરોમાં પાણી સંગ્રહ શા માટે જરૂરી હતો?
A) શોખ
✓ B) જીવન માટે
C) રમત
D) યુદ્ધ

88. પ્રાચીન ગ્રંથોમાં સમાજની રચના કેવી હતી?
A) અસ્તવ્યસ્ત
✓ B) વ્યવસ્થિત
C) અનિયમિત
D) અજ્ઞાત

89. પ્રાચીન નગરોના લોકો કઈ રીતે મુસાફરી કરતા?
A) વાહન
✓ B) પગપાળા અને પશુઓથી
C) ટ્રેન
D) વિમાન

90. પ્રાચીન ગ્રંથોનો અભ્યાસ શું શીખવે છે?
A) મજા
✓ B) જીવનમૂલ્યો
C) રમત
D) સમય

91. પ્રાચીન નગરોમાં સુરક્ષા કેવી રીતે રાખવામાં આવતી?
A) કેમેરા
✓ B) દીવાલો અને કિલ્લા
C) પોલીસ
D) સૈન્ય છાવણી

92. પ્રાચીન ગ્રંથોમાં રાજાની ભૂમિકા કેવી દર્શાવાય છે?
A) નબળી
✓ B) જવાબદાર
C) અયોગ્ય
D) અજ્ઞાત

93. પ્રાચીન નગરોમાં સ્ત્રોતોનું મહત્વ શું હતું?
A) મજા
✓ B) જીવન આધાર
C) રમત
D) યુદ્ધ

94. પ્રાચીન ગ્રંથોમાં કઈ પરંપરા મુખ્ય હતી?
A) આધુનિક
✓ B) ધાર્મિક
C) વિદેશી
D) ડિજિટલ

95. પ્રાચીન નગરોના લોકો કઈ રીતે કામ વહેંચતા?
A) મનગમતું
✓ B) વ્યવસાય પ્રમાણે
C) અણગોઠવી
D) મજા માટે

96. પ્રાચીન ગ્રંથોમાં સામાજિક ફરજો કેમ મહત્વની છે?
A) મજા
✓ B) સમાજ સુવ્યવસ્થા
C) રમત
D) સમય

97. પ્રાચીન નગરોનો અભ્યાસ આપણને શું આપે છે?
A) મનોરંજન
✓ B) ઇતિહાસની સમજ
C) રમતો
D) સમય પસાર

98. પ્રાચીન ગ્રંથોમાં નૈતિકતા શા માટે જરૂરી છે?
A) મજા
✓ B) સમાજ માર્ગદર્શન
C) રમત
D) સમય

99. પ્રાચીન નગરો અને ગ્રંથો માનવ માટે શું દર્શાવે છે?
A) નાશ
✓ B) વિકાસ અને સંસ્કૃતિ
C) યુદ્ધ
D) ભટકવું

100. પ્રાચીન નગરો અને ગ્રંથોનો મુખ્ય અભ્યાસ હેતુ શું છે?
A) મનોરંજન
B) રમતો
✓ C) ભૂતકાળ અને સંસ્કૃતિ સમજવી
D) સમય પસાર

અધ્યાય 4 : ભારતની પ્રારંભિક રાજ્યવ્યવસ્થા

1. રાજ્યવ્યવસ્થાનો અર્થ શું થાય છે?
A) કુટુંબ વ્યવસ્થા
✓ B) શાસન કરવાની પદ્ધતિ
C) વેપાર પદ્ધતિ
D) ધાર્મિક વ્યવસ્થા

2. પ્રારંભિક સમયમાં રાજ્ય કોણ ચલાવતો હતો?
A) પ્રજા
✓ B) રાજા
C) મંત્રી
D) વેપારી

3. પ્રાચીન ભારતમાં રાજાને શું માનવામાં આવતો હતો?
A) સામાન્ય માણસ
✓ B) ઈશ્વરનો પ્રતિનિધિ
C) વેપારી
D) યોધ્ધા માત્ર

4. રાજ્યનું મુખ્ય કાર્ય શું હતું?
A) મનોરંજન
✓ B) પ્રજાની સુરક્ષા
C) વેપાર
D) શિક્ષણ

5. પ્રારંભિક રાજ્યો કેવી રીતે બન્યા?
A) વેપારથી
✓ B) કુટુંબ અને જાતિ આધારિત
C) ચૂંટણીથી
D) કરારથી

6. પ્રાચીન રાજ્યનો મુખ્ય આધાર શું હતો?
A) ઉદ્યોગ
✓ B) ખેતી
C) મશીન
D) ટેકનોલોજી

7. રાજ્યની આવકનો મુખ્ય સ્ત્રોત શું હતો?
A) દંડ
✓ B) કર
C) દાન
D) વેપાર

8. કર કોના પરથી લેવાતો હતો?
A) માત્ર વેપારીઓ
✓ B) ખેડૂતો અને પ્રજા
C) સૈનિકો
D) રાજકુમારો

9. પ્રારંભિક સમયમાં સૈન્ય શા માટે જરૂરી હતું?
A) રમત માટે
✓ B) રાજ્યની રક્ષા માટે
C) વેપાર માટે
D) શિક્ષણ માટે

10. રાજાની મુખ્ય જવાબદારી શું હતી?
A) વેપાર
✓ B) ન્યાય અને સુરક્ષા
C) ખેતી
D) મનોરંજન

11. પ્રાચીન સમયમાં કાયદા કેવી રીતે બનતા?
A) લેખિત સંવિધાન
✓ B) પરંપરા અને ધર્મ આધારિત
C) મતદાનથી
D) અદાલત દ્વારા

12. ન્યાય કોણ આપતો હતો?
A) પ્રજા
✓ B) રાજા
C) વેપારી
D) સૈનિક

13. રાજ્યમાં મંત્રીઓની ભૂમિકા શું હતી?
A) શિકાર
✓ B) રાજાને સલાહ આપવી
C) ખેતી
D) શિક્ષણ

14. પ્રાચીન રાજ્યમાં અધિકારીઓ કોણ હતા?
A) વેપારી
✓ B) રાજાના નિયુક્ત લોકો
C) પ્રજા
D) સૈનિક માત્ર

15. રાજ્યની સીમાઓ કેવી રીતે સુરક્ષિત રાખવામાં આવતી?
A) કરથી
✓ B) સૈન્ય દ્વારા
C) વેપારથી
D) ધર્મથી

16. પ્રાચીન સમયમાં શાસન પદ્ધતિ કેવી હતી?
A) લોકશાહી
✓ B) રાજાશાહી
C) સામ્યવાદ
D) પ્રજાસત્તાક

17. રાજાશાહીનો અર્થ શું છે?
A) પ્રજાનું શાસન
✓ B) રાજાનું શાસન
C) કાયદાનું શાસન
D) ધર્મનું શાસન

18. પ્રાચીન ભારતમાં રાજપદ કેવી રીતે મળતું હતું?
A) ચૂંટણીથી
✓ B) વારસામાં
C) પરીક્ષા દ્વારા
D) પ્રજાના મતથી

19. રાજ્યમાં શાંતિ જાળવવાની જવાબદારી કોની હતી?
A) પ્રજા
✓ B) રાજા
C) વેપારી
D) ખેડૂત

20. પ્રાચીન રાજ્યોમાં ધર્મનું સ્થાન શું હતું?
A) નગણ્ય
✓ B) મહત્વપૂર્ણ
C) ગૌણ
D) નહોતું

21. રાજ્યવ્યવસ્થામાં ધર્મ શા માટે મહત્વનો હતો?
A) મનોરંજન
✓ B) નિયમો અને નૈતિકતા માટે
C) વેપાર
D) યુદ્ધ

22. પ્રાચીન રાજ્યમાં ગ્રામ્ય વિસ્તાર કોણ સંભાળતો હતો?
A) રાજા
✓ B) સ્થાનિક વડા
C) વેપારી
D) સૈનિક

23. રાજ્યની રાજધાનીનું મહત્વ શું હતું?
A) ખેતી
✓ B) શાસન કેન્દ્ર
C) શિકાર
D) જંગલ

24. પ્રાચીન રાજ્યોમાં માર્ગો શા માટે બનાવાતા?
A) રમતો
✓ B) વેપાર અને સંચાર માટે
C) મનોરંજન
D) શિકાર

25. રાજ્યની શક્તિ શે પર આધારિત હતી?
A) શિક્ષણ
✓ B) સૈન્ય અને આવક
C) ધર્મ
D) રમત

26. પ્રાચીન સમયમાં રાજ્ય અને પ્રજાનો સંબંધ કેવો હતો?
A) સમાન
✓ B) શાસક–શાસિત
C) મિત્રતા
D) વ્યવસાયિક

27. પ્રાચીન રાજ્યમાં કર ન ભરવાથી શું થતું?
A) કંઈ નહીં
✓ B) દંડ
C) ઇનામ
D) પ્રમોશન

28. રાજ્યની આવકનો ઉપયોગ શા માટે થતો?
A) મજા
✓ B) શાસન અને સુરક્ષા
C) રમત
D) વેપાર

29. પ્રાચીન સમયમાં સૈનિકો કોણ હતા?
A) વેપારી
✓ B) તાલીમપ્રાપ્ત યોધ્ધા
C) ખેડૂત
D) પુજારી

30. રાજ્યમાં નિયમો કોણ નક્કી કરતો?
A) પ્રજા
✓ B) રાજા
C) વેપારી
D) ગુરુ

31. પ્રાચીન રાજ્યોમાં ન્યાય કેવી રીતે આપવામાં આવતો?
A) આધુનિક કોર્ટ
✓ B) રાજાની અદાલત
C) પોલીસ
D) પંચાયત

32. રાજ્યની સુરક્ષા માટે કિલ્લાઓ શા માટે બનાવાતા?
A) શણગાર
✓ B) રક્ષણ માટે
C) મજા
D) રહેવા

33. પ્રાચીન સમયમાં રાજા કઈ રીતે શાસન કરતો?
A) લોકમતથી
✓ B) સત્તા દ્વારા
C) કરારથી
D) ચર્ચા દ્વારા

34. રાજ્યમાં પ્રજાની ફરજ શું હતી?
A) શાસન
✓ B) કર ચૂકવવો અને નિયમ પાળવા
C) યુદ્ધ
D) વેપાર

35. પ્રાચીન રાજ્યમાં ખેતી શા માટે મહત્વની હતી?
A) મનોરંજન
✓ B) આવક અને ખોરાક માટે
C) રમત
D) યુદ્ધ

36. રાજ્યના અધિકારીઓને કોણ નિયુક્ત કરતો?
A) પ્રજા
✓ B) રાજા
C) વેપારી
D) ગુરુ

37. પ્રાચીન રાજ્યોમાં લખાણનો ઉપયોગ શા માટે થતો?
A) મજા
✓ B) કર અને આદેશ નોંધવા
C) રમત
D) ગીત

38. રાજ્યની સીમાઓ વિસ્તૃત કરવા માટે શું થતું?
A) વેપાર
✓ B) યુદ્ધ
C) શિક્ષણ
D) લગ્ન

39. પ્રાચીન સમયમાં યુદ્ધ શા માટે થતા?
A) મજા
✓ B) રાજ્ય વિસ્તાર માટે
C) શિક્ષણ
D) ઉત્સવ

40. રાજ્યવ્યવસ્થા કઈ બાબત દર્શાવે છે?
A) ફક્ત રાજા
✓ B) શાસન પદ્ધતિ
C) ફક્ત પ્રજા
D) ફક્ત ધર્મ

41. પ્રાચીન રાજ્યોમાં સંચાર કેવી રીતે થતો?
A) ફોન
✓ B) દૂત દ્વારા
C) ઇન્ટરનેટ
D) ટીવી

42. રાજ્યમાં કાયદાનું પાલન કોણ કરાવતું?
A) પ્રજા
✓ B) રાજા અને અધિકારીઓ
C) વેપારી
D) પુજારી

43. પ્રાચીન સમયમાં રાજ્યનું વિસ્તરણ કેવી રીતે માપાતું?
A) વસ્તીથી
✓ B) જમીનથી
C) વેપારથી
D) ધર્મથી

44. રાજ્યમાં ન્યાયનો હેતુ શું હતો?
A) દંડ
✓ B) શાંતિ અને વ્યવસ્થા
C) મજા
D) રમત

45. પ્રાચીન રાજ્યમાં ગુનાઓ માટે શું થતું?
A) ઇનામ
✓ B) દંડ અથવા સજા
C) માફી
D) ઉજવણી

46. રાજ્યની વ્યવસ્થા મજબૂત કરવા શું જરૂરી હતું?
A) મનોરંજન
✓ B) નિયમો
C) રમત
D) ગીત

47. પ્રાચીન સમયમાં રાજ્ય અને ધર્મનો સંબંધ કેવો હતો?
A) અલગ
✓ B) જોડાયેલ
C) વિરોધી
D) નગણ્ય

48. રાજ્યના નિર્ણય કોણ લેતો?
A) પ્રજા
✓ B) રાજા
C) વેપારી
D) સૈનિક

49. પ્રાચીન રાજ્યમાં શિક્ષણની જવાબદારી કોની હતી?
A) રાજ્ય
✓ B) ગુરુ અને આશ્રમ
C) વેપારી
D) સૈનિક

50. પ્રાચીન રાજ્યોમાં સમાજની રચના કેવી હતી?
A) સમાન
✓ B) સ્તર આધારિત
C) અસ્તવ્યસ્ત
D) એકસરખી

51. રાજ્યમાં પ્રજાની સુરક્ષા કેવી રીતે થતી?
A) કરથી
✓ B) સૈન્યથી
C) વેપારથી
D) શિક્ષણથી

52. પ્રાચીન સમયમાં રાજ્યની આવક શા માટે જરૂરી હતી?
A) મજા
✓ B) શાસન ચલાવવા
C) રમત
D) ગીત

53. રાજ્યમાં જમીનની માલિકી કોની હતી?
A) પ્રજા
✓ B) રાજા
C) વેપારી
D) ગુરુ

54. પ્રાચીન રાજ્યોમાં શાસન કેન્દ્ર ક્યાં હતું?
A) ગામ
✓ B) રાજધાની
C) જંગલ
D) ખેતર

55. રાજ્યવ્યવસ્થામાં સૌથી મહત્વની વ્યક્તિ કોણ હતી?
A) મંત્રી
✓ B) રાજા
C) પ્રજા
D) વેપારી

56. પ્રાચીન રાજ્યોમાં રાજાની સત્તા શે પર આધારિત હતી?
A) પ્રજાનો મત
✓ B) પરંપરા અને સૈન્ય
C) કાયદો
D) ચૂંટણી

57. રાજ્યમાં શાંતિ જાળવવા માટે શું જરૂરી હતું?
A) મજા
✓ B) કાયદો અને સૈન્ય
C) રમત
D) ગીત

58. પ્રાચીન સમયમાં રાજ્યની ઓળખ શેના પરથી થતી?
A) ધ્વજ
✓ B) રાજા અને ભૂમિ
C) ભાષા
D) ધર્મ

59. રાજ્યવ્યવસ્થા પ્રજાને શું આપે છે?
A) મજા
✓ B) સુરક્ષા અને વ્યવસ્થા
C) રમત
D) વેપાર

60. પ્રાચીન રાજ્યોમાં કાયદા કેમ જરૂરી હતા?
A) મજા
✓ B) વ્યવસ્થા જાળવવા
C) રમત
D) ગીત

61. રાજ્યમાં અધિકારીઓને પગાર શેમાંથી મળતો?
A) દાન
✓ B) કર
C) વેપાર
D) ખેતી

62. પ્રાચીન સમયમાં રાજ્યના શત્રુ કોણ હોઈ શકતા?
A) વેપારી
✓ B) પાડોશી રાજ્ય
C) પ્રજા
D) ખેડૂત

63. રાજ્યમાં સૈન્ય તાલીમ શા માટે જરૂરી હતી?
A) મજા
✓ B) યુદ્ધ અને રક્ષા
C) રમત
D) શિક્ષણ

64. પ્રાચીન રાજ્યમાં રાજા વિરુદ્ધ બળવો શા માટે થતો?
A) ઉત્સવ
✓ B) અન્યાય
C) શિક્ષણ
D) વેપાર

65. રાજ્યવ્યવસ્થામાં ન્યાયની ભૂમિકા શું હતી?
A) નગણ્ય
✓ B) મહત્વપૂર્ણ
C) ગૌણ
D) નહોતી

66. પ્રાચીન રાજ્યોમાં પ્રજાનું જીવન કેવું હતું?
A) સંપૂર્ણ સ્વતંત્ર
✓ B) રાજા પર આધારિત
C) સમાન
D) આધુનિક

67. રાજ્યમાં સંચાર વ્યવસ્થા કેમ જરૂરી હતી?
A) મજા
✓ B) આદેશ પહોંચાડવા
C) રમત
D) ગીત

68. પ્રાચીન સમયમાં રાજા કઈ રીતે પોતાની સત્તા બતાવતો?
A) ભાષણ
✓ B) સૈન્ય અને કાયદા દ્વારા
C) મતદાન
D) ચર્ચા

69. રાજ્યમાં જમીન કર શા માટે લેવાતો?
A) મજા
✓ B) આવક માટે
C) રમત
D) ગીત

70. પ્રાચીન રાજ્યોમાં શાસનનો હેતુ શું હતો?
A) મનોરંજન
✓ B) વ્યવસ્થા અને સુરક્ષા
C) રમત
D) વેપાર

71. રાજ્યમાં દંડની વ્યવસ્થા શા માટે હતી?
A) મજા
✓ B) ગુનાઓ રોકવા
C) રમત
D) ગીત

72. પ્રાચીન રાજ્યમાં સામાજિક નિયમો કોના આધારે હતા?
A) આધુનિક કાયદા
✓ B) ધર્મ અને પરંપરા
C) વિદેશી વિચાર
D) ટેકનોલોજી

73. રાજ્યમાં પ્રજાની સુખાકારી કોની જવાબદારી હતી?
A) વેપારી
✓ B) રાજા
C) સૈનિક
D) ગુરુ

74. પ્રાચીન સમયમાં રાજ્ય અને યુદ્ધનો સંબંધ કેવો હતો?
A) નહોતો
✓ B) નજીકનો
C) અલગ
D) નગણ્ય

75. રાજ્યમાં સત્તાનું કેન્દ્ર ક્યાં હતું?
A) ગામ
✓ B) રાજા
C) પ્રજા
D) વેપારી

76. પ્રાચીન રાજ્યોમાં નિયમો ન પાળનારને શું થતું?
A) ઇનામ
✓ B) સજા
C) પ્રમોશન
D) માન

77. રાજ્યવ્યવસ્થાનો વિકાસ શેના કારણે થયો?
A) રમત
✓ B) સમાજની જરૂરિયાત
C) મનોરંજન
D) ગીત

78. પ્રાચીન સમયમાં રાજા કેવી રીતે માન્ય બનતો?
A) મતદાન
✓ B) પરંપરા અને શક્તિથી
C) કાયદાથી
D) શિક્ષણથી

79. રાજ્યમાં શાંતિ અને સમૃદ્ધિ માટે શું જરૂરી હતું?
A) મજા
✓ B) સારો શાસન
C) રમત
D) ગીત

80. પ્રાચીન રાજ્યવ્યવસ્થાનો મુખ્ય આધાર શું હતો?
A) ટેકનોલોજી
✓ B) રાજા અને સૈન્ય
C) ઉદ્યોગ
D) વેપાર

81. રાજ્યમાં પ્રજાની ફરજો શું હતી?
A) શાસન
✓ B) કર અને નિયમ પાલન
C) યુદ્ધ
D) શિક્ષણ

82. પ્રાચીન રાજ્યોમાં શાસનની સ્થિરતા શેના પર આધારિત હતી?
A) મજા
✓ B) સૈન્ય શક્તિ
C) રમત
D) ગીત

83. રાજ્યમાં જાહેર કામો શા માટે કરાતા?
A) મજા
✓ B) પ્રજાની સુવિધા માટે
C) રમત
D) ગીત

84. પ્રાચીન સમયમાં રસ્તા બનાવવાનો હેતુ શું હતો?
A) મજા
✓ B) વેપાર અને સંચાર
C) રમત
D) ગીત

85. રાજ્યમાં સત્તાનો દુરુપયોગ થતો તો શું થતું?
A) કંઈ નહીં
✓ B) અસંતોષ
C) ઇનામ
D) ઉત્સવ

86. પ્રાચીન રાજ્યમાં સમાજની એકતા શા માટે જરૂરી હતી?
A) મજા
✓ B) રાજ્યની મજબૂતી માટે
C) રમત
D) ગીત

87. રાજ્યમાં અધિકારીઓનું મુખ્ય કાર્ય શું હતું?
A) વેપાર
✓ B) આદેશ અમલ
C) રમત
D) શિક્ષણ

88. પ્રાચીન સમયમાં રાજ્યનું વિસ્તરણ શા માટે કરાતું?
A) મજા
✓ B) શક્તિ વધારવા
C) રમત
D) ગીત

89. રાજ્યવ્યવસ્થામાં ન્યાય અને કર શા માટે જોડાયેલા હતા?
A) મજા
✓ B) શાસન ચલાવવા
C) રમત
D) ગીત

90. પ્રાચીન રાજ્યમાં રાજાની છબી કેવી હતી?
A) સામાન્ય
✓ B) શક્તિશાળી
C) નબળી
D) અજ્ઞાત

91. રાજ્યમાં જાહેર સુવિધાઓ શા માટે જરૂરી હતી?
A) મજા
✓ B) પ્રજાના જીવન માટે
C) રમત
D) ગીત

92. પ્રાચીન સમયમાં રાજ્ય અને સમાજનો સંબંધ કેવો હતો?
A) અલગ
✓ B) પરસ્પર આધારિત
C) વિરોધી
D) નગણ્ય

93. રાજ્યવ્યવસ્થામાં શિસ્ત કેમ જરૂરી હતી?
A) મજા
✓ B) વ્યવસ્થા માટે
C) રમત
D) ગીત

94. પ્રાચીન રાજ્યોમાં શાસનનું સ્વરૂપ શું હતું?
A) લોકશાહી
✓ B) રાજાશાહી
C) સામ્યવાદ
D) પ્રજાસત્તાક

95. રાજ્યમાં શાંતિ જાળવવા કઈ બાબત જરૂરી હતી?
A) મજા
✓ B) ન્યાય
C) રમત
D) ગીત

96. પ્રાચીન રાજ્યમાં રાજાનું સ્થાન શું હતું?
A) સામાન્ય
✓ B) સર્વોચ્ચ
C) ગૌણ
D) અજ્ઞાત

97. રાજ્યમાં નિયમો બનાવવાનો હેતુ શું હતો?
A) મજા
✓ B) વ્યવસ્થા જાળવવી
C) રમત
D) ગીત

98. પ્રાચીન રાજ્યોમાં રાજ્યવ્યવસ્થા શેનું પ્રતિબિંબ હતી?
A) રમત
✓ B) સમાજની રચના
C) ફિલ્મ
D) મનોરંજન

99. રાજ્યવ્યવસ્થા કેમ વિકસતી ગઈ?
A) મજા
✓ B) સમાજની જરૂરિયાતથી
C) રમત
D) ગીત

100. ભારતની પ્રારંભિક રાજ્યવ્યવસ્થા શું દર્શાવે છે?
A) નાશ
B) અસ્તવ્યસ્તતા
✓ C) સંગઠિત શાસન
D) ભટકતું જીવન

અધ્યાય 5 : શાંતિની શોધમાં : બુદ્ધ અને મહાવીર

1. આ અધ્યાયમાં કયા બે મહાન પુરુષોની ચર્ચા થાય છે?
A) રામ અને કૃષ્ણ
✓ B) બુદ્ધ અને મહાવીર
C) અશોક અને ચંદ્રગુપ્ત
D) કબીર અને નાનક

2. ગૌતમ બુદ્ધનો જન્મ ક્યાં થયો હતો?
✓ A) લુંબીની
B) કપિલવસ્તુ
C) સારનાથ
D) પાટલીપુત્ર

3. ગૌતમ બુદ્ધનું બાળપણનું નામ શું હતું?
✓ A) સિદ્ધાર્થ
B) વર્ધમાન
C) અશોક
D) રાહુલ

4. બુદ્ધના પિતાનું નામ શું હતું?
A) બિંબિસાર
✓ B) શુદ્ધોધન
C) અજાતશત્રુ
D) મહાપદ્મ

5. બુદ્ધની માતાનું નામ શું હતું?
✓ A) માયાદેવી
B) યશોદરા
C) ત્રિશલા
D) સુજાતા

6. ગૌતમ બુદ્ધ કયા કુળના હતા?
A) બ્રાહ્મણ
✓ B) ક્ષત્રિય
C) વૈશ્ય
D) શૂદ્ર

7. સિદ્ધાર્થને કઈ ચાર દ્રશ્યોને જોઈ વૈરાગ્ય આવ્યો?
A) યુદ્ધ
✓ B) વૃદ્ધ, રોગી, મૃત અને સંન્યાસી
C) રાજા
D) ગુરુ

8. સિદ્ધાર્થએ ઘર ત્યાગ ક્યારે કર્યો?
A) બાળપણમાં
✓ B) યુવાનીમાં
C) વૃદ્ધાવસ્થામાં
D) લગ્ન પહેલાં

9. ગૃહત્યાગ પછી સિદ્ધાર્થ શું બન્યા?
A) રાજા
✓ B) સંન્યાસી
C) વેપારી
D) યોધ્ધા

10. ગૌતમ બુદ્ધને જ્ઞાન પ્રાપ્ત થયું ત્યારે તેઓ ક્યાં હતા?
A) સારનાથ
✓ B) બોધગયા
C) લુંબીની
D) કપિલવસ્તુ

11. બુદ્ધને જ્ઞાન કયા વૃક્ષ નીચે પ્રાપ્ત થયું?
✓ A) પીપળ
B) વટ
C) આંબો
D) અશ્વત્થ

12. જ્ઞાન પ્રાપ્ત કર્યા પછી સિદ્ધાર્થને શું કહેવામાં આવ્યા?
A) મહાવીર
✓ B) બુદ્ધ
C) અશોક
D) આર્ય

13. બુદ્ધનો પ્રથમ ઉપદેશ ક્યાં આપવામાં આવ્યો?
A) બોધગયા
✓ B) સારનાથ
C) રાજગીર
D) પાટલીપુત્ર

14. બુદ્ધના પ્રથમ ઉપદેશને શું કહે છે?
✓ A) ધર્મચક્ર પ્રવર્તન
B) નિર્વાણ
C) સંઘ
D) વિનય

15. બુદ્ધે કઈ ભાષામાં ઉપદેશ આપ્યા?
A) સંસ્કૃત
✓ B) પાલી
C) પ્રાકૃત
D) અરબી

16. બુદ્ધે કયા દુઃખના સિદ્ધાંત સમજાવ્યા?
A) ત્રણ
✓ B) ચાર આર્ય સત્ય
C) પાંચ
D) છ

17. ચાર આર્ય સત્યમાં પ્રથમ સત્ય શું છે?
A) તૃષ્ણા
✓ B) દુઃખ
C) માર્ગ
D) નિર્વાણ

18. દુઃખનું કારણ શું છે?
A) કર્મ
✓ B) તૃષ્ણા
C) ભાગ્ય
D) ઈશ્વર

19. દુઃખનો અંત કેવી રીતે થાય છે?
A) ત્યાગથી
✓ B) નિર્વાણથી
C) યજ્ઞથી
D) યુદ્ધથી

20. નિર્વાણ મેળવવા કયો માર્ગ બતાવ્યો?
A) પાંચ માર્ગ
✓ B) અષ્ટાંગિક માર્ગ
C) ત્રણ માર્ગ
D) દસ માર્ગ

21. અષ્ટાંગિક માર્ગમાં કેટલા અંગ છે?
A) છ
✓ B) આઠ
C) દસ
D) બાર

22. બુદ્ધે કઈ અતિનો ત્યાગ કરવાની વાત કરી?
A) સુખ
B) દુઃખ
✓ C) સુખ અને દુઃખ બંને
D) સંપત્તિ

23. બુદ્ધનો માર્ગ શું કહેવાય છે?
✓ A) મધ્યમ માર્ગ
B) કઠોર માર્ગ
C) યજ્ઞ માર્ગ
D) રાજ માર્ગ

24. બુદ્ધના અનુયાયીઓના સમૂહને શું કહે છે?
A) ગુરુ
✓ B) સંઘ
C) સભા
D) સભ્ય

25. બુદ્ધ ધર્મમાં કઈ બાબત પર ભાર છે?
A) યજ્ઞ
✓ B) અહિંસા અને કરુણા
C) બલિ
D) વર્ણવ્યવસ્થા

26. ભગવાન મહાવીરનો જન્મ ક્યાં થયો હતો?
A) કપિલવસ્તુ
✓ B) કુંડલગ્રામ
C) લુંબીની
D) રાજગીર

27. મહાવીરનું બાળપણનું નામ શું હતું?
A) સિદ્ધાર્થ
✓ B) વર્ધમાન
C) રાહુલ
D) સુદત્ત

28. મહાવીરના પિતાનું નામ શું હતું?
A) શુદ્ધોધન
✓ B) સિદ્ધાર્થ
C) બિંબિસાર
D) અજાતશત્રુ

29. મહાવીરની માતાનું નામ શું હતું?
A) માયાદેવી
✓ B) ત્રિશલા
C) યશોદરા
D) સુજાતા

30. મહાવીર કયા કુળના હતા?
A) બ્રાહ્મણ
✓ B) ક્ષત્રિય
C) વૈશ્ય
D) શૂદ્ર

31. મહાવીરે ગૃહત્યાગ ક્યારે કર્યો?
A) બાળપણમાં
✓ B) યુવાનીમાં
C) વૃદ્ધાવસ્થામાં
D) લગ્ન પહેલાં

32. મહાવીરે કેટલા વર્ષ તપસ્યા કરી?
A) 6
✓ B) 12
C) 20
D) 24

33. તપસ્યા પછી મહાવીરને શું પ્રાપ્ત થયું?
A) રાજ્ય
✓ B) કેવલજ્ઞાન
C) નિર્વાણ
D) સંપત્તિ

34. મહાવીર જૈન ધર્મના કયા તીર્થંકર હતા?
A) 1લા
✓ B) 24મા
C) 10મા
D) અંતિમ નહીં

35. જૈન ધર્મનો મુખ્ય સિદ્ધાંત કયો છે?
A) યજ્ઞ
✓ B) અહિંસા
C) બલિ
D) વર્ણવ્યવસ્થા

36. જૈન ધર્મમાં કેટલા મહાવ્રત છે?
A) ત્રણ
✓ B) પાંચ
C) સાત
D) દસ

37. અહિંસા એટલે શું?
A) યુદ્ધ
✓ B) હિંસા ન કરવી
C) શિકાર
D) દંડ

38. સત્ય મહાવ્રતનો અર્થ શું છે?
A) મૌન
✓ B) સત્ય બોલવું
C) ઉપવાસ
D) ત્યાગ

39. અસ્તેય મહાવ્રતનો અર્થ શું છે?
A) દાન
✓ B) ચોરી ન કરવી
C) ઉપવાસ
D) યજ્ઞ

40. બ્રહ્મચર્ય મહાવ્રતનો અર્થ શું છે?
A) યુદ્ધ
✓ B) સંયમિત જીવન
C) વેપાર
D) મજા

41. અપરિગ્રહ મહાવ્રતનો અર્થ શું છે?
A) દાન
✓ B) સંગ્રહ ન કરવો
C) યજ્ઞ
D) શિકાર

42. મહાવીરે કઈ ભાષામાં ઉપદેશ આપ્યા?
A) સંસ્કૃત
✓ B) પ્રાકૃત
C) પાલી
D) અરબી

43. બુદ્ધ અને મહાવીરે કઈ બાબતનો વિરોધ કર્યો?
A) શિક્ષણ
✓ B) યજ્ઞ અને બલિ
C) દાન
D) સત્ય

44. બંને મહાપુરુષોએ કઈ બાબત પર ભાર મૂક્યો?
A) યુદ્ધ
✓ B) અહિંસા
C) વૈભવ
D) શક્તિ

45. બુદ્ધ ધર્મમાં ત્રિરત્ન શું છે?
A) ત્રણ દેવ
✓ B) બુદ્ધ, ધર્મ, સંઘ
C) ત્રણ ગ્રંથ
D) ત્રણ યજ્ઞ

46. મહાવીરના અનુયાયીઓને શું કહે છે?
A) બૌદ્ધ
✓ B) જૈન
C) સંઘ
D) ભિક્ષુ

47. બુદ્ધે વર્ણવ્યવસ્થા વિશે શું કહ્યું?
A) સમર્થન
✓ B) વિરોધ
C) સુધારણા
D) અવગણના

48. મહાવીર કઈ પ્રકારનું જીવન જીવતા?
A) વૈભવી
✓ B) તપસ્વી
C) રાજસી
D) વેપારી

49. બુદ્ધે કઈ પ્રજા માટે ઉપદેશ આપ્યા?
A) માત્ર રાજાઓ
✓ B) સર્વ લોકો
C) માત્ર બ્રાહ્મણ
D) માત્ર સંન્યાસી

50. મહાવીરે કઈ બાબત પર ભાર મૂક્યો?
A) યજ્ઞ
✓ B) તપ અને સંયમ
C) યુદ્ધ
D) સંપત્તિ

51. બુદ્ધ ધર્મમાં ભિક્ષુઓ શું કરે છે?
A) ખેતી
✓ B) સંયમિત જીવન જીવે
C) વેપાર
D) યુદ્ધ

52. બુદ્ધે કઈ બાબતને દુઃખનું કારણ કહ્યું?
A) કર્મ
✓ B) તૃષ્ણા
C) ભાગ્ય
D) ઈશ્વર

53. મહાવીરે આત્માની શુદ્ધિ માટે શું કહ્યું?
A) યજ્ઞ
✓ B) તપસ્યા
C) યુદ્ધ
D) દાન

54. બુદ્ધ ધર્મમાં કર્મનો સિદ્ધાંત શું સમજાવે છે?
A) દાન
✓ B) કર્મનું ફળ
C) યજ્ઞ
D) યુદ્ધ

55. મહાવીરે કઈ જીવનશૈલી અપનાવી?
A) આરામદાયક
✓ B) ત્યાગમય
C) વૈભવી
D) શાહી

56. બુદ્ધ અને મહાવીર કયા સમયમાં હતા?
A) મૌર્ય યુગ
✓ B) પ્રાચીન સમય
C) ગુપ્ત યુગ
D) મધ્યકાલ

57. બુદ્ધના ઉપદેશો કયા ગ્રંથોમાં સંકલિત થયા?
A) વેદ
✓ B) ત્રિપિટક
C) ઉપનિષદ
D) પુરાણ

58. મહાવીરના ઉપદેશો કયા ગ્રંથોમાં છે?
A) વેદ
✓ B) આગમ
C) ત્રિપિટક
D) પુરાણ

59. બુદ્ધે જીવનનો અંત ક્યાં પ્રાપ્ત કર્યો?
A) બોધગયા
✓ B) કુશીનગર
C) સારનાથ
D) લુંબીની

60. મહાવીરે નિર્વાણ ક્યાં મેળવ્યું?
A) કુંડલગ્રામ
✓ B) પાવાપુરી
C) રાજગીર
D) સારનાથ

61. બુદ્ધના ઉપદેશોનો મુખ્ય હેતુ શું હતો?
A) રાજ્ય સ્થાપના
✓ B) દુઃખ નિવારણ
C) યુદ્ધ
D) વેપાર

62. મહાવીરના ઉપદેશોનો હેતુ શું હતો?
A) સંપત્તિ
✓ B) મોક્ષ
C) રાજકારણ
D) યુદ્ધ

63. બુદ્ધ ધર્મમાં કરુણા એટલે શું?
A) શક્તિ
✓ B) દયા
C) ભય
D) દંડ

64. જૈન ધર્મમાં અહિંસા કોના માટે છે?
A) માત્ર માનવ
✓ B) સર્વ જીવ
C) માત્ર પ્રાણી
D) માત્ર સંન્યાસી

65. બુદ્ધે કઈ પ્રકારની ભાષા પસંદ કરી?
A) સંસ્કૃત
✓ B) સરળ ભાષા
C) વિદેશી
D) લેટિન

66. મહાવીર કઈ જાતિના લોકો માટે ઉપદેશ આપતા?
A) માત્ર ક્ષત્રિય
✓ B) સર્વ લોકો
C) માત્ર બ્રાહ્મણ
D) માત્ર સંન્યાસી

67. બુદ્ધ અને મહાવીરે કઈ સામાજિક સમસ્યાનો વિરોધ કર્યો?
A) શિક્ષણ
✓ B) જાતિવ્યવસ્થા
C) ખેતી
D) વેપાર

68. બુદ્ધ ધર્મમાં સંયમ શા માટે જરૂરી છે?
A) મજા
✓ B) શાંતિ માટે
C) યુદ્ધ
D) વેપાર

69. મહાવીરે કઈ બાબતને પાપ કહ્યું?
A) તપ
✓ B) હિંસા
C) સત્ય
D) દયા

70. બુદ્ધે જીવનમાં કઈ બાબતનો ત્યાગ શીખવ્યો?
A) શિક્ષણ
✓ B) લાલચ
C) દયા
D) સત્ય

71. બુદ્ધ ધર્મમાં સાધનાનો અંતિમ લક્ષ્ય શું છે?
A) સંપત્તિ
✓ B) નિર્વાણ
C) રાજ્ય
D) યજ્ઞ

72. જૈન ધર્મમાં જીવનનું અંતિમ લક્ષ્ય શું છે?
A) નિર્વાણ
✓ B) મોક્ષ
C) સ્વર્ગ
D) સંપત્તિ

73. બુદ્ધ અને મહાવીરે સમાજને શું શીખવ્યું?
A) યુદ્ધ
✓ B) શાંતિ
C) સંપત્તિ
D) શક્તિ

74. બુદ્ધના ઉપદેશો કેવી રીતે ફેલાયા?
A) યુદ્ધ દ્વારા
✓ B) સંઘ દ્વારા
C) વેપાર દ્વારા
D) રાજા દ્વારા

75. મહાવીરના ઉપદેશો કોણ ફેલાવતા?
A) રાજા
✓ B) સાધુ
C) સૈનિક
D) વેપારી

76. બુદ્ધે કઈ બાબતને જીવનનું સત્ય કહ્યું?
A) સુખ
✓ B) દુઃખ
C) શક્તિ
D) સંપત્તિ

77. મહાવીરે સંયમનું જીવન કેમ અપનાવ્યું?
A) મજા
✓ B) આત્મશુદ્ધિ માટે
C) રાજકારણ
D) યુદ્ધ

78. બુદ્ધ અને મહાવીરે કઈ ભાવનાને પ્રોત્સાહન આપ્યું?
A) લોભ
✓ B) કરુણા
C) ક્રોધ
D) અહંકાર

79. બુદ્ધ ધર્મમાં ધ્યાન શા માટે જરૂરી છે?
A) મજા
✓ B) મન શાંતિ માટે
C) યુદ્ધ
D) વેપાર

80. જૈન ધર્મમાં ઉપવાસનું મહત્વ શા માટે છે?
A) મજા
✓ B) સંયમ માટે
C) યુદ્ધ
D) વેપાર

81. બુદ્ધે કઈ બાબતને દુઃખ નિવારણનો માર્ગ કહ્યું?
A) યજ્ઞ
✓ B) અષ્ટાંગિક માર્ગ
C) યુદ્ધ
D) વેપાર

82. મહાવીરે કઈ બાબતને મોક્ષનો માર્ગ કહ્યું?
A) સંપત્તિ
✓ B) તપ અને અહિંસા
C) યુદ્ધ
D) યજ્ઞ

83. બુદ્ધ ધર્મમાં ભિક્ષા શા માટે છે?
A) સંપત્તિ માટે
✓ B) સંયમ માટે
C) યુદ્ધ
D) મજા

84. મહાવીરે સમાજમાં કઈ સમાનતાની વાત કરી?
A) સંપત્તિ
✓ B) આત્માની સમાનતા
C) શક્તિ
D) રાજકારણ

85. બુદ્ધના ઉપદેશોનો સમાજ પર શું પ્રભાવ પડ્યો?
A) યુદ્ધ
✓ B) શાંતિ
C) અસ્તવ્યસ્તતા
D) લાલચ

86. મહાવીરના ઉપદેશોથી શું વિકસ્યું?
A) યુદ્ધ
✓ B) અહિંસા
C) શોષણ
D) અસ્તવ્યસ્તતા

87. બુદ્ધ અને મહાવીર કઈ બાબતમાં સમાન હતા?
A) રાજાશાહી
✓ B) અહિંસા
C) યુદ્ધ
D) સંપત્તિ

88. બુદ્ધ ધર્મમાં ભિક્ષુઓ ક્યાં રહેતા?
A) મહેલ
✓ B) વિહાર
C) શહેર
D) ગામ

89. જૈન સાધુઓ કઈ રીતે જીવન જીવતા?
A) વૈભવી
✓ B) ત્યાગમય
C) આરામદાયક
D) રાજસી

90. બુદ્ધે કઈ બાબતને મધ્યમ માર્ગ ગણાવી?
A) વૈભવ
✓ B) અતિસુખ અને અતિકષ્ટ
C) યુદ્ધ
D) વેપાર

91. મહાવીરના ઉપદેશોનો મુખ્ય હેતુ શું હતો?
A) રાજકારણ
✓ B) આત્મશુદ્ધિ
C) યુદ્ધ
D) વેપાર

92. બુદ્ધ ધર્મમાં સમ્યક દૃષ્ટિ શાનો ભાગ છે?
A) ત્રિરત્ન
✓ B) અષ્ટાંગિક માર્ગ
C) મહાવ્રત
D) યજ્ઞ

93. જૈન ધર્મમાં સાધુઓ શું પાલન કરે છે?
A) ત્રણ નિયમ
✓ B) પાંચ મહાવ્રત
C) ચાર આર્ય સત્ય
D) અષ્ટાંગિક માર્ગ

94. બુદ્ધે સમાજમાં કઈ બાબતનો વિરોધ કર્યો?
A) શિક્ષણ
✓ B) અંધવિશ્વાસ
C) દયા
D) કરુણા

95. મહાવીરે હિંસાને કેમ નકાર્યો?
A) મજા
✓ B) આત્મશુદ્ધિ માટે
C) યુદ્ધ
D) રાજકારણ

96. બુદ્ધ ધર્મમાં સમ્યક કર્મ શાનો ભાગ છે?
A) ત્રિરત્ન
✓ B) અષ્ટાંગિક માર્ગ
C) મહાવ્રત
D) યજ્ઞ

97. જૈન ધર્મમાં આત્માનું લક્ષ્ય શું છે?
A) સંપત્તિ
✓ B) મોક્ષ
C) યુદ્ધ
D) શક્તિ

98. બુદ્ધ અને મહાવીરના ઉપદેશો આજે કેમ મહત્વના છે?
A) રાજકારણ
✓ B) શાંતિ અને સહઅસ્તિત્વ
C) યુદ્ધ
D) વેપાર

99. બુદ્ધ અને મહાવીરે સમાજને શું માર્ગદર્શન આપ્યું?
A) લોભ
✓ B) નૈતિક જીવન
C) યુદ્ધ
D) સંપત્તિ

100. ‘શાંતિની શોધમાં : બુદ્ધ અને મહાવીર’ અધ્યાયનો મુખ્ય સંદેશ શું છે?
A) શક્તિ
B) સંપત્તિ
✓ C) અહિંસા અને શાંતિ
D) યુદ્ધ

અધ્યાય 6 : મૌર્યયુગ : ચંદ્રગુપ્ત અને સમ્રાટ અશોક

1. મૌર્ય વંશનો સ્થાપક કોણ હતો?
A) બિંબિસાર
✓ B) ચંદ્રગુપ્ત મૌર્ય
C) અશોક
D) બૃહદ્રથ

2. ચંદ્રગુપ્ત મૌર્યને કોણે માર્ગદર્શન આપ્યું હતું?
A) વ્યાસ
✓ B) ચાણક્ય
C) મેગસ્થનીઝ
D) અશોક

3. ચાણક્યને બીજું નામ શું હતું?
A) વ્યાસ
✓ B) કૌટિલ્ય
C) પાણિનિ
D) પતંજલિ

4. મૌર્ય સામ્રાજ્યની રાજધાની કઈ હતી?
A) ઉજ્જયિની
✓ B) પાટલીપુત્ર
C) તક્ષશિલા
D) કૌશાંબી

5. ચંદ્રગુપ્ત મૌર્ય કયા વંશના શાસક હતા?
A) ગુપ્ત
✓ B) મૌર્ય
C) નંદ
D) શુંગ

6. ચંદ્રગુપ્તે કોને પરાજિત કરી સત્તા મેળવી?
A) બિંબિસાર
✓ B) નંદ વંશ
C) અશોક
D) સેલ્યુકસ

7. મૌર્ય સામ્રાજ્ય કયા સમયગાળામાં હતું?
A) ઈ.સ. પૂર્વ 1500
✓ B) ઈ.સ. પૂર્વ 322
C) ઈ.સ. 200
D) ઈ.સ. પૂર્વ 50

8. ચંદ્રગુપ્ત મૌર્યના શાસનમાં રાજ્યવ્યવસ્થા કેવી હતી?
A) લોકશાહી
✓ B) કેન્દ્રિય શાસન
C) પ્રજાસત્તાક
D) સામંતશાહી

9. મૌર્ય રાજ્યમાં સૈન્યનું મહત્વ શું હતું?
A) મજા
✓ B) સામ્રાજ્યની સુરક્ષા
C) ખેતી
D) શિક્ષણ

10. મૌર્ય સામ્રાજ્યમાં કર શેના પરથી લેવાતો?
A) માત્ર વેપાર
✓ B) ખેતી અને વેપાર
C) દાન
D) યુદ્ધ

11. મૌર્યયુગમાં લખાયેલ પ્રખ્યાત ગ્રંથ કયો છે?
A) મહાભારત
✓ B) અર્થશાસ્ત્ર
C) ઉપનિષદ
D) ત્રિપિટક

12. અર્થશાસ્ત્ર ગ્રંથમાં શેનું વર્ણન છે?
A) ધર્મ
✓ B) રાજ્યવ્યવસ્થા
C) કલા
D) સંગીત

13. ગ્રીક ઇતિહાસકાર મેગસ્થનીઝ ક્યા રાજાના દરબારમાં આવ્યો હતો?
A) અશોક
✓ B) ચંદ્રગુપ્ત
C) બિંદુસાર
D) બૃહદ્રથ

14. મેગસ્થનીઝે કયો ગ્રંથ લખ્યો?
A) અર્થશાસ્ત્ર
✓ B) ઇન્ડિકા
C) મહાભારત
D) પુરાણ

15. ચંદ્રગુપ્ત મૌર્યએ અંતે કયો ધર્મ અપનાવ્યો?
A) બૌદ્ધ
B) વૈદિક
✓ C) જૈન
D) આજીવક

16. ચંદ્રગુપ્ત મૌર્યના ગુરુ કોણ હતા?
A) બુદ્ધ
✓ B) ભદ્રબાહુ
C) મહાવીર
D) કબીર

17. ચંદ્રગુપ્ત મૌર્યનું અંતિમ જીવન ક્યાં પસાર થયું?
A) પાટલીપુત્ર
✓ B) શ્રવણબેલગોલા
C) તક્ષશિલા
D) ઉજ્જયિની

18. ચંદ્રગુપ્ત મૌર્ય પછી કોણ શાસક બન્યા?
A) અશોક
✓ B) બિંદુસાર
C) ચાણક્ય
D) દશરથ

19. બિંદુસાર કોના પુત્ર હતા?
A) અશોક
✓ B) ચંદ્રગુપ્ત
C) ચાણક્ય
D) મેગસ્થનીઝ

20. બિંદુસારના સમયમાં કયો ધર્મ ફેલાયો?
A) ઇસ્લામ
✓ B) બૌદ્ધ
C) ખ્રિસ્તી
D) શીખ

21. સમ્રાટ અશોક કોના પુત્ર હતા?
A) ચંદ્રગુપ્ત
✓ B) બિંદુસાર
C) ચાણક્ય
D) મેગસ્થનીઝ

22. અશોકને “મહાન” કેમ કહેવામાં આવે છે?
A) યુદ્ધ માટે
✓ B) ધર્મ અને અહિંસા માટે
C) વૈભવ માટે
D) રાજ્ય વિસ્તાર માટે

23. અશોક કયા યુદ્ધ માટે પ્રખ્યાત છે?
A) તક્ષશિલા યુદ્ધ
✓ B) કલિંગ યુદ્ધ
C) મગધ યુદ્ધ
D) નંદ યુદ્ધ

24. કલિંગ યુદ્ધ ક્યાં થયું હતું?
A) બિહાર
✓ B) ઓડિશા
C) ઉત્તર પ્રદેશ
D) મધ્ય પ્રદેશ

25. કલિંગ યુદ્ધ પછી અશોકમાં શું ફેરફાર આવ્યો?
A) વધુ યુદ્ધ
✓ B) અહિંસાનો સ્વીકાર
C) રાજ્ય વિસ્તરણ
D) ધન સંગ્રહ

26. કલિંગ યુદ્ધ પછી અશોકે કયો ધર્મ અપનાવ્યો?
A) જૈન
✓ B) બૌદ્ધ
C) વૈદિક
D) આજીવક

27. અશોકના ધર્મને શું કહેવામાં આવે છે?
A) બૌદ્ધ ધર્મ
✓ B) ધમ્મ
C) જૈન ધર્મ
D) વૈદિક ધર્મ

28. અશોકના ઉપદેશો ક્યાં લખાયેલા મળે છે?
A) ગ્રંથોમાં
✓ B) શિલાલેખોમાં
C) લોકગીતોમાં
D) કાગળ પર

29. અશોકના શિલાલેખ કઈ ભાષામાં હતા?
A) અંગ્રેજી
✓ B) પ્રાકૃત
C) અરબી
D) લેટિન

30. અશોકના શિલાલેખ કઈ લિપિમાં હતા?
A) દેવનાગરી
✓ B) બ્રાહ્મી
C) ખરોસ્ટી
D) ઉર્દૂ

31. અશોકે ધર્મ પ્રચાર માટે કોને મોકલ્યા?
A) સૈનિકો
✓ B) ધર્મદૂત
C) વેપારીઓ
D) અધિકારીઓ

32. અશોકની પુત્રીનું નામ શું હતું?
A) યશોધરા
✓ B) સંઘમિત્રા
C) માયાદેવી
D) ત્રિશલા

33. અશોકના પુત્રનું નામ શું હતું?
A) રાહુલ
✓ B) મહેન્દ્ર
C) સિદ્ધાર્થ
D) વર્ધમાન

34. મહેન્દ્ર અને સંઘમિત્રા ક્યાં ગયા હતા?
A) ચીન
✓ B) શ્રીલંકા
C) નેપાળ
D) મ્યાનમાર

35. અશોકના ધમ્મનો મુખ્ય સિદ્ધાંત કયો હતો?
A) યુદ્ધ
✓ B) અહિંસા
C) બલિ
D) કર

36. અશોકના શાસનમાં કઈ બાબત પર ભાર હતો?
A) સૈન્ય
✓ B) પ્રજાકલ્યાણ
C) વૈભવ
D) યુદ્ધ

37. અશોકે પ્રજાના હિત માટે શું કરાવ્યું?
A) કિલ્લા
✓ B) વૃક્ષારોપણ અને કૂવા
C) મહેલ
D) શસ્ત્ર

38. અશોકના સમયમાં કઈ સંસ્થા વિકસેલી હતી?
A) પંચાયત
✓ B) ધર્મ મહામાત્ર
C) લોકસભા
D) સેનેટ

39. ધર્મ મહામાત્રોનું કાર્ય શું હતું?
A) યુદ્ધ
✓ B) ધર્મ અને ન્યાય
C) વેપાર
D) ખેતી

40. અશોકના શાસનનું મુખ્ય લક્ષ્ય શું હતું?
A) વિસ્તરણ
✓ B) નૈતિક શાસન
C) ધન
D) શક્તિ

41. મૌર્યયુગમાં રસ્તાઓ શા માટે બનાવાયા?
A) મજા
✓ B) વેપાર અને સંચાર
C) યુદ્ધ
D) ઉત્સવ

42. મૌર્ય સૈન્યમાં કઈ બાબત ખાસ હતી?
A) નબળાઈ
✓ B) વિશાળતા
C) અસ્તવ્યસ્તતા
D) નાની સંખ્યા

43. મૌર્યયુગમાં કઈ વ્યવસ્થા મજબૂત હતી?
A) ગ્રામસભા
✓ B) કર વ્યવસ્થા
C) લોકમત
D) પંચાયત

44. અશોકે કયા પ્રાણીઓની હત્યા બંધ કરી?
A) બધા
✓ B) કેટલાંક
C) એકપણ નહીં
D) માત્ર ગાય

45. અશોકના સમયમાં કઈ કલા વિકસેલી?
A) ફિલ્મ
✓ B) સ્તંભકલા
C) ચિત્રકલા
D) નાટ્ય

46. અશોક સ્તંભો ક્યા માટે પ્રસિદ્ધ છે?
A) યુદ્ધ
✓ B) શિલાલેખ
C) મહેલ
D) કિલ્લા

47. અશોકના સિંહસ્તંભ આજે ક્યાં છે?
A) પાટલીપુત્ર
✓ B) સારનાથ
C) કલિંગ
D) ઉજ્જયિની

48. ભારતનું રાષ્ટ્રીય ચિહ્ન કયાથી લેવામાં આવ્યું છે?
A) ગુપ્ત યુગ
✓ B) અશોક સ્તંભ
C) મૌર્ય સૈન્ય
D) તક્ષશિલા

49. મૌર્યયુગમાં શિક્ષણનું કેન્દ્ર કયું હતું?
A) પાટલીપુત્ર
✓ B) તક્ષશિલા
C) સારનાથ
D) કુશીનગર

50. મૌર્ય સામ્રાજ્યનું વિસ્તરણ ક્યાં સુધી હતું?
A) માત્ર મગધ
✓ B) મોટાભાગનું ભારત
C) માત્ર ઉત્તર ભારત
D) માત્ર દક્ષિણ ભારત

51. ચંદ્રગુપ્ત મૌર્યની નીતિ કઈ હતી?
A) અહિંસા
✓ B) શક્તિ અને સંઘટન
C) ત્યાગ
D) વૈરાગ્ય

52. અશોકની નીતિ કઈ હતી?
A) યુદ્ધ
✓ B) ધર્મ અને શાંતિ
C) વિસ્તરણ
D) શક્તિ

53. મૌર્ય શાસન વ્યવસ્થાનો આધાર શું હતો?
A) પ્રજા
✓ B) કેન્દ્રિય શાસન
C) લોકમત
D) પંચાયત

54. અશોકના શિલાલેખો કયા સ્થળે જોવા મળે છે?
A) માત્ર બિહાર
✓ B) સમગ્ર ભારતમાં
C) માત્ર ઓડિશા
D) માત્ર મધ્ય પ્રદેશ

55. મૌર્યયુગમાં ન્યાય કોણ આપતો હતો?
A) પ્રજા
✓ B) રાજા અને અધિકારીઓ
C) ગુરુ
D) વેપારી

56. ચંદ્રગુપ્ત મૌર્યના સમયમાં વિદેશી સંબંધો કોની સાથે હતા?
A) ચીન
✓ B) ગ્રીસ
C) રોમ
D) મિસર

57. સેલ્યુકસ કોણ હતો?
A) ભારતીય રાજા
✓ B) ગ્રીક શાસક
C) મૌર્ય સેનાપતિ
D) બૌદ્ધ ભિક્ષુ

58. ચંદ્રગુપ્ત અને સેલ્યુકસ વચ્ચે શું થયું?
A) યુદ્ધ
✓ B) સંધિ
C) લગ્ન
D) વિવાદ

59. મૌર્યયુગમાં કઈ બાબત પર નિયંત્રણ હતું?
A) શિક્ષણ
✓ B) વેપાર
C) ધર્મ
D) કલા

60. મૌર્ય સામ્રાજ્યનો અંત કોના સમયમાં આવ્યો?
A) ચંદ્રગુપ્ત
✓ B) બૃહદ્રથ
C) અશોક
D) બિંદુસાર

61. મૌર્યયુગનો અંત કયા વંશથી થયો?
A) ગુપ્ત
✓ B) શુંગ
C) નંદ
D) સાતવાહન

62. મૌર્યયુગમાં રાજા માટે શું શબ્દ વપરાતો?
A) સમ્રાટ
✓ B) દેવાનાંપ્રિય
C) મહારાજ
D) અધિપતિ

63. અશોક પોતાના શિલાલેખોમાં પોતાને શું કહેતો?
A) સમ્રાટ
✓ B) દેવનાંપ્રિય પિયદસી
C) મહારાજ
D) ધર્મરાજ

64. અશોકના શાસનમાં સજા કેવી હતી?
A) કઠોર
✓ B) દયાભરેલી
C) અસ્તવ્યસ્ત
D) ક્રૂર

65. મૌર્યયુગમાં કૃષિ વિકાસ શા માટે થયો?
A) મજા
✓ B) નહેરો અને કર વ્યવસ્થા
C) યુદ્ધ
D) ધર્મ

66. મૌર્યયુગમાં વેપાર ક્યાં સુધી ફેલાયેલો હતો?
A) ગામ સુધી
✓ B) વિદેશ સુધી
C) શહેર સુધી
D) રાજધાની સુધી

67. અશોકના સમયમાં પશુહિંસા અંગે શું કરવામાં આવ્યું?
A) પ્રોત્સાહન
✓ B) પ્રતિબંધ
C) વધારો
D) ફરજિયાત

68. મૌર્યયુગમાં સામાજિક જીવન કેવું હતું?
A) અસ્તવ્યસ્ત
✓ B) સંયોજિત
C) અવ્યવસ્થિત
D) અણગોઠવી

69. અશોકના શાસનને કેમ આદર્શ માનવામાં આવે છે?
A) શક્તિ
✓ B) નૈતિકતા
C) યુદ્ધ
D) વૈભવ

70. મૌર્યયુગમાં પ્રજાની સુખાકારી કોની જવાબદારી હતી?
A) પ્રજા
✓ B) રાજા
C) વેપારી
D) સૈનિક

71. મૌર્યયુગમાં શિક્ષણ કોણ આપતું?
A) રાજ્ય
✓ B) ગુરુ અને આશ્રમ
C) સૈન્ય
D) વેપારી

72. અશોકના સમયમાં આરોગ્ય માટે શું કરવામાં આવ્યું?
A) કંઈ નહીં
✓ B) ઔષધાલયો
C) કિલ્લા
D) શસ્ત્રાગાર

73. મૌર્યયુગમાં કાયદાનું પાલન કેવી રીતે થતું?
A) લોકમત
✓ B) અધિકારીઓ દ્વારા
C) પંચાયત
D) પ્રજા દ્વારા

74. મૌર્યયુગમાં સ્ત્રીઓની સ્થિતિ કેવી હતી?
A) અજ્ઞાત
✓ B) સન્માનનીય
C) નબળી
D) દાસી

75. અશોકના ધમ્મનો હેતુ શું હતો?
A) ધર્મ ફેરફાર
✓ B) નૈતિક જીવન
C) યુદ્ધ
D) રાજ્ય વિસ્તરણ

76. મૌર્યયુગમાં કઈ બાબત પર ભાર ન હતો?
A) ખેતી
✓ B) યુદ્ધ
C) વેપાર
D) શાસન

77. ચંદ્રગુપ્ત મૌર્યની સફળતાનું મુખ્ય કારણ શું હતું?
A) ધર્મ
✓ B) ચાણક્યની નીતિ
C) વૈભવ
D) ભાગ્ય

78. અશોકના સમયમાં પ્રજાને શું સંદેશ અપાયો?
A) યુદ્ધ
✓ B) સહિષ્ણુતા
C) શક્તિ
D) કર

79. મૌર્યયુગમાં પ્રજાની ભાષા કઈ હતી?
A) સંસ્કૃત
✓ B) પ્રાકૃત
C) પાલી
D) તમિલ

80. અશોકના શિલાલેખો શા માટે મહત્વના છે?
A) સુંદરતા
✓ B) ઇતિહાસના પુરાવા
C) કલા
D) ધર્મ

81. મૌર્યયુગમાં કિલ્લાઓ શા માટે હતા?
A) શણગાર
✓ B) સુરક્ષા
C) મજા
D) રહેઠાણ

82. મૌર્યયુગમાં રાજ્યને કેટલા વિભાગોમાં વહેંચવામાં આવ્યું હતું?
A) બે
✓ B) પ્રાંતો
C) પાંચ
D) દસ

83. મૌર્ય પ્રાંતોનું શાસન કોણ કરતું?
A) રાજા
✓ B) કુમારો
C) ગુરુ
D) વેપારી

84. અશોકના સમયમાં રાજકીય નીતિ કેવી હતી?
A) આક્રમક
✓ B) શાંતિપૂર્ણ
C) અસ્થિર
D) અણગોઠવી

85. મૌર્યયુગમાં સિક્કાઓ કયા ધાતુના હતા?
A) લોખંડ
✓ B) ચાંદી
C) સોનું
D) કાંસું

86. અશોકના સમયમાં કઈ સંસ્કૃતિ ફેલાઈ?
A) વૈદિક
✓ B) બૌદ્ધ
C) જૈન
D) આજીવક

87. મૌર્યયુગમાં માર્ગો પર શું બનાવવામાં આવતું?
A) મહેલ
✓ B) સરાય
C) કિલ્લા
D) આશ્રમ

88. અશોકના શાસનમાં મૃત્યુદંડ અંગે શું થયું?
A) વધારો
✓ B) ઘટાડો
C) યથાવત
D) ફરજિયાત

89. મૌર્યયુગમાં ભારતની ઓળખ શું બની?
A) યુદ્ધ
✓ B) વિશાળ સામ્રાજ્ય
C) નબળું રાજ્ય
D) વિખરાયેલ દેશ

90. ચંદ્રગુપ્ત મૌર્યના સમયમાં રાજ્યની શક્તિ શું દર્શાવતી હતી?
A) ધર્મ
✓ B) સંગઠિત શાસન
C) વૈભવ
D) યુદ્ધ

91. અશોકના સમયમાં પ્રજા સાથે રાજાનો સંબંધ કેવો હતો?
A) કઠોર
✓ B) પિતૃત્વસભર
C) અવગણનાપૂર્ણ
D) દુશ્મનાવટ

92. મૌર્યયુગમાં ધર્મ સહિષ્ણુતા કેમ મહત્વની હતી?
A) યુદ્ધ
✓ B) શાંતિ
C) શક્તિ
D) કર

93. મૌર્યયુગમાં કલા અને સ્થાપત્યનું શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ શું છે?
A) ગુફા
✓ B) અશોક સ્તંભ
C) મંદિરો
D) વિહાર

94. મૌર્યયુગમાં સૈનિકોનું જીવન કેવું હતું?
A) અસ્તવ્યસ્ત
✓ B) શિસ્તબદ્ધ
C) ઢીલું
D) અણગોઠવી

95. અશોકના સમયમાં કઈ નીતિ અપનાવવામાં આવી?
A) આક્રમણ
✓ B) અહિંસા
C) શોષણ
D) કર વધારો

96. મૌર્યયુગમાં રાજ્યની આવક શા માટે ઉપયોગમાં લેવાતી?
A) મજા
✓ B) પ્રજાકલ્યાણ
C) યુદ્ધ
D) વૈભવ

97. મૌર્યયુગમાં ધર્મ અને રાજ્યનો સંબંધ કેવો હતો?
A) અલગ
✓ B) જોડાયેલ
C) વિરોધી
D) નગણ્ય

98. અશોકના ધમ્મનો સમાજ પર શું પ્રભાવ પડ્યો?
A) યુદ્ધ
✓ B) નૈતિકતા
C) અસ્તવ્યસ્તતા
D) લાલચ

99. મૌર્યયુગમાંથી આપણે શું શીખીએ છીએ?
A) યુદ્ધ
✓ B) સુશાસન
C) શક્તિ
D) લોભ

100. ‘મૌર્યયુગ : ચંદ્રગુપ્ત અને સમ્રાટ અશોક’ અધ્યાયનો મુખ્ય સંદેશ શું છે?
A) વિજય
B) સામ્રાજ્ય વિસ્તરણ
✓ C) શક્તિથી ધર્મ સુધીની યાત્રા
D) યુદ્ધ અને લોભ

અધ્યાય 7 : ગુપ્તયુગ અને અન્ય શાસકો

1. ગુપ્ત વંશનો સ્થાપક કોણ હતો?
A) ચંદ્રગુપ્ત મૌર્ય
✓ B) શ્રીગુપ્ત
C) સમુદ્રગુપ્ત
D) સ્કંદગુપ્ત

2. ગુપ્ત વંશનો પ્રથમ શક્તિશાળી શાસક કોણ હતો?
A) શ્રીગુપ્ત
✓ B) ચંદ્રગુપ્ત પ્રથમ
C) સ્કંદગુપ્ત
D) હરિષેણ

3. ચંદ્રગુપ્ત પ્રથમએ કયો ઉપાધિ ધારણ કરી?
A) મહારાજ
✓ B) મહારાજાધિરાજ
C) સમ્રાટ
D) દેવાનાંપ્રિય

4. ગુપ્ત સામ્રાજ્યની રાજધાની કઈ હતી?
A) ઉજ્જયિની
✓ B) પાટલીપુત્ર
C) કન્નોજ
D) તક્ષશિલા

5. સમુદ્રગુપ્તને ‘ભારતનો નેપોલિયન’ કેમ કહેવામાં આવે છે?
A) ધર્મ માટે
✓ B) વિજય અભિયાનો માટે
C) શાંતિ માટે
D) કલા માટે

6. સમુદ્રગુપ્તની વિજયો વિશે માહિતી ક્યાંથી મળે છે?
A) ગ્રંથોમાં
✓ B) અલાહાબાદ પ્રશસ્તિ
C) લોકકથામાં
D) પુરાણોમાં

7. અલાહાબાદ પ્રશસ્તિ કોણે લખી?
A) કાલિદાસ
✓ B) હરિષેણ
C) ભાસ
D) આર્યભટ

8. સમુદ્રગુપ્ત કઈ બાબતમાં નિપુણ હતા?
A) ખેતી
✓ B) સંગીત અને યુદ્ધ
C) વેપાર
D) ચિત્રકલા

9. ગુપ્તકાળમાં સિક્કાઓ કયા ધાતુના હતા?
A) તાંબા
✓ B) સોનાના
C) લોખંડના
D) ચાંદીના

10. ગુપ્ત યુગને કયા નામે ઓળખવામાં આવે છે?
A) યુદ્ધ યુગ
✓ B) સુવર્ણ યુગ
C) અંધકાર યુગ
D) મધ્ય યુગ

11. ગુપ્તકાળમાં વિજ્ઞાનમાં કોણ પ્રખ્યાત હતા?
A) પાણિનિ
✓ B) આર્યભટ
C) ચાણક્ય
D) ભાસ

12. આર્યભટે કયા વિષયમાં યોગદાન આપ્યું?
A) કાવ્ય
✓ B) ગણિત અને ખગોળ
C) રાજકારણ
D) ધર્મ

13. દશાંશ પદ્ધતિનો વિકાસ ક્યારે થયો?
A) મૌર્ય યુગ
✓ B) ગુપ્ત યુગ
C) વૈદિક યુગ
D) મધ્યકાલ

14. ગુપ્તકાળમાં કઈ ભાષાનો વિકાસ થયો?
A) પ્રાકૃત
✓ B) સંસ્કૃત
C) પાલી
D) તમિલ

15. કાલિદાસ કોણ હતા?
A) વૈજ્ઞાનિક
✓ B) મહાન કવિ
C) રાજા
D) સૈનિક

16. કાલિદાસનું પ્રસિદ્ધ નાટક કયું છે?
A) મેઘદૂત
✓ B) અભિજ્ઞાન શાકુંતલમ
C) રઘુવંશ
D) કુમારસંભવ

17. ગુપ્તકાળમાં શિક્ષણનું કેન્દ્ર કયું હતું?
A) પાટલીપુત્ર
✓ B) નાલંદા
C) સારનાથ
D) ઉજ્જયિની

18. નાલંદા મહાવિહાર શેના માટે પ્રસિદ્ધ હતું?
A) વેપાર
✓ B) શિક્ષણ
C) યુદ્ધ
D) ખેતી

19. ગુપ્તકાળમાં ધર્મની સ્થિતિ કેવી હતી?
A) માત્ર બૌદ્ધ
✓ B) સહિષ્ણુ
C) ફક્ત વૈદિક
D) ફક્ત જૈન

20. ગુપ્ત રાજાઓ કયા ધર્મને સમર્થન આપતા?
A) માત્ર બૌદ્ધ
✓ B) હિન્દુ ધર્મ
C) માત્ર જૈન
D) ઇસ્લામ

21. ગુપ્ત યુગમાં મંદિર સ્થાપત્ય કઈ રીતે વિકસ્યું?
A) નગણ્ય
✓ B) વિકસિત
C) બંધ
D) અસ્તવ્યસ્ત

22. ગુપ્તકાળના મંદિરો કયા પદાર્થથી બનતા?
A) લાકડું
✓ B) પથ્થર
C) માટી
D) ધાતુ

23. ગુપ્ત યુગમાં સમાજની રચના કેવી હતી?
A) સમાન
✓ B) વર્ણ આધારિત
C) અસ્તવ્યસ્ત
D) આધુનિક

24. ગુપ્તકાળમાં સ્ત્રીઓની સ્થિતિ કેવી હતી?
A) સંપૂર્ણ સ્વતંત્ર
✓ B) સન્માનનીય
C) અત્યંત નબળી
D) દાસી

25. ગુપ્ત યુગમાં વેપાર ક્યાં સુધી ફેલાયો?
A) ગામ સુધી
✓ B) વિદેશ સુધી
C) શહેર સુધી
D) રાજધાની સુધી

26. ગુપ્તકાળમાં કયો વિદેશી પ્રવાસી આવ્યો હતો?
A) મેગસ્થનીઝ
✓ B) ફાહિયાન
C) હ્યુએનસાંગ
D) ઇબ્ન બતુતા

27. ફાહિયાન ક્યા દેશમાં થી આવ્યો હતો?
A) જાપાન
✓ B) ચીન
C) કોરિયા
D) મંગોલિયા

28. ફાહિયાનના વર્ણનથી શું જાણવા મળે છે?
A) યુદ્ધ
✓ B) સમાજ અને ધર્મ
C) ખેતી
D) રમત

29. ગુપ્ત યુગમાં કર વ્યવસ્થા કેવી હતી?
A) અસ્તવ્યસ્ત
✓ B) સુવ્યવસ્થિત
C) નહોતી
D) કઠોર

30. ગુપ્ત રાજાઓ કઈ ઉપાધિ વાપરતા?
A) દેવાનાંપ્રિય
✓ B) મહારાજાધિરાજ
C) સમ્રાટ
D) સુલતાન

31. સ્કંદગુપ્ત કયા માટે જાણીતા છે?
A) સંગીત
✓ B) હૂણો સામે રક્ષણ
C) કલા
D) ધર્મ

32. હૂણો કોણ હતા?
A) ભારતીય જાતિ
✓ B) વિદેશી આક્રમણકાર
C) વેપારી
D) સાધુ

33. ગુપ્ત સામ્રાજ્યના પતનનું એક કારણ શું હતું?
A) વેપાર
✓ B) વિદેશી આક્રમણ
C) શિક્ષણ
D) ધર્મ

34. ગુપ્ત યુગમાં કલા કઈ રીતે હતી?
A) નગણ્ય
✓ B) ઉચ્ચ સ્તરની
C) અણગોઠવી
D) બંધ

35. ગુપ્તકાળની ચિત્રકલા કયા સ્થળે જોવા મળે છે?
A) નાલંદા
✓ B) અજંતા
C) સારનાથ
D) પાટલીપુત્ર

36. અજંતા ગુફાઓ શેના માટે પ્રસિદ્ધ છે?
A) યુદ્ધ
✓ B) ચિત્રકલા
C) વેપાર
D) ખેતી

37. ગુપ્ત યુગમાં સાહિત્યની ભાષા કઈ હતી?
A) પાલી
✓ B) સંસ્કૃત
C) પ્રાકૃત
D) તમિલ

38. ગુપ્ત યુગમાં કઈ લિપિ વપરાતી?
A) ખરોસ્ટી
✓ B) બ્રાહ્મી
C) ઉર્દૂ
D) અરબી

39. ગુપ્તકાળમાં ન્યાય વ્યવસ્થા કેવી હતી?
A) અસ્તવ્યસ્ત
✓ B) ધર્મ આધારિત
C) નહોતી
D) અંધાધૂંધ

40. ગુપ્ત યુગમાં ગામ વ્યવસ્થા કોણ સંભાળતું?
A) રાજા
✓ B) ગ્રામસભા
C) સૈનિક
D) વેપારી

41. ગુપ્ત યુગમાં ખેતીનો આધાર શું હતો?
A) વરસાદ
✓ B) નદી અને સિંચાઈ
C) મશીન
D) ઉદ્યોગ

42. ગુપ્તકાળમાં જમીન દાન કોને મળતું?
A) વેપારી
✓ B) બ્રાહ્મણ
C) સૈનિક
D) ખેડૂત

43. ગુપ્ત યુગમાં ધર્મ સહિષ્ણુતા કેમ હતી?
A) યુદ્ધ
✓ B) શાંતિ માટે
C) વેપાર
D) કર

44. ગુપ્ત રાજાઓ કઈ બાબતમાં ઉદાર હતા?
A) યુદ્ધ
✓ B) ધર્મ દાન
C) કર
D) દંડ

45. ગુપ્ત યુગમાં રાજાની સત્તા કેવી હતી?
A) નબળી
✓ B) મજબૂત
C) અસ્થિર
D) નગણ્ય

46. ગુપ્તકાળમાં અન્ય કયા નાના શાસકો હતા?
A) સુલતાન
✓ B) સામંત
C) મુઘલ
D) અંગ્રેજ

47. સામંત પ્રથા શું હતી?
A) વેપાર પદ્ધતિ
✓ B) જમીન આધારિત શાસન
C) શિક્ષણ પદ્ધતિ
D) ધર્મ પદ્ધતિ

48. ગુપ્ત સામ્રાજ્યના પતન પછી શું વધ્યું?
A) કેન્દ્રિય શાસન
✓ B) પ્રાંતીય શાસકો
C) એકતા
D) શાંતિ

49. ગુપ્ત યુગમાં સૈન્યની ભૂમિકા શું હતી?
A) નગણ્ય
✓ B) સુરક્ષા
C) મનોરંજન
D) શિક્ષણ

50. ગુપ્તકાળમાં રસ્તાઓ શા માટે જરૂરી હતા?
A) રમતો
✓ B) વેપાર અને સંચાર
C) યુદ્ધ
D) ઉત્સવ

51. ગુપ્ત યુગમાં સમાજનું મુખ્ય આધાર શું હતું?
A) ઉદ્યોગ
✓ B) ખેતી
C) મશીન
D) ટેકનોલોજી

52. ગુપ્ત યુગમાં વેપારીઓ કયા વર્ગના હતા?
A) ક્ષત્રિય
✓ B) વૈશ્ય
C) શૂદ્ર
D) બ્રાહ્મણ

53. ગુપ્તકાળમાં શિક્ષણ કેવી રીતે મળતું?
A) રાજ્ય દ્વારા
✓ B) ગુરુ અને વિહાર દ્વારા
C) શાળા દ્વારા
D) ઓનલાઈન

54. ગુપ્ત યુગમાં બૌદ્ધ ધર્મની સ્થિતિ કેવી હતી?
A) નાશ પામી
✓ B) ચાલુ રહી
C) પ્રતિબંધિત
D) ફરજિયાત

55. ગુપ્ત યુગમાં જૈન ધર્મની સ્થિતિ કેવી હતી?
A) નબળી
✓ B) વિકસિત
C) નાશ પામી
D) પ્રતિબંધિત

56. ગુપ્તકાળમાં કયા ઉત્સવો ઉજવાતા?
A) આધુનિક
✓ B) ધાર્મિક
C) રાષ્ટ્રીય
D) વિદેશી

57. ગુપ્ત યુગમાં વસ્ત્ર ઉદ્યોગ કયો હતો?
A) પ્લાસ્ટિક
✓ B) કાપડ
C) લોખંડ
D) સિમેન્ટ

58. ગુપ્ત યુગમાં નાગરિક જીવન કેવું હતું?
A) અસ્તવ્યસ્ત
✓ B) સમૃદ્ધ
C) ગરીબ
D) અસ્થિર

59. ગુપ્ત યુગમાં કરનું સ્વરૂપ શું હતું?
A) અનિયમિત
✓ B) નક્કી
C) નહોતું
D) કઠોર

60. ગુપ્તકાળમાં નગરો શેના કેન્દ્ર હતા?
A) ખેતી
✓ B) વેપાર
C) યુદ્ધ
D) શિકાર

61. ગુપ્ત યુગમાં કાયદા કયા આધાર પર હતા?
A) આધુનિક
✓ B) ધર્મશાસ્ત્ર
C) વિદેશી
D) અંગ્રેજી

62. ગુપ્તકાળમાં લગ્ન પ્રથા કેવી હતી?
A) અસ્તવ્યસ્ત
✓ B) પરંપરાગત
C) આધુનિક
D) સ્વતંત્ર

63. ગુપ્ત યુગમાં શાસન પદ્ધતિ કેવી હતી?
A) લોકશાહી
✓ B) રાજાશાહી
C) પ્રજાસત્તાક
D) સામ્યવાદ

64. ગુપ્ત રાજાઓની સિક્કાઓ પર શું દર્શાવાયું છે?
A) ફક્ત લેખન
✓ B) રાજાની છબી
C) પ્રજા
D) યુદ્ધ

65. ગુપ્તકાળમાં ખગોળશાસ્ત્ર શા માટે વિકસ્યું?
A) મજા
✓ B) વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસ
C) ધર્મ
D) યુદ્ધ

66. ગુપ્ત યુગમાં આયુર્વેદ કોણે વિકસાવ્યું?
A) કાલિદાસ
✓ B) ચરક અને સુશ્રુત
C) આર્યભટ
D) પાણિનિ

67. ગુપ્તકાળમાં ઔષધિ શાસ્ત્ર કઈ રીતે હતું?
A) નબળું
✓ B) વિકસિત
C) નહોતું
D) અસ્તવ્યસ્ત

68. ગુપ્ત યુગમાં સંગીતની સ્થિતિ કેવી હતી?
A) નગણ્ય
✓ B) વિકસિત
C) બંધ
D) અણગોઠવી

69. સમુદ્રગુપ્ત કઈ કલામાં રસ ધરાવતા?
A) ચિત્ર
✓ B) સંગીત
C) નાટ્ય
D) નૃત્ય

70. ગુપ્ત યુગમાં નાટ્યકલા કોના ગ્રંથ પર આધારિત હતી?
A) અર્થશાસ્ત્ર
✓ B) નાટ્યશાસ્ત્ર
C) વેદ
D) પુરાણ

71. ગુપ્ત યુગમાં સામાજિક એકતા શેના કારણે હતી?
A) યુદ્ધ
✓ B) ધર્મ અને સંસ્કૃતિ
C) વેપાર
D) કર

72. ગુપ્ત સામ્રાજ્યના પતન પછી કયા શાસકો ઉદ્ભવ્યા?
A) મૌર્ય
✓ B) પ્રાંતીય રાજાઓ
C) ગુપ્ત
D) નંદ

73. ગુપ્ત યુગમાં શિક્ષિત વર્ગ કોણ હતો?
A) ખેડૂત
✓ B) બ્રાહ્મણ
C) સૈનિક
D) વેપારી

74. ગુપ્ત યુગમાં લેખન સામગ્રી શું હતી?
A) કાગળ
✓ B) તાડપત્ર
C) પ્લાસ્ટિક
D) ધાતુ

75. ગુપ્તકાળમાં લોકજીવન કેવું હતું?
A) ભયભીત
✓ B) શાંતિપૂર્ણ
C) અસ્તવ્યસ્ત
D) ગરીબ

76. ગુપ્ત યુગમાં શાસનનું મુખ્ય લક્ષ્ય શું હતું?
A) યુદ્ધ
✓ B) સુવ્યવસ્થા
C) લૂંટ
D) નાશ

77. ગુપ્ત યુગમાં શહેરોની રચના કેવી હતી?
A) અણગોઠવી
✓ B) આયોજનબદ્ધ
C) અસ્થિર
D) અસ્તવ્યસ્ત

78. ગુપ્ત યુગમાં સ્ત્રીઓ કયા ક્ષેત્રમાં જાણીતી હતી?
A) યુદ્ધ
✓ B) શિક્ષણ અને કલા
C) વેપાર
D) શિકાર

79. ગુપ્ત યુગમાં વાણિજ્ય કઈ રીતે થતું?
A) માત્ર સ્થાનિક
✓ B) આંતરિક અને વિદેશી
C) નહોતું
D) ફક્ત દરિયાઈ

80. ગુપ્ત યુગમાં દરિયાઈ વેપાર ક્યાં સુધી હતો?
A) ચીન
✓ B) દક્ષિણ એશિયા
C) યુરોપ
D) અમેરિકા

81. ગુપ્ત યુગમાં કાયદાનો અમલ કોણ કરતું?
A) પ્રજા
✓ B) રાજા અને અધિકારીઓ
C) ગુરુ
D) વેપારી

82. ગુપ્ત યુગમાં શાસનની સ્થિરતા શેના પર આધારિત હતી?
A) મજા
✓ B) શક્તિશાળી રાજા
C) યુદ્ધ
D) સંયોગ

83. ગુપ્ત યુગમાં કૃષિ સાધનો કેવી રીતે હતા?
A) આધુનિક
✓ B) પરંપરાગત
C) યાંત્રિક
D) વિદેશી

84. ગુપ્ત યુગમાં જમીન દાનનો પ્રભાવ શું હતો?
A) સકારાત્મક નહીં
✓ B) સામંત પ્રથા વધારવી
C) વેપાર વધારવો
D) શિક્ષણ ઘટાડવું

85. ગુપ્ત યુગમાં રાજાઓ કઈ રીતે લોકપ્રિય બન્યા?
A) યુદ્ધ
✓ B) સુશાસન
C) લૂંટ
D) ભય

86. ગુપ્ત યુગમાં કલા અને વિજ્ઞાન કેમ વિકસ્યા?
A) યુદ્ધ
✓ B) શાંતિ અને સમૃદ્ધિ
C) અસ્તવ્યસ્તતા
D) કર

87. ગુપ્ત યુગમાં રાજ્યની આવક ક્યાંથી આવતી?
A) દાન
✓ B) કર
C) યુદ્ધ
D) લૂંટ

88. ગુપ્ત યુગમાં પ્રજાનું મુખ્ય કાર્ય શું હતું?
A) યુદ્ધ
✓ B) ખેતી અને વેપાર
C) શિકાર
D) ભટકવું

89. ગુપ્ત યુગમાં નૈતિક મૂલ્યો કયા આધાર પર હતા?
A) આધુનિક વિચાર
✓ B) ધર્મ
C) વિદેશી વિચાર
D) યુદ્ધ

90. ગુપ્ત યુગમાં ધર્મસ્થાનો કેવી રીતે હતા?
A) નબળા
✓ B) સુવ્યવસ્થિત
C) નહોતા
D) અસ્તવ્યસ્ત

91. ગુપ્ત યુગમાં કઈ પરંપરા મજબૂત હતી?
A) યુદ્ધ
✓ B) ગુરુ-શિષ્ય
C) વેપાર
D) કર

92. ગુપ્ત યુગમાં શિક્ષણનો હેતુ શું હતો?
A) નોકરી
✓ B) જ્ઞાન
C) યુદ્ધ
D) શક્તિ

93. ગુપ્ત યુગમાં રાજા અને પ્રજાનો સંબંધ કેવો હતો?
A) શત્રુતાપૂર્ણ
✓ B) પિતૃત્વસભર
C) ઢીલો
D) અસ્થિર

94. ગુપ્ત યુગમાં શિલ્પકલા કઈ રીતે હતી?
A) નગણ્ય
✓ B) ઉત્તમ
C) અણગોઠવી
D) નબળી

95. ગુપ્ત યુગમાં સમાજનું મુખ્ય લક્ષણ શું હતું?
A) યુદ્ધ
✓ B) સાંસ્કૃતિક વિકાસ
C) અસ્તવ્યસ્તતા
D) ગરીબી

96. ગુપ્ત યુગમાં અન્ય શાસકો કયા પ્રકારના હતા?
A) વિદેશી
✓ B) પ્રાંતીય
C) સામ્યવાદી
D) લોકશાહી

97. ગુપ્ત યુગ પછી રાજકીય સ્થિતિ કેવી બની?
A) એકીકૃત
✓ B) વિખરાયેલી
C) મજબૂત
D) સ્થિર

98. ગુપ્ત યુગમાંથી આપણે શું શીખીએ છીએ?
A) યુદ્ધ
✓ B) સાંસ્કૃતિક સમૃદ્ધિ
C) લૂંટ
D) ભય

99. ગુપ્ત યુગ અને અન્ય શાસકો શેનું પ્રતિબિંબ છે?
A) અંધકાર
✓ B) ભારતીય સંસ્કૃતિ
C) નાશ
D) ભટકવું

100. ‘ગુપ્તયુગ અને અન્ય શાસકો’ અધ્યાયનો મુખ્ય સાર શું છે?
A) યુદ્ધ અને આક્રમણ
B) રાજકીય અસ્થિરતા
✓ C) સુવર્ણ યુગ અને તેની અસર
D) માત્ર શાસકોની યાદ

અધ્યાય 8 : ભારતવર્ષની ભવ્યતા

1. ‘ભારતવર્ષ’ શબ્દનો અર્થ શું થાય છે?
A) એક શહેર
✓ B) ભારત દેશ
C) એક રાજ્ય
D) એક નગર

2. ભારતવર્ષ કઈ ખંડમાં આવેલું છે?
A) યુરોપ
✓ B) એશિયા
C) આફ્રિકા
D) ઓસ્ટ્રેલિયા

3. ભારતવર્ષને કયા નામથી પણ ઓળખવામાં આવે છે?
A) આર્યાવર્ત
✓ B) ભારત
C) હિંદુસ્તાન
D) ઉપરોક્ત બધા

4. ભારતવર્ષની ભવ્યતાનું મુખ્ય કારણ શું છે?
A) માત્ર કદ
✓ B) સંસ્કૃતિ અને વૈવિધ્ય
C) માત્ર વસ્તી
D) માત્ર ભાષા

5. ભારતવર્ષમાં કેટલી મુખ્ય ઋતુઓ જોવા મળે છે?
A) ત્રણ
✓ B) છ
C) ચાર
D) બે

6. ભારતવર્ષમાં સૌથી લાંબી નદી કઈ છે?
A) યમુના
✓ B) ગંગા
C) નર્મદા
D) ગોદાવરી

7. ભારતવર્ષમાં સૌથી ઊંચો પર્વત શ્રેણી કઈ છે?
A) અરવલ્લી
✓ B) હિમાલય
C) વિંધ્ય
D) સતપુડા

8. હિમાલયને શું કહેવામાં આવે છે?
A) રણ
✓ B) ભારતનો રક્ષક
C) મેદાન
D) દરિયો

9. ભારતવર્ષમાં કેટલા મહાસાગર કાંઠે આવેલું છે?
A) એક
✓ B) બે
C) ત્રણ
D) ચાર

10. ભારતવર્ષના દક્ષિણમાં કયો મહાસાગર આવેલો છે?
A) પ્રશાંત
✓ B) હિંદ મહાસાગર
C) એટલાન્ટિક
D) આર્કટિક

11. ભારતવર્ષમાં કયા પ્રકારની ભૂમિસ્વરૂપો જોવા મળે છે?
A) માત્ર પર્વતો
✓ B) પર્વત, મેદાન, રણ અને દરિયાકાંઠા
C) માત્ર મેદાન
D) માત્ર રણ

12. ભારતવર્ષનું રણ કયું છે?
A) સહારા
✓ B) થર
C) ગોબી
D) કલાહારી

13. ભારતવર્ષમાં સૌથી ઉપજાઉ મેદાન કયું છે?
A) ડેકન
✓ B) ઉત્તર ભારતીય મેદાન
C) થર
D) પઠાર

14. ભારતવર્ષની સંસ્કૃતિ કેટલી જૂની છે?
A) 100 વર્ષ
✓ B) હજારો વર્ષ જૂની
C) 500 વર્ષ
D) 200 વર્ષ

15. ભારતવર્ષમાં મુખ્ય ધર્મો કેટલા વિકસ્યા?
A) બે
✓ B) અનેક
C) એક
D) ચાર

16. ભારતવર્ષમાં જન્મેલા ધર્મો કયા છે?
A) ખ્રિસ્તી
✓ B) હિન્દુ, બૌદ્ધ, જૈન
C) ઇસ્લામ
D) યહૂદી

17. ભારતવર્ષની સંસ્કૃતિનું મુખ્ય લક્ષણ શું છે?
A) એકરૂપતા
✓ B) વિવિધતામાં એકતા
C) અલગાવ
D) સંઘર્ષ

18. ભારતવર્ષમાં કેટલાય ભાષાઓ બોલાય છે?
A) એક
✓ B) અનેક
C) બે
D) ત્રણ

19. ભારતવર્ષની રાષ્ટ્રીય ભાષા કઈ છે?
A) અંગ્રેજી
✓ B) હિન્દી
C) સંસ્કૃત
D) ગુજરાતી

20. ભારતવર્ષની ભવ્યતા કઈ બાબતમાં પણ દેખાય છે?
A) માત્ર વસ્તી
✓ B) કલા અને સ્થાપત્ય
C) માત્ર રાજકારણ
D) માત્ર ખેતી

21. ભારતવર્ષમાં પ્રસિદ્ધ પ્રાચીન નગરો કયા હતા?
A) દિલ્હી
✓ B) હડપ્પા અને મોહેંજો-દડો
C) મુંબઈ
D) ચેન્નઈ

22. ભારતવર્ષમાં કઈ પ્રકારની ખેતી થાય છે?
A) એકજ પ્રકાર
✓ B) વિવિધ પ્રકાર
C) નથી
D) માત્ર બાગાયતી

23. ભારતવર્ષમાં મુખ્ય પાક કયો છે?
A) કૉફી
✓ B) ધાન
C) રબર
D) ચા

24. ભારતવર્ષમાં પ્રાચીન કળાઓમાં કઈ જાણીતી છે?
A) ફિલ્મ
✓ B) શિલ્પ અને ચિત્રકલા
C) ડિજિટલ આર્ટ
D) ફોટોગ્રાફી

25. ભારતવર્ષમાં કેટલાય તીર્થસ્થાનો આવેલાં છે?
A) થોડાં
✓ B) અનેક
C) એક
D) બે

26. ભારતવર્ષના લોકોનું મુખ્ય વ્યવસાય શું રહ્યું છે?
A) વેપાર
✓ B) ખેતી
C) ઉદ્યોગ
D) સેવા

27. ભારતવર્ષમાં સૌથી જૂની ભાષાઓમાં કઈ છે?
A) અંગ્રેજી
✓ B) સંસ્કૃત
C) ફ્રેંચ
D) જર્મન

28. ભારતવર્ષની ભવ્યતા કયા ગ્રંથોમાં વર્ણવાય છે?
A) આધુનિક પુસ્તકો
✓ B) વેદ અને પુરાણ
C) નવલકથા
D) અખબાર

29. ભારતવર્ષમાં પ્રકૃતિ કેવી છે?
A) એકસરખી
✓ B) વિવિધ
C) નબળી
D) સુકાની

30. ભારતવર્ષમાં કેટલાય નૃત્યપ્રકારો છે?
A) એક
✓ B) અનેક
C) બે
D) ત્રણ

31. ભારતવર્ષમાં શાસ્ત્રીય નૃત્યનું ઉદાહરણ કયું છે?
A) હિપહોપ
✓ B) ભરતનાટ્યમ
C) બેલે
D) જાઝ

32. ભારતવર્ષમાં લોકનૃત્યો શેનું પ્રતિબિંબ છે?
A) આધુનિકતા
✓ B) લોકજીવન
C) વિદેશી સંસ્કૃતિ
D) રાજકારણ

33. ભારતવર્ષની ભવ્યતા ઉત્સવોમાં કેવી રીતે દેખાય છે?
A) નથી
✓ B) વિવિધ ઉત્સવો દ્વારા
C) માત્ર એક ઉત્સવ
D) માત્ર રાષ્ટ્રીય દિવસો

34. દિવાળી કયો ઉત્સવ છે?
A) ખેતી
✓ B) દીપોત્સવ
C) રમત
D) યુદ્ધ

35. ભારતવર્ષમાં હોળી શેનો ઉત્સવ છે?
A) શોક
✓ B) રંગો અને આનંદ
C) યુદ્ધ
D) ઉપવાસ

36. ભારતવર્ષમાં ગણેશ ચતુર્થી કઈ બાબત દર્શાવે છે?
A) યુદ્ધ
✓ B) શ્રદ્ધા અને એકતા
C) શોક
D) રાજકારણ

37. ભારતવર્ષમાં કલા કેમ વિકસેલી?
A) યુદ્ધને કારણે
✓ B) સંસ્કૃતિને કારણે
C) કરને કારણે
D) સંયોગથી

38. ભારતવર્ષમાં પ્રાચીન શિક્ષણ કેન્દ્ર કયું હતું?
A) દિલ્હી
✓ B) નાલંદા
C) મુંબઈ
D) સુરત

39. ભારતવર્ષના લોકોનું જીવનદર્શન શું છે?
A) ભોગ
✓ B) ધર્મ અને કર્તવ્ય
C) યુદ્ધ
D) લોભ

40. ભારતવર્ષમાં સહિષ્ણુતા શા માટે જાણીતી છે?
A) યુદ્ધ
✓ B) વિવિધ ધર્મોના સહઅસ્તિત્વ માટે
C) અલગાવ
D) સંઘર્ષ

41. ભારતવર્ષમાં રાષ્ટ્રીય પ્રતીકો શેનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે?
A) રાજકારણ
✓ B) ગૌરવ
C) યુદ્ધ
D) શક્તિ

42. ભારતવર્ષમાં અશ્વોક ચક્ર ક્યાં છે?
A) રાષ્ટ્રગીતમાં
✓ B) રાષ્ટ્રધ્વજમાં
C) સિક્કામાં
D) પુસ્તકમાં

43. ભારતવર્ષની ભવ્યતા કઈ વસ્તુમાં પણ દેખાય છે?
A) માત્ર ઈમારતો
✓ B) વિચારધારા
C) માત્ર રસ્તા
D) માત્ર શહેરો

44. ભારતવર્ષમાં કુદરતી સંસાધનો કેમ મહત્વના છે?
A) મજા
✓ B) જીવન અને વિકાસ માટે
C) યુદ્ધ
D) રાજકારણ

45. ભારતવર્ષમાં વિવિધ વસ્ત્ર પરંપરાઓ શેનું દ્યોતક છે?
A) ગરીબી
✓ B) સંસ્કૃતિક વૈવિધ્ય
C) યુદ્ધ
D) આધુનિકતા

46. ભારતવર્ષની ભવ્યતા પ્રવાસીઓને કેમ આકર્ષે છે?
A) વસ્તી
✓ B) ઇતિહાસ અને સંસ્કૃતિ
C) ટ્રાફિક
D) ભીડ

47. ભારતવર્ષમાં લોકકલા શેના માટે જાણીતી છે?
A) મશીન
✓ B) સાદગી અને અભિવ્યક્તિ
C) વૈભવ
D) ટેકનોલોજી

48. ભારતવર્ષમાં સંગીતના કેટલા પ્રકાર છે?
A) એક
✓ B) અનેક
C) બે
D) ત્રણ

49. ભારતવર્ષનું શાસ્ત્રીય સંગીત કયા ભાગોમાં વહેંચાય છે?
A) એક
✓ B) હિન્દુસ્તાની અને કર્ણાટક
C) બે નહીં
D) ત્રણ

50. ભારતવર્ષમાં ભાષાઓનું મહત્વ શું છે?
A) વિવાદ
✓ B) સંસ્કૃતિનું સંરક્ષણ
C) અવરોધ
D) ભેદ

51. ભારતવર્ષમાં લોકજીવન કઈ રીતે છે?
A) એકરૂપ
✓ B) રંગબેરંગી
C) નિરસ
D) ખાલી

52. ભારતવર્ષમાં કુદરતી સૌંદર્ય કયા સ્વરૂપે છે?
A) એકસરખું
✓ B) પર્વત, નદી, રણ, દરિયો
C) માત્ર પર્વત
D) માત્ર નદી

53. ભારતવર્ષમાં આયુર્વેદ શું છે?
A) રમત
✓ B) પ્રાચીન ચિકિત્સા પદ્ધતિ
C) ધર્મ
D) યુદ્ધ

54. ભારતવર્ષની ભવ્યતા કયા મૂલ્યો પર આધારિત છે?
A) લોભ
✓ B) અહિંસા અને સહિષ્ણુતા
C) શક્તિ
D) યુદ્ધ

55. ભારતવર્ષમાં કુટુંબ વ્યવસ્થા કેવી છે?
A) તૂટેલી
✓ B) મજબૂત
C) અસ્તવ્યસ્ત
D) અસ્થિર

56. ભારતવર્ષની સંસ્કૃતિનો મૂળ આધાર શું છે?
A) આધુનિકતા
✓ B) પરંપરા
C) ટેકનોલોજી
D) વિદેશી વિચાર

57. ભારતવર્ષમાં ઋષિ-મુનિઓનું મહત્વ શેનું છે?
A) યુદ્ધ
✓ B) જ્ઞાન
C) વેપાર
D) રાજકારણ

58. ભારતવર્ષમાં પ્રાચીન જ્ઞાન કઈ રીતે સંરક્ષિત થયું?
A) ઈન્ટરનેટ
✓ B) ગ્રંથો દ્વારા
C) ફિલ્મ દ્વારા
D) રમત દ્વારા

59. ભારતવર્ષમાં નૈતિક મૂલ્યોનું મહત્વ કેમ છે?
A) મજા
✓ B) સમાજ સુવ્યવસ્થા માટે
C) યુદ્ધ
D) રાજકારણ

60. ભારતવર્ષની ભવ્યતા કઈ રીતે સમય સુધી ટકી રહી છે?
A) સંયોગથી
✓ B) પરંપરાના કારણે
C) યુદ્ધથી
D) શોષણથી

61. ભારતવર્ષમાં વેદિક સંસ્કૃતિનું મહત્વ શું છે?
A) નગણ્ય
✓ B) મૂળ આધાર
C) અપ્રાસંગિક
D) વિદેશી

62. ભારતવર્ષમાં નદીોને પવિત્ર કેમ માનવામાં આવે છે?
A) યુદ્ધ
✓ B) જીવનદાયિ હોવાથી
C) વેપાર
D) મજા

63. ભારતવર્ષમાં ગ્રામજીવન શેનું પ્રતિક છે?
A) પછાતપણું
✓ B) પરંપરા
C) અસ્તવ્યસ્તતા
D) ગરીબી

64. ભારતવર્ષમાં આધ્યાત્મિકતા કેમ પ્રખ્યાત છે?
A) યુદ્ધ
✓ B) આત્મિક શાંતિ માટે
C) વેપાર
D) શક્તિ

65. ભારતવર્ષમાં પ્રાચીન વિજ્ઞાનનો વિકાસ ક્યારે થયો?
A) આધુનિક યુગ
✓ B) પ્રાચીન યુગ
C) મધ્યકાલ
D) ભવિષ્ય

66. ભારતવર્ષમાં યોગ શેનું પ્રતિક છે?
A) રમત
✓ B) આરોગ્ય અને આત્મશાંતિ
C) યુદ્ધ
D) વેપાર

67. ભારતવર્ષમાં કઈ બાબત સતત બદલાતી રહી છે?
A) સંસ્કૃતિ
✓ B) શાસન પદ્ધતિ
C) મૂલ્યો
D) પરંપરા

68. ભારતવર્ષમાં પરંપરા અને આધુનિકતા વચ્ચે શું છે?
A) સંઘર્ષ
✓ B) સંતુલન
C) વિખૂટું
D) તૂટણ

69. ભારતવર્ષની ભવ્યતા શિક્ષણમાં કેવી રીતે દેખાય છે?
A) નબળી
✓ B) પ્રાચીનથી આધુનિક સુધી
C) બંધ
D) એકરૂપ

70. ભારતવર્ષમાં સહજીવનનો અર્થ શું છે?
A) અલગાવ
✓ B) સાથે રહેવું
C) યુદ્ધ
D) સ્પર્ધા

71. ભારતવર્ષમાં રાષ્ટ્રીય એકતા કઈ રીતે ટકી છે?
A) શક્તિથી
✓ B) વિવિધતામાં એકતા દ્વારા
C) ભયથી
D) યુદ્ધથી

72. ભારતવર્ષની ભવ્યતા કયા ક્ષેત્રમાં સૌથી વધુ દેખાય છે?
A) માત્ર રાજકારણ
✓ B) સંસ્કૃતિ
C) માત્ર અર્થતંત્ર
D) માત્ર સૈન્ય

73. ભારતવર્ષમાં સાહિત્ય શેનું પ્રતિબિંબ છે?
A) યુદ્ધ
✓ B) સમાજ અને વિચાર
C) મજા
D) ટેકનોલોજી

74. ભારતવર્ષમાં લોકસાહિત્ય શું દર્શાવે છે?
A) આધુનિકતા
✓ B) જનજીવન
C) વિદેશી અસર
D) રાજકારણ

75. ભારતવર્ષમાં પર્યાવરણનું મહત્વ કેમ છે?
A) મજા
✓ B) જીવન માટે
C) યુદ્ધ
D) રાજકારણ

76. ભારતવર્ષની ભવ્યતા સમય સાથે કેવી રહી?
A) નાશ પામી
✓ B) સતત વિકસતી
C) સ્થિર
D) ખતમ

77. ભારતવર્ષમાં શાંતિપૂર્ણ સહઅસ્તિત્વ શેના કારણે છે?
A) સંયોગ
✓ B) સહિષ્ણુ સંસ્કૃતિ
C) ભય
D) શક્તિ

78. ભારતવર્ષમાં નૈતિક શિક્ષણનો હેતુ શું છે?
A) નોકરી
✓ B) સારા નાગરિક બનાવવું
C) યુદ્ધ
D) શક્તિ

79. ભારતવર્ષમાં લોકતંત્રનું મૂલ્ય શેનું પ્રતિબિંબ છે?
A) યુદ્ધ
✓ B) જનભાવના
C) શક્તિ
D) ભય

80. ભારતવર્ષમાં ગ્રામ અને શહેરી જીવન વચ્ચે શું છે?
A) તૂટણ
✓ B) જોડાણ
C) વિવાદ
D) ભેદભાવ

81. ભારતવર્ષની ભવ્યતા વૈશ્વિક સ્તરે કેમ માન્ય છે?
A) વસ્તી
✓ B) પ્રાચીન સંસ્કૃતિ
C) શક્તિ
D) યુદ્ધ

82. ભારતવર્ષમાં રાષ્ટ્રીય ઉત્સવો શા માટે ઉજવાય છે?
A) મજા
✓ B) ગૌરવ અને એકતા
C) વેપાર
D) રાજકારણ

83. ભારતવર્ષની ભવ્યતા ભવિષ્યમાં કેવી રહેશે?
A) નાશ પામશે
✓ B) આગળ વધશે
C) ખતમ થશે
D) સ્થિર રહેશે

84. ભારતવર્ષમાં સંસ્કૃતિનું સંરક્ષણ શા માટે જરૂરી છે?
A) મજા
✓ B) ઓળખ માટે
C) યુદ્ધ
D) રાજકારણ

85. ભારતવર્ષમાં આધ્યાત્મિક ગુરુઓનું મહત્વ શું છે?
A) રાજકારણ
✓ B) માર્ગદર્શન
C) યુદ્ધ
D) વેપાર

86. ભારતવર્ષમાં પરંપરાગત ભોજન શેનું દ્યોતક છે?
A) ગરીબી
✓ B) વૈવિધ્ય
C) એકરૂપતા
D) અભાવ

87. ભારતવર્ષમાં લોકમાન્યતાઓ શેનું પ્રતિબિંબ છે?
A) અંધવિશ્વાસ
✓ B) પરંપરા
C) વિજ્ઞાન
D) રાજકારણ

88. ભારતવર્ષમાં સંસ્કૃતિ અને વિજ્ઞાનનો સંબંધ કેવો છે?
A) વિરોધી
✓ B) પૂરક
C) અલગ
D) તૂટેલો

89. ભારતવર્ષમાં પ્રાચીન જ્ઞાનનો ઉપયોગ આજે ક્યાં થાય છે?
A) નથી
✓ B) યોગ અને આયુર્વેદમાં
C) યુદ્ધમાં
D) રાજકારણમાં

90. ભારતવર્ષમાં નદી ઉત્સવો શેનું પ્રતિક છે?
A) યુદ્ધ
✓ B) કૃતજ્ઞતા
C) ભય
D) શક્તિ

91. ભારતવર્ષની ભવ્યતા માનવ મૂલ્યોમાં કેવી રીતે દેખાય છે?
A) લોભ
✓ B) કરુણા
C) યુદ્ધ
D) સ્વાર્થ

92. ભારતવર્ષમાં વિવિધ ભાષાઓ શેનું દ્યોતક છે?
A) વિવાદ
✓ B) સંસ્કૃતિક સમૃદ્ધિ
C) ભેદ
D) અશાંતિ

93. ભારતવર્ષમાં સંગીત અને નૃત્યનો હેતુ શું છે?
A) મજા
✓ B) અભિવ્યક્તિ
C) યુદ્ધ
D) સ્પર્ધા

94. ભારતવર્ષમાં લોકવાર્તાઓ શેનું પ્રતિબિંબ છે?
A) વિજ્ઞાન
✓ B) સમાજ
C) રાજકારણ
D) યુદ્ધ

95. ભારતવર્ષની ભવ્યતા કયા મૂલ્યથી ઓળખાય છે?
A) શક્તિ
✓ B) સહિષ્ણુતા
C) ભય
D) લોભ

96. ભારતવર્ષમાં પરંપરા અને આધુનિકતા સાથે શું જરૂરી છે?
A) સંઘર્ષ
✓ B) સંતુલન
C) વિવાદ
D) તૂટણ

97. ભારતવર્ષમાં સંસ્કૃતિ જીવંત કેમ રહી છે?
A) સંયોગ
✓ B) લોકોના કારણે
C) યુદ્ધ
D) રાજકારણ

98. ભારતવર્ષની ભવ્યતા કઈ પેઢી સુધી જશે?
A) એક
✓ B) આવનારી પેઢીઓ સુધી
C) થોડા વર્ષ
D) ખતમ થશે

99. ભારતવર્ષ આપણને શું શીખવે છે?
A) યુદ્ધ
✓ B) સહઅસ્તિત્વ
C) લોભ
D) ભેદભાવ

100. ‘ભારતવર્ષની ભવ્યતા’ અધ્યાયનો મુખ્ય સંદેશ શું છે?
A) માત્ર ભૂગોળ
B) માત્ર ઇતિહાસ
✓ C) વૈવિધ્યમાં એકતા અને સંસ્કૃતિક ગૌરવ
D) માત્ર વસ્તી

અધ્યાય 9 : આપણું ઘર : પૃથ્વી

1. પૃથ્વી શું છે?
A) એક તારો
✓ B) ગ્રહ
C) ઉપગ્રહ
D) ધૂમકેતુ

2. પૃથ્વી સૂર્યથી કયા ક્રમે આવેલો ગ્રહ છે?
A) બીજો
✓ B) ત્રીજો
C) ચોથો
D) પાંચમો

3. પૃથ્વીને ‘જીવંત ગ્રહ’ કેમ કહેવામાં આવે છે?
A) કદ માટે
✓ B) જીવન હોવાને કારણે
C) ગતિ માટે
D) આકાર માટે

4. પૃથ્વીનો આકાર કેવો છે?
A) ચોરસ
✓ B) ગોળ
C) ત્રિકોણ
D) ચપ્ટો

5. પૃથ્વી પર જીવન માટે કઈ વસ્તુ સૌથી જરૂરી છે?
A) રેત
✓ B) પાણી
C) પથ્થર
D) ધાતુ

6. પૃથ્વી પર કેટલા ભાગમાં પાણી છે?
A) અડધું
✓ B) લગભગ 3/4
C) 1/4
D) બહુ ઓછું

7. પૃથ્વી પર જમીન કેટલા ભાગમાં છે?
A) 3/4
✓ B) લગભગ 1/4
C) અડધું
D) બહુ ઓછું

8. પૃથ્વી પર પાણીના મોટા ભાગને શું કહે છે?
A) નદી
✓ B) મહાસાગર
C) તળાવ
D) ઝરણું

9. પૃથ્વી પર કેટલા મહાસાગર છે?
A) ત્રણ
✓ B) ચાર
C) પાંચ
D) છ

10. પૃથ્વી પર કેટલા ખંડ છે?
A) પાંચ
✓ B) સાત
C) છ
D) ચાર

11. એશિયા કયા ખંડમાં આવે છે?
A) યુરોપ
✓ B) એશિયા
C) આફ્રિકા
D) ઓસ્ટ્રેલિયા

12. પૃથ્વી પર સૌથી મોટો ખંડ કયો છે?
A) આફ્રિકા
✓ B) એશિયા
C) યુરોપ
D) ઓસ્ટ્રેલિયા

13. પૃથ્વી પર સૌથી નાનો ખંડ કયો છે?
A) યુરોપ
✓ B) ઓસ્ટ્રેલિયા
C) દક્ષિણ અમેરિકા
D) આફ્રિકા

14. પૃથ્વી કયા અક્ષ પર ફરતી રહે છે?
A) આડાં
✓ B) કલ્પિત અક્ષ
C) ઊભાં
D) સ્થિર

15. પૃથ્વી પોતે ફરે તેને શું કહે છે?
A) પરિભ્રમણ
✓ B) પરિભ્રમણ (Rotation)
C) પરિક્રમા
D) પરિભ્રમણ નહીં

16. પૃથ્વી સૂર્યની આસપાસ ફરે તેને શું કહે છે?
A) પરિભ્રમણ
✓ B) પરિક્રમા (Revolution)
C) સ્થિરતા
D) ગતિ

17. પૃથ્વી એક ફેરો પૂરું કરવા કેટલો સમય લે છે?
A) 12 કલાક
✓ B) 24 કલાક
C) 30 કલાક
D) 48 કલાક

18. પૃથ્વી સૂર્યની આસપાસ એક ફેરો પૂરું કરવા કેટલો સમય લે છે?
A) 100 દિવસ
✓ B) 365 દિવસ
C) 200 દિવસ
D) 500 દિવસ

19. પૃથ્વીના પરિભ્રમણથી શું થાય છે?
A) ઋતુ
✓ B) દિવસ-રાત
C) વર્ષ
D) મહિનો

20. પૃથ્વીના પરિક્રમણથી શું થાય છે?
A) દિવસ
✓ B) ઋતુઓ
C) રાત
D) ચંદ્ર

21. પૃથ્વી પર હવા ક્યાંથી મળે છે?
A) જમીન
✓ B) વાતાવરણ
C) પાણી
D) પથ્થર

22. પૃથ્વીનું વાતાવરણ શેનું બનેલું છે?
A) ફક્ત ઓક્સિજન
✓ B) વિવિધ વાયુઓ
C) ફક્ત નાઈટ્રોજન
D) ફક્ત કાર્બન

23. જીવન માટે સૌથી જરૂરી વાયુ કયો છે?
A) કાર્બન ડાયોક્સાઈડ
✓ B) ઓક્સિજન
C) હાઇડ્રોજન
D) હેલિયમ

24. પૃથ્વી પર હવામાન શેના કારણે બદલાય છે?
A) જમીન
✓ B) સૂર્યની ગરમી
C) પથ્થર
D) ચંદ્ર

25. પૃથ્વી પર જીવસૃષ્ટિ ક્યાં વસે છે?
A) ફક્ત જમીન પર
✓ B) જમીન અને પાણી બંનેમાં
C) ફક્ત પાણીમાં
D) ફક્ત આકાશમાં

26. પૃથ્વીનો કુદરતી ઉપગ્રહ કયો છે?
A) મંગળ
✓ B) ચંદ્ર
C) સૂર્ય
D) શુક્ર

27. ચંદ્ર પૃથ્વીની આસપાસ કેટલા સમયમાં ફેરો કરે છે?
A) 15 દિવસ
✓ B) લગભગ 27 દિવસ
C) 30 દિવસ
D) 365 દિવસ

28. પૃથ્વી પર જીવન શક્ય બનવાનું મુખ્ય કારણ શું છે?
A) કદ
✓ B) પાણી અને હવા
C) ગતિ
D) આકાર

29. પૃથ્વી પર દિવસ-રાત કેમ થાય છે?
A) સૂર્ય ફરવાથી
✓ B) પૃથ્વી ફરવાથી
C) ચંદ્રથી
D) વાદળથી

30. પૃથ્વીનો સૌથી ગરમ ભાગ કયો છે?
A) ધ્રુવ
✓ B) ભૂમધ્ય રેખા વિસ્તાર
C) પર્વત
D) દરિયો

31. પૃથ્વીના બે છેડા શું કહેવાય છે?
A) ખંડ
✓ B) ધ્રુવ
C) સમતલ
D) અક્ષાંશ

32. ઉત્તર છેડાને શું કહે છે?
A) દક્ષિણ ધ્રુવ
✓ B) ઉત્તર ધ્રુવ
C) ભૂમધ્ય
D) સમતલ

33. પૃથ્વી પર સૌથી ઠંડો વિસ્તાર કયો છે?
A) ભૂમધ્ય રેખા
✓ B) ધ્રુવ પ્રદેશ
C) દરિયાકાંઠો
D) મેદાન

34. ભૂમધ્ય રેખા શું છે?
A) સીમા
✓ B) કલ્પિત રેખા
C) નદી
D) પર્વત

35. ભૂમધ્ય રેખા પૃથ્વીને કેટલા ભાગમાં વહેંચે છે?
A) ત્રણ
✓ B) બે
C) ચાર
D) પાંચ

36. પૃથ્વીના ઉત્તર ભાગને શું કહે છે?
A) દક્ષિણ ગોળાર્ધ
✓ B) ઉત્તર ગોળાર્ધ
C) મધ્ય ભાગ
D) સમતલ

37. પૃથ્વીના દક્ષિણ ભાગને શું કહે છે?
A) ઉત્તર ગોળાર્ધ
✓ B) દક્ષિણ ગોળાર્ધ
C) મધ્ય ભાગ
D) સમતલ

38. પૃથ્વી પર ઋતુઓ કેમ બદલાય છે?
A) વરસાદ
✓ B) અક્ષના ઝુકાવને કારણે
C) ચંદ્ર
D) પવન

39. પૃથ્વી પર વરસાદ શેના કારણે પડે છે?
A) જમીન
✓ B) પાણીનો વાશ્પ
C) પથ્થર
D) રેત

40. પૃથ્વી પર પાણીનું ચક્ર શું કહેવાય છે?
A) જમીન ચક્ર
✓ B) જળચક્ર
C) હવાચક્ર
D) જીવન ચક્ર

41. પૃથ્વી પર વૃક્ષો કેમ જરૂરી છે?
A) લાકડું
✓ B) ઓક્સિજન માટે
C) છાંયો
D) ફળ

42. પૃથ્વી પર પર્યાવરણનું સંતુલન કેમ જરૂરી છે?
A) મજા
✓ B) જીવન માટે
C) રમત
D) પ્રવાસ

43. પૃથ્વી પર માનવ જીવન કયા કારણે વિકસ્યું?
A) માત્ર બુદ્ધિ
✓ B) કુદરતી સંસાધનો
C) ટેકનોલોજી
D) સંયોગ

44. પૃથ્વી પર પર્વતોનું મહત્વ શું છે?
A) રમતો
✓ B) નદીઓનું સ્ત્રોત
C) મજા
D) શણગાર

45. પૃથ્વી પર નદીઓ શા માટે મહત્વની છે?
A) મજા
✓ B) પાણી અને ખેતી
C) પ્રવાસ
D) રમતો

46. પૃથ્વી પર જમીનનો ઉપયોગ શેના માટે થાય છે?
A) માત્ર રહેવા
✓ B) ખેતી અને વસવાટ
C) રમતો
D) મજા

47. પૃથ્વી પર પ્રદૂષણ શું છે?
A) વિકાસ
✓ B) પર્યાવરણને નુકસાન
C) સુધારો
D) કુદરત

48. પૃથ્વીને સ્વચ્છ રાખવા શું કરવું જોઈએ?
A) વૃક્ષ કાપવા
✓ B) પર્યાવરણ રક્ષણ
C) પ્રદૂષણ વધારવું
D) કચરો ફેંકવો

49. પૃથ્વી પર કુદરતી સંસાધનો સીમિત કેમ છે?
A) કારણ નથી
✓ B) વધુ ઉપયોગથી
C) વરસાદથી
D) પવનથી

50. પૃથ્વી પર જીવન બચાવવા શું જરૂરી છે?
A) યુદ્ધ
✓ B) પર્યાવરણ સંરક્ષણ
C) શોષણ
D) બેદરકારી

51. પૃથ્વી પર જંગલોનું મહત્વ શું છે?
A) લાકડું
✓ B) હવા શુદ્ધ રાખવી
C) મજા
D) રમતો

52. પૃથ્વી પર પ્રાણીઓ શા માટે જરૂરી છે?
A) મનોરંજન
✓ B) પર્યાવરણ સંતુલન
C) શિકાર
D) વેપાર

53. પૃથ્વી પર માનવની સૌથી મોટી જવાબદારી શું છે?
A) વિકાસ
✓ B) પૃથ્વીનું રક્ષણ
C) શોષણ
D) યુદ્ધ

54. પૃથ્વી પર હવામાન બદલાવનું કારણ શું છે?
A) વૃક્ષારોપણ
✓ B) માનવ પ્રવૃત્તિ
C) નદી
D) પર્વત

55. પૃથ્વી પર ઊર્જાનો મુખ્ય સ્ત્રોત કયો છે?
A) પવન
✓ B) સૂર્ય
C) પાણી
D) કોલસો

56. પૃથ્વી પર સૂર્યની ઊર્જા શા માટે જરૂરી છે?
A) મજા
✓ B) જીવન માટે
C) રમત
D) પ્રવાસ

57. પૃથ્વી પર વરસાદ ન પડે તો શું થાય?
A) વધુ પાક
✓ B) દુષ્કાળ
C) પૂર
D) આનંદ

58. પૃથ્વી પર પૂર કેમ આવે છે?
A) ઓછી વરસાદ
✓ B) વધુ વરસાદ
C) પવન
D) સૂર્ય

59. પૃથ્વી પર ધરતીકંપ કેમ આવે છે?
A) વરસાદ
✓ B) ભૂપૃષ્ઠની ગતિ
C) પવન
D) સૂર્ય

60. પૃથ્વી પર સમુદ્રોનું મહત્વ શું છે?
A) રમતો
✓ B) હવામાન નિયંત્રણ
C) મજા
D) શિકાર

61. પૃથ્વી પર ખનિજો ક્યાંથી મળે છે?
A) પાણી
✓ B) જમીન
C) હવા
D) સૂર્ય

62. પૃથ્વી પર માનવ પ્રવૃત્તિઓ શું અસર કરે છે?
A) કંઈ નહીં
✓ B) પર્યાવરણ
C) ચંદ્ર
D) સૂર્ય

63. પૃથ્વી પર જીવન બચાવવા શું કરવું જોઈએ?
A) પ્રદૂષણ
✓ B) સંરક્ષણ
C) બેદરકારી
D) શોષણ

64. પૃથ્વી પર કુદરત અને માનવનો સંબંધ કેવો છે?
A) વિરોધી
✓ B) પરસ્પર આધારિત
C) અલગ
D) અસંબંધિત

65. પૃથ્વી પર પાણી વગર શું શક્ય નથી?
A) પ્રવાસ
✓ B) જીવન
C) રમત
D) વેપાર

66. પૃથ્વી પર પર્યાવરણ શિક્ષણ કેમ જરૂરી છે?
A) મજા
✓ B) જાગૃતિ માટે
C) રમત
D) પ્રવાસ

67. પૃથ્વી પર ભવિષ્યની પેઢી માટે શું જરૂરી છે?
A) શોષણ
✓ B) સંરક્ષણ
C) યુદ્ધ
D) બેદરકારી

68. પૃથ્વી પર જીવનનું સંતુલન શેના પર આધારિત છે?
A) સંયોગ
✓ B) કુદરત
C) યુદ્ધ
D) શક્તિ

69. પૃથ્વી પર સૌથી મહત્વપૂર્ણ સંસાધન કયું છે?
A) સોનું
✓ B) પાણી
C) લોખંડ
D) કોલસો

70. પૃથ્વી પર માનવ અને પ્રકૃતિ વચ્ચે શું જરૂરી છે?
A) સંઘર્ષ
✓ B) સમન્વય
C) યુદ્ધ
D) વિભાજન

71. પૃથ્વી પર વૃક્ષો કાપવાથી શું થાય છે?
A) વિકાસ
✓ B) પર્યાવરણ નુકસાન
C) લાભ
D) આનંદ

72. પૃથ્વી પર હવામાન ગરમ થવાનું કારણ શું છે?
A) વરસાદ
✓ B) ગ્રીનહાઉસ વાયુઓ
C) પવન
D) નદી

73. પૃથ્વી પર ગ્લોબલ વોર્મિંગ શું છે?
A) ઠંડક
✓ B) તાપમાન વધારો
C) વરસાદ
D) પવન

74. પૃથ્વી પર બરફ પીગળવાથી શું થાય છે?
A) ઠંડક
✓ B) દરિયાની સપાટી વધે
C) વરસાદ ઘટે
D) પવન બંધ

75. પૃથ્વી પર દરિયાની સપાટી વધવાથી શું જોખમ છે?
A) ખેતી
✓ B) તટ વિસ્તાર ડૂબે
C) વિકાસ
D) લાભ

76. પૃથ્વી પર પર્યાવરણ સંરક્ષણ કોણે કરવું જોઈએ?
A) માત્ર સરકાર
✓ B) દરેક વ્યક્તિ
C) માત્ર વૈજ્ઞાનિક
D) માત્ર બાળકો

77. પૃથ્વી પર કુદરતનું સંરક્ષણ કેમ જરૂરી છે?
A) મજા
✓ B) જીવન ટકાવવા
C) પ્રવાસ
D) રમત

78. પૃથ્વી પર પાણી બચાવવાનો હેતુ શું છે?
A) મજા
✓ B) ભવિષ્ય સુરક્ષા
C) રમત
D) વેપાર

79. પૃથ્વી પર સ્વચ્છ હવા કેમ જરૂરી છે?
A) મજા
✓ B) સ્વસ્થ જીવન
C) રમત
D) પ્રવાસ

80. પૃથ્વી પર કચરો ઓછો કરવો કેમ જરૂરી છે?
A) મજા
✓ B) પ્રદૂષણ ઘટાડવા
C) રમત
D) વેપાર

81. પૃથ્વી પર પુનઃઉપયોગ શા માટે જરૂરી છે?
A) ખર્ચ
✓ B) સંસાધન બચત
C) મજા
D) રમત

82. પૃથ્વી પર પુનઃચક્રણ શું છે?
A) કચરો ફેંકવો
✓ B) કચરાનો ફરી ઉપયોગ
C) પ્રદૂષણ
D) નાશ

83. પૃથ્વી પર હરિત ગૃહ અસર શેના કારણે થાય છે?
A) વરસાદ
✓ B) વાયુઓ
C) પવન
D) નદી

84. પૃથ્વી પર કુદરતનો દુરુપયોગ શું લાવે છે?
A) સુખ
✓ B) વિનાશ
C) વિકાસ
D) આનંદ

85. પૃથ્વી પર સંતુલિત વિકાસનો અર્થ શું છે?
A) શોષણ
✓ B) સંરક્ષણ સાથે વિકાસ
C) યુદ્ધ
D) બેદરકારી

86. પૃથ્વી પર ભવિષ્ય સુરક્ષિત રાખવા શું કરવું જોઈએ?
A) શોષણ
✓ B) જવાબદારીપૂર્વક વર્તન
C) યુદ્ધ
D) બેદરકારી

87. પૃથ્વી પર પર્યાવરણ બચાવવાનો સંદેશ શું છે?
A) વિકાસ રોકવો
✓ B) પૃથ્વી બચાવો
C) શોષણ
D) મજા

88. પૃથ્વી પર જીવન એકબીજાથી કેમ જોડાયેલ છે?
A) સંયોગ
✓ B) પર્યાવરણથી
C) યુદ્ધથી
D) શક્તિથી

89. પૃથ્વી પર માનવ જીવનનું ભવિષ્ય શેના પર આધારિત છે?
A) યુદ્ધ
✓ B) પર્યાવરણ સંરક્ષણ
C) શક્તિ
D) સંયોગ

90. પૃથ્વી પર કુદરત પ્રત્યે આપણી ફરજ શું છે?
A) અવગણના
✓ B) સંરક્ષણ
C) શોષણ
D) નુકસાન

91. પૃથ્વી પર પર્યાવરણ સંરક્ષણથી શું મળશે?
A) નુકસાન
✓ B) સ્વસ્થ જીવન
C) યુદ્ધ
D) ભય

92. પૃથ્વી પર સ્વચ્છતા કેમ જરૂરી છે?
A) મજા
✓ B) આરોગ્ય માટે
C) રમત
D) પ્રવાસ

93. પૃથ્વી પર પાણી પ્રદૂષણથી શું થાય છે?
A) વિકાસ
✓ B) જીવસૃષ્ટિને નુકસાન
C) લાભ
D) આનંદ

94. પૃથ્વી પર હવા પ્રદૂષણથી શું થાય છે?
A) મજા
✓ B) આરોગ્ય સમસ્યા
C) લાભ
D) વિકાસ

95. પૃથ્વી પર કુદરતી આપત્તિઓ કેમ આવે છે?
A) સંયોગ
✓ B) કુદરતી પ્રક્રિયા
C) હંમેશા માનવ
D) મજા

96. પૃથ્વી પર માનવ શું ભૂમિકા ભજવે છે?
A) માત્ર ઉપભોક્તા
✓ B) સંરક્ષક
C) વિનાશક
D) દર્શક

97. પૃથ્વી પર ટકાઉ વિકાસ શું છે?
A) શોષણ
✓ B) ભવિષ્યનું ધ્યાન રાખવું
C) યુદ્ધ
D) બેદરકારી

98. પૃથ્વી પર જીવનનું સંરક્ષણ કેમ જરૂરી છે?
A) મજા
✓ B) માનવ અસ્તિત્વ માટે
C) રમત
D) પ્રવાસ

99. પૃથ્વી પર કુદરત અને માનવ વચ્ચે સંતુલન ન રહે તો શું થાય?
A) વિકાસ
✓ B) પર્યાવરણ સંકટ
C) આનંદ
D) સમૃદ્ધિ

100. ‘આપણું ઘર : પૃથ્વી’ અધ્યાયનો મુખ્ય સંદેશ શું છે?
A) વિકાસ
B) શોષણ
✓ C) પૃથ્વીનું સંરક્ષણ
D) મજા

અધ્યાય 10 : પૃથ્વીનાં આવરણો

1. પૃથ્વીનાં આવરણો કેટલા છે?
A) બે
✓ B) ત્રણ
C) ચાર
D) પાંચ

2. પૃથ્વીનાં આવરણોના નામ કયા છે?
A) જમીન, પાણી
✓ B) સ્થલમંડળ, જળમંડળ, વાયુમંડળ
C) આકાશ, પવન
D) નદી, પર્વત

3. સ્થલમંડળ શું દર્શાવે છે?
A) હવા
✓ B) જમીન
C) પાણી
D) આગ

4. પૃથ્વીનો ઘન ભાગ કયો છે?
A) વાયુમંડળ
✓ B) સ્થલમંડળ
C) જળમંડળ
D) આકાશ

5. પર્વતો, મેદાનો અને પઠારો કયા આવરણનો ભાગ છે?
A) જળમંડળ
✓ B) સ્થલમંડળ
C) વાયુમંડળ
D) આકાશમંડળ

6. પૃથ્વી પર પાણીનો આવરણ કયો છે?
A) સ્થલમંડળ
✓ B) જળમંડળ
C) વાયુમંડળ
D) ભૂમંડળ

7. સમુદ્ર, મહાસાગર, નદી, તળાવ કયા આવરણમાં આવે છે?
A) સ્થલમંડળ
✓ B) જળમંડળ
C) વાયુમંડળ
D) પૃથ્વીમંડળ

8. પૃથ્વી પર સૌથી વધુ વિસ્તાર કયો આવરણ ધરાવે છે?
A) સ્થલમંડળ
✓ B) જળમંડળ
C) વાયુમંડળ
D) પર્વતમંડળ

9. પૃથ્વી પર પાણીનો આશરે કેટલો ભાગ છે?
A) 25%
✓ B) 71%
C) 50%
D) 90%

10. જળમંડળ જીવન માટે કેમ જરૂરી છે?
A) મજા માટે
✓ B) પાણી આપે છે
C) શણગાર માટે
D) પથ્થર માટે

11. પૃથ્વીને ઘેરતું હવાનો પડ કયો છે?
A) સ્થલમંડળ
B) જળમંડળ
✓ C) વાયુમંડળ
D) ભૂમંડળ

12. વાયુમંડળ શું છે?
A) જમીનનો ભાગ
✓ B) વાયુઓનું આવરણ
C) પાણીનો ભાગ
D) પથ્થર

13. જીવન માટે સૌથી જરૂરી વાયુ કયો છે?
A) નાઈટ્રોજન
✓ B) ઓક્સિજન
C) કાર્બન ડાયોક્સાઇડ
D) હેલિયમ

14. છોડ કઈ વાયુ લે છે?
A) ઓક્સિજન
✓ B) કાર્બન ડાયોક્સાઇડ
C) નાઈટ્રોજન
D) હેલિયમ

15. વાયુમંડળ આપણને શું આપે છે?
A) પથ્થર
✓ B) હવા
C) માટી
D) ધાતુ

16. વાયુમંડળ પૃથ્વીને શુંથી બચાવે છે?
A) વરસાદ
✓ B) હાનિકારક કિરણોથી
C) પવન
D) વાદળ

17. પૃથ્વીનાં આવરણો એકબીજાથી કેવી રીતે જોડાયેલા છે?
A) અલગ
✓ B) પરસ્પર આધારિત
C) અસંબંધિત
D) વિરુદ્ધ

18. સ્થલમંડળ પર જીવન શક્ય કેમ છે?
A) માત્ર માટી
✓ B) પાણી અને હવા હોવાથી
C) પથ્થર
D) રેતી

19. જળમંડળ વિના શું શક્ય નથી?
A) પ્રવાસ
✓ B) જીવન
C) રમત
D) વેપાર

20. વાયુમંડળ વિના શું થશે?
A) વરસાદ
✓ B) જીવન અશક્ય
C) પવન
D) વાદળ

21. પૃથ્વીનાં આવરણોનો અભ્યાસ શા માટે જરૂરી છે?
A) મજા માટે
✓ B) પૃથ્વી સમજવા
C) પરીક્ષા માટે
D) રમત માટે

22. પૃથ્વીનાં આવરણોનું સંતુલન કેમ જરૂરી છે?
A) વિકાસ માટે
✓ B) જીવન માટે
C) મજા માટે
D) પ્રવાસ માટે

23. સ્થલમંડળ પર માટી કેમ મહત્વની છે?
A) શણગાર
✓ B) ખેતી માટે
C) રમત
D) મજા

24. જળમંડળમાં ખારું પાણી ક્યાં મળે છે?
A) નદી
✓ B) મહાસાગર
C) તળાવ
D) કૂવો

25. મીઠું પાણી મુખ્યત્વે ક્યાં મળે છે?
A) મહાસાગર
✓ B) નદી અને તળાવ
C) દરિયો
D) ખાડી

26. વાયુમંડળમાં સૌથી વધુ કઈ વાયુ છે?
A) ઓક્સિજન
✓ B) નાઈટ્રોજન
C) કાર્બન ડાયોક્સાઇડ
D) હાઈડ્રોજન

27. પૃથ્વીનાં આવરણો માનવ જીવનને કેવી રીતે અસર કરે છે?
A) અસર નથી
✓ B) દરેક રીતે
C) ફક્ત ખેતી
D) ફક્ત હવામાન

28. સ્થલમંડળમાં ખનિજો ક્યાંથી મળે છે?
A) પાણી
✓ B) જમીન
C) હવા
D) આકાશ

29. જળમંડળ હવામાનને કેવી રીતે અસર કરે છે?
A) કોઈ અસર નહીં
✓ B) તાપમાન નિયંત્રણ
C) માત્ર વરસાદ
D) પવન

30. વાયુમંડળમાં વાદળો કયા કારણે બને છે?
A) પથ્થર
✓ B) પાણીના વાશ્પથી
C) માટી
D) ધૂળ

31. પૃથ્વીનાં આવરણો નાશ પામે તો શું થશે?
A) વિકાસ
✓ B) પર્યાવરણ સંકટ
C) આનંદ
D) સમૃદ્ધિ

32. જંગલો કયા આવરણ સાથે જોડાયેલા છે?
A) વાયુમંડળ
✓ B) સ્થલમંડળ
C) જળમંડળ
D) આકાશ

33. સમુદ્રોમાં રહેલું જીવન કયા આવરણમાં આવે છે?
A) સ્થલમંડળ
✓ B) જળમંડળ
C) વાયુમંડળ
D) ભૂમંડળ

34. પક્ષીઓ કયા આવરણ સાથે વધુ સંબંધિત છે?
A) સ્થલમંડળ
B) જળમંડળ
✓ C) વાયુમંડળ
D) ભૂમંડળ

35. માનવ શ્વાસ માટે કયું આવરણ જરૂરી છે?
A) સ્થલમંડળ
B) જળમંડળ
✓ C) વાયુમંડળ
D) પર્વતમંડળ

36. ખેતી કયા આવરણ પર આધારિત છે?
A) વાયુમંડળ
✓ B) સ્થલમંડળ
C) જળમંડળ
D) આકાશ

37. માછીમારી કયા આવરણ સાથે સંબંધિત છે?
A) સ્થલમંડળ
✓ B) જળમંડળ
C) વાયુમંડળ
D) ભૂમંડળ

38. વરસાદ કયા આવરણ સાથે જોડાયેલ છે?
A) સ્થલમંડળ
B) જળમંડળ
✓ C) વાયુમંડળ
D) પર્વતમંડળ

39. પૃથ્વીનાં આવરણોનું રક્ષણ કેમ જરૂરી છે?
A) મજા
✓ B) ભવિષ્ય માટે
C) પ્રવાસ
D) રમત

40. પ્રદૂષણ સૌથી વધુ કયા આવરણને અસર કરે છે?
A) સ્થલમંડળ
✓ B) ત્રણેયને
C) માત્ર જળમંડળ
D) માત્ર વાયુમંડળ

41. હવા પ્રદૂષણ કયા આવરણને નુકસાન કરે છે?
A) જળમંડળ
✓ B) વાયુમંડળ
C) સ્થલમંડળ
D) ભૂમંડળ

42. પાણી પ્રદૂષણ કયા આવરણને અસર કરે છે?
A) વાયુમંડળ
✓ B) જળમંડળ
C) સ્થલમંડળ
D) આકાશ

43. જમીન પ્રદૂષણ કયા આવરણને નુકસાન કરે છે?
A) વાયુમંડળ
B) જળમંડળ
✓ C) સ્થલમંડળ
D) પર્વતમંડળ

44. પૃથ્વીનાં આવરણો વચ્ચે સંતુલન બગડે તો શું થાય?
A) વિકાસ
✓ B) કુદરતી આપત્તિ
C) આનંદ
D) સમૃદ્ધિ

45. વૃક્ષારોપણ કયા આવરણોને લાભ આપે છે?
A) માત્ર સ્થલમંડળ
B) માત્ર વાયુમંડળ
✓ C) ત્રણેયને
D) માત્ર જળમંડળ

46. પૃથ્વીનાં આવરણોનું સંરક્ષણ કોણે કરવું જોઈએ?
A) સરકાર
✓ B) દરેક વ્યક્તિ
C) વૈજ્ઞાનિક
D) વિદ્યાર્થીઓ

47. સ્થલમંડળ પર માનવ પ્રવૃત્તિઓ શું અસર કરે છે?
A) કોઈ નહીં
✓ B) સકારાત્મક અને નકારાત્મક
C) માત્ર લાભ
D) માત્ર નુકસાન

48. જળમંડળમાં પાણીનો સ્તર શેના કારણે બદલાય છે?
A) પથ્થર
✓ B) હવામાન ફેરફાર
C) માટી
D) ધૂળ

49. વાયુમંડળમાં ઓઝોન સ્તર શેનું રક્ષણ કરે છે?
A) વરસાદ
✓ B) સૂર્યના હાનિકારક કિરણો
C) પવન
D) વાદળ

50. પૃથ્વીનાં આવરણો વિના શું શક્ય નથી?
A) પ્રવાસ
✓ B) જીવન
C) રમત
D) વેપાર

51. પૃથ્વીનાં આવરણો કુદરતનો કયો ભાગ છે?
A) ગૌણ
✓ B) મહત્વપૂર્ણ
C) અનાવશ્યક
D) અસ્થાયી

52. સ્થલમંડળ પર વસવાટ કોણ કરે છે?
A) માત્ર પ્રાણી
✓ B) માનવ અને પ્રાણી
C) માત્ર છોડ
D) માત્ર જીવાણુ

53. જળમંડળ પૃથ્વીનું તાપમાન કેવી રીતે અસર કરે છે?
A) વધારશે
✓ B) સંતુલિત રાખે
C) ઘટાડે
D) કોઈ અસર નહીં

54. વાયુમંડળમાં પવન કેમ ફૂંકાય છે?
A) પથ્થર
✓ B) તાપમાન તફાવત
C) માટી
D) પાણી

55. પૃથ્વીનાં આવરણોનો યોગ્ય ઉપયોગ શું કહેવાય?
A) શોષણ
✓ B) સંરક્ષણ
C) વિનાશ
D) અવગણના

56. પૃથ્વીનાં આવરણો ભવિષ્યની પેઢી માટે કેમ બચાવવા જોઈએ?
A) મજા
✓ B) અસ્તિત્વ માટે
C) રમત
D) પ્રવાસ

57. પૃથ્વીનાં આવરણો માનવ સંસ્કૃતિને કેવી રીતે અસર કરે છે?
A) અસર નથી
✓ B) જીવનશૈલી નક્કી કરે છે
C) ફક્ત ખેતી
D) ફક્ત વેપાર

58. સ્થલમંડળમાં ભૂસ્ખલન કેમ થાય છે?
A) વરસાદ
✓ B) માટી ધસવાથી
C) પવન
D) સૂર્ય

59. જળમંડળમાં પૂર કેમ આવે છે?
A) ઓછો વરસાદ
✓ B) વધારે વરસાદ
C) પવન
D) ધૂળ

60. વાયુમંડળમાં તોફાન કેમ થાય છે?
A) પથ્થર
✓ B) હવામાન ફેરફાર
C) માટી
D) પાણી

61. પૃથ્વીનાં આવરણો કુદરતી આપત્તિ સાથે કેવી રીતે જોડાયેલા છે?
A) જોડાયેલા નથી
✓ B) સીધા જોડાયેલા
C) માત્ર થોડા
D) ક્યારેક

62. પૃથ્વીનાં આવરણોનો અભ્યાસ કયો વિષય કરે છે?
A) ઇતિહાસ
✓ B) ભૂગોળ
C) નાગરિકશાસ્ત્ર
D) અર્થશાસ્ત્ર

63. પૃથ્વીનાં આવરણો શેનું આધાર છે?
A) રમત
✓ B) જીવન
C) પ્રવાસ
D) મનોરંજન

64. સ્થલમંડળ પર રણ કયા કારણે બને છે?
A) વધારે વરસાદ
✓ B) ઓછી વરસાદ
C) પાણી
D) હવા

65. જળમંડળમાં હિમનદીઓ ક્યાં મળે છે?
A) રણમાં
✓ B) પર્વતોમાં
C) દરિયામાં
D) મેદાનમાં

66. વાયુમંડળમાં વરસાદી ચક્ર કયા આવરણને જોડે છે?
A) માત્ર વાયુમંડળ
✓ B) જળમંડળ અને વાયુમંડળ
C) સ્થલમંડળ
D) પર્વતમંડળ

67. પૃથ્વીનાં આવરણો પર માનવ દખલ શું લાવે છે?
A) સંતુલન
✓ B) અસંતુલન
C) શાંતિ
D) સમૃદ્ધિ

68. પૃથ્વીનાં આવરણોનો યોગ્ય ઉપયોગ કેમ જરૂરી છે?
A) મજા
✓ B) ટકાઉ વિકાસ
C) પ્રવાસ
D) રમત

69. પૃથ્વીનાં આવરણોનું ભવિષ્ય શેના પર આધારિત છે?
A) કુદરત
✓ B) માનવ વર્તન
C) સંયોગ
D) સમય

70. પૃથ્વીનાં આવરણો બચાવવા શું કરવું જોઈએ?
A) શોષણ
✓ B) સંરક્ષણ
C) અવગણના
D) વિનાશ

71. સ્થલમંડળ પર ઉદ્યોગો શું અસર કરે છે?
A) કોઈ નહીં
✓ B) પ્રદૂષણ
C) ફાયદો
D) સુધારો

72. જળમંડળ પર ઉદ્યોગો શું અસર કરે છે?
A) શુદ્ધતા
✓ B) પાણી પ્રદૂષણ
C) ઠંડક
D) લાભ

73. વાયુમંડળ પર વાહનો શું અસર કરે છે?
A) ઠંડક
✓ B) હવા પ્રદૂષણ
C) વરસાદ
D) લાભ

74. પૃથ્વીનાં આવરણો અને માનવ આરોગ્ય વચ્ચે શું સંબંધ છે?
A) કોઈ નથી
✓ B) સીધો સંબંધ
C) પરોક્ષ
D) નગણ્ય

75. પૃથ્વીનાં આવરણોનું સંરક્ષણ ન થાય તો શું થશે?
A) વિકાસ
✓ B) જીવન જોખમમાં
C) આનંદ
D) સમૃદ્ધિ

76. પૃથ્વીનાં આવરણો આપણને શું શીખવે છે?
A) શોષણ
✓ B) જવાબદારી
C) અવગણના
D) આળસ

77. સ્થલમંડળ પર જંગલોનું કામ શું છે?
A) શણગાર
✓ B) માટી સંરક્ષણ
C) રમત
D) મજા

78. જળમંડળમાં સમુદ્રો શું નિયંત્રિત કરે છે?
A) જમીન
✓ B) હવામાન
C) પવન
D) માટી

79. વાયુમંડળમાં તાપમાન વધારો શું કહેવાય?
A) ઠંડક
✓ B) ગ્લોબલ વોર્મિંગ
C) વરસાદ
D) પવન

80. પૃથ્વીનાં આવરણોનું સંરક્ષણ કરવાથી શું મળશે?
A) નુકસાન
✓ B) ટકાઉ ભવિષ્ય
C) યુદ્ધ
D) ભય

81. પૃથ્વીનાં આવરણો માનવ જીવનને શું આપે છે?
A) મુશ્કેલી
✓ B) આધાર
C) અવરોધ
D) ભય

82. સ્થલમંડળમાં ખેતી શક્ય કેમ છે?
A) પથ્થર
✓ B) માટી અને પાણી
C) હવા
D) ધૂળ

83. જળમંડળમાં પાણી ચક્ર શેનું ઉદાહરણ છે?
A) વિનાશ
✓ B) કુદરતી પ્રક્રિયા
C) માનવ ક્રિયા
D) અકસ્માત

84. વાયુમંડળમાં દબાણ તફાવતથી શું થાય છે?
A) વરસાદ
✓ B) પવન
C) બરફ
D) તાપ

85. પૃથ્વીનાં આવરણો વચ્ચે સહઅસ્તિત્વ કેમ જરૂરી છે?
A) સંયોગ
✓ B) જીવન માટે
C) મજા
D) રમત

86. પૃથ્વીનાં આવરણોનું સંરક્ષણ શિક્ષણ કેમ જરૂરી છે?
A) મજા
✓ B) જાગૃતિ માટે
C) રમત
D) પ્રવાસ

87. પૃથ્વીનાં આવરણોનું દુરુપયોગ શું લાવે છે?
A) સુખ
✓ B) વિનાશ
C) વિકાસ
D) આનંદ

88. પૃથ્વીનાં આવરણો માનવ વિકાસ સાથે કેવી રીતે જોડાયેલા છે?
A) જોડાયેલા નથી
✓ B) સીધા જોડાયેલા
C) થોડા
D) ક્યારેક

89. પૃથ્વીનાં આવરણોનું સંતુલન બગાડનાર મુખ્ય કારણ શું છે?
A) કુદરત
✓ B) માનવ પ્રવૃત્તિ
C) સંયોગ
D) સમય

90. પૃથ્વીનાં આવરણોનું સંરક્ષણ શા માટે જરૂરી છે?
A) મજા
✓ B) પૃથ્વી બચાવવા
C) પ્રવાસ
D) રમત

91. પૃથ્વીનાં આવરણો માનવ સંસ્કૃતિને શું આપે છે?
A) અવરોધ
✓ B) આધાર
C) ભય
D) મુશ્કેલી

92. સ્થલમંડળમાં પર્વતો શેનું સ્ત્રોત છે?
A) પવન
✓ B) નદીઓ
C) માટી
D) હવા

93. જળમંડળમાં નદીઓ શેનું આધાર છે?
A) મજા
✓ B) ખેતી
C) રમત
D) પ્રવાસ

94. વાયુમંડળમાં વાદળો શું લાવે છે?
A) ગરમી
✓ B) વરસાદ
C) પવન
D) ધૂળ

95. પૃથ્વીનાં આવરણોનું સંરક્ષણ ક્યારે શક્ય છે?
A) ક્યારેય નહીં
✓ B) સંયુક્ત પ્રયાસથી
C) એકલા
D) સંયોગથી

96. પૃથ્વીનાં આવરણો અને કુદરત વચ્ચે શું સંબંધ છે?
A) વિરોધી
✓ B) અવિભાજ્ય
C) અલગ
D) અસંબંધિત

97. પૃથ્વીનાં આવરણો માનવ જીવન માટે શું છે?
A) વિકલ્પ
✓ B) આવશ્યક
C) વૈકલ્પિક
D) અણગમતા

98. પૃથ્વીનાં આવરણોનો સાર્થક ઉપયોગ શું કહેવાય?
A) શોષણ
✓ B) ટકાઉ ઉપયોગ
C) વિનાશ
D) અવગણના

99. પૃથ્વીનાં આવરણોનું ભવિષ્ય સુરક્ષિત રાખવા શું જરૂરી છે?
A) અવગણના
✓ B) જવાબદારી
C) યુદ્ધ
D) શોષણ

100. ‘પૃથ્વીનાં આવરણો’ અધ્યાયનો મુખ્ય સંદેશ શું છે?
A) શોષણ
B) અવગણના
✓ C) સંરક્ષણ અને સંતુલન
D) મજા

અધ્યાય 11 : ભૂમિસ્વરૂપો

1. ભૂમિસ્વરૂપો એટલે શું?
A) હવામાન
✓ B) પૃથ્વીની સપાટી上的 આકાર
C) નદી
D) વનસ્પતિ

2. પૃથ્વીની સપાટી પર કેટલા મુખ્ય ભૂમિસ્વરૂપો છે?
A) બે
✓ B) ત્રણ
C) ચાર
D) પાંચ

3. મુખ્ય ભૂમિસ્વરૂપો કયા છે?
A) નદી, દરિયો
✓ B) પર્વત, મેદાન, પઠાર
C) જંગલ, રણ
D) ખીણ, ટેકરી

4. સૌથી ઊંચું ભૂમિસ્વરૂપ કયું છે?
A) મેદાન
✓ B) પર્વત
C) પઠાર
D) રણ

5. પર્વતો સામાન્ય રીતે કયા વિસ્તારમાં મળે છે?
A) દરિયાકાંઠે
✓ B) ઊંચા પ્રદેશમાં
C) રણમાં
D) મેદાનમાં

6. પર્વતોનો મુખ્ય લાભ શું છે?
A) વેપાર
✓ B) નદીઓનું સ્ત્રોત
C) ઉદ્યોગ
D) પ્રવાસ

7. હિમાલય કયા પ્રકારનું પર્વત છે?
A) જ્વાળામુખી
✓ B) નવયુગિન વળાંકદાર
C) પ્રાચીન
D) પઠાર

8. પર્વતો પર હવામાન કેવું હોય છે?
A) ગરમ
✓ B) ઠંડું
C) ભીનું
D) ઉષ્ણ

9. પર્વતોમાં વસવાટ કેમ ઓછો હોય છે?
A) મજા નથી
✓ B) કઠિન ભૂપ્રદેશ
C) જમીન વધુ
D) વરસાદ વધુ

10. મેદાન શું છે?
A) ઊંચી જમીન
✓ B) સમતલ જમીન
C) ખીણ
D) રણ

11. મેદાનોમાં ખેતી કેમ વધુ થાય છે?
A) વરસાદ ઓછો
✓ B) ઉપજાઉ માટી
C) ઠંડી
D) પથ્થર

12. ઉત્તર ભારતનું વિશાળ મેદાન કઈ નદીઓથી બનેલું છે?
A) નર્મદા-તાપી
✓ B) ગંગા-યમુના
C) કાવેરી
D) મહાનદી

13. મેદાનોમાં વસતિ કેમ વધુ છે?
A) પર્વતો
✓ B) સુવિધાઓ અને ખેતી
C) રણ
D) વરસાદ ઓછો

14. પઠાર શું છે?
A) ખીણ
✓ B) ઊંચું સમતલ પ્રદેશ
C) નદી
D) દરિયો

15. ડેકન પઠાર ક્યાં આવેલો છે?
A) ઉત્તર ભારતમાં
✓ B) દક્ષિણ ભારતમાં
C) પશ્ચિમમાં
D) પૂર્વમાં

16. પઠાર પર કઈ પ્રવૃત્તિ વધુ જોવા મળે છે?
A) ખેતી
✓ B) ખનન
C) માછીમારી
D) વેપાર

17. ભૂમિસ્વરૂપો કેવી રીતે બને છે?
A) માનવથી
✓ B) કુદરતી પ્રક્રિયાથી
C) મશીનથી
D) યુદ્ધથી

18. નદીઓ કયા ભૂમિસ્વરૂપ બનાવે છે?
A) પર્વત
✓ B) મેદાન
C) પઠાર
D) રણ

19. પવન કયો ભૂમિસ્વરૂપ બનાવે છે?
A) મેદાન
✓ B) રણ
C) પર્વત
D) પઠાર

20. બરફથી કયો ભૂમિસ્વરૂપ બને છે?
A) રણ
✓ B) ખીણ
C) મેદાન
D) પઠાર

21. રણ શું છે?
A) પાણી ભરેલું
✓ B) ઓછા વરસાદવાળો વિસ્તાર
C) ઉપજાઉ
D) ઠંડો પ્રદેશ

22. થર રણ ક્યાં આવેલું છે?
A) દક્ષિણ ભારત
✓ B) ઉત્તર પશ્ચિમ ભારત
C) પૂર્વ ભારત
D) ઉત્તર પૂર્વ

23. રણમાં મુખ્ય સમસ્યા કઈ છે?
A) વરસાદ
✓ B) પાણીની અછત
C) ખેતી
D) વન

24. દરિયાકાંઠો કયો ભૂમિસ્વરૂપ છે?
A) પર્વત
✓ B) મેદાન
C) પઠાર
D) રણ

25. દરિયાકાંઠે કયો વ્યવસાય મુખ્ય છે?
A) ખેતી
✓ B) માછીમારી
C) ખનન
D) વનઉદ્યોગ

26. ખીણ શું છે?
A) ઊંચી જમીન
✓ B) બે પર્વતો વચ્ચેનું નીચું સ્થાન
C) સમતલ પ્રદેશ
D) રણ

27. નદી ખીણ કેવી રીતે બને છે?
A) પવનથી
✓ B) નદીના ધોવાણથી
C) ભૂકંપથી
D) માનવથી

28. ડેલ્ટા કયા ભૂમિસ્વરૂપનું ઉદાહરણ છે?
A) પર્વત
✓ B) નદીનું મેદાન
C) રણ
D) પઠાર

29. જ્વાળામુખી કયો ભૂમિસ્વરૂપ બનાવે છે?
A) મેદાન
✓ B) પર્વત
C) રણ
D) ખીણ

30. ભારતનું કયું દ્વીપ જ્વાળામુખી છે?
A) લક્ષદ્વીપ
✓ B) બારેન દ્વીપ
C) મિનિકોય
D) દમણ

31. દ્વીપ શું છે?
A) જમીન
✓ B) ચારેય બાજુ પાણીથી ઘેરાયેલ જમીન
C) રણ
D) પર્વત

32. લક્ષદ્વીપ કયા સમુદ્રમાં આવેલું છે?
A) બંગાળની ખાડી
✓ B) અરબી સમુદ્ર
C) પ્રશાંત
D) એટલાન્ટિક

33. ભૂમિસ્વરૂપો હવામાનને કેવી રીતે અસર કરે છે?
A) અસર નથી
✓ B) વરસાદ અને તાપમાન
C) ભાષા
D) સંસ્કૃતિ

34. પર્વતો વરસાદમાં શું ભૂમિકા ભજવે છે?
A) અટકાવે
✓ B) અવરોધ બને છે
C) ઘટાડે
D) બંધ કરે

35. મેદાનોમાં ઉદ્યોગ કેમ વિકસે છે?
A) ઠંડી
✓ B) પરિવહન સરળ
C) પથ્થર
D) ઊંચાઈ

36. પઠાર પર ખેતી કેમ ઓછી છે?
A) વરસાદ વધુ
✓ B) પથ્થરિયાળી જમીન
C) નદી
D) વન

37. ભૂમિસ્વરૂપો માનવ જીવનને કેવી રીતે અસર કરે છે?
A) અસર નથી
✓ B) વસવાટ અને વ્યવસાય
C) માત્ર સંસ્કૃતિ
D) માત્ર ભાષા

38. દરિયાકાંઠે વસતિ કેમ વધારે છે?
A) રણ
✓ B) વેપાર અને માછીમારી
C) પર્વત
D) ઠંડી

39. મેદાનોમાં પરિવહન કેવું છે?
A) મુશ્કેલ
✓ B) સરળ
C) અશક્ય
D) જોખમી

40. પર્વતોમાં રસ્તા બનાવવા કેમ મુશ્કેલ છે?
A) વરસાદ
✓ B) ઊંચાઇ અને ઢાળ
C) વન
D) નદી

41. ભૂમિસ્વરૂપોનું સંરક્ષણ કેમ જરૂરી છે?
A) મજા
✓ B) પર્યાવરણ સંતુલન
C) પ્રવાસ
D) રમત

42. ભૂમિસ્વરૂપોમાં ફેરફાર કેમ થાય છે?
A) સ્થિર
✓ B) ધોવાણ અને જમાવટ
C) હંમેશા સમાન
D) માનવ વગર

43. નદીના મુખે બનેલો મેદાન શું કહેવાય?
A) ખીણ
✓ B) ડેલ્ટા
C) પર્વત
D) રણ

44. પર્વતો પર કયો વ્યવસાય વધુ છે?
A) ઉદ્યોગ
✓ B) પશુપાલન
C) માછીમારી
D) વેપાર

45. ભૂમિસ્વરૂપો અને કુદરતી સંસાધનો વચ્ચે શું સંબંધ છે?
A) કોઈ નહીં
✓ B) ઘનિષ્ઠ
C) નબળો
D) વિરુદ્ધ

46. ખનિજ સંપત્તિ કયા ભૂમિસ્વરૂપમાં વધુ મળે છે?
A) મેદાન
✓ B) પઠાર
C) રણ
D) ખીણ

47. નદીઓ કેમ પર્વતોમાંથી નીકળે છે?
A) ગરમી
✓ B) બરફ પીગળવાથી
C) પવન
D) વરસાદ નહીં

48. ભૂમિસ્વરૂપોનું અભ્યાસ કયો વિષય કરે છે?
A) ઇતિહાસ
✓ B) ભૂગોળ
C) નાગરિકશાસ્ત્ર
D) અર્થશાસ્ત્ર

49. ભૂમિસ્વરૂપો દેશની અર્થવ્યવસ્થાને કેવી રીતે અસર કરે છે?
A) અસર નથી
✓ B) ખેતી અને ઉદ્યોગ
C) ભાષા
D) સંસ્કૃતિ

50. ભૂમિસ્વરૂપો દેશની સુરક્ષામાં શું ભૂમિકા ભજવે છે?
A) કોઈ નહીં
✓ B) કુદરતી રક્ષણ
C) નબળી
D) જોખમી

51. પર્વતો સરહદ તરીકે કેમ ઉપયોગી છે?
A) સુંદર
✓ B) અવરોધરૂપ
C) સમતલ
D) ઉપજાઉ

52. મેદાનોમાં કયા પાક વધુ થાય છે?
A) ચા
✓ B) ઘઉં અને ધાન
C) રબર
D) કૉફી

53. પઠાર પર કયો પાક વધુ થાય છે?
A) ઘઉં
✓ B) જ્વાર-બાજરી
C) ધાન
D) ચા

54. ભૂમિસ્વરૂપો બદલાતા રહે છે કારણ કે—
A) સ્થિર છે
✓ B) કુદરતી શક્તિઓ
C) માનવ નહીં
D) સમય નહીં

55. દરિયાકાંઠે મીઠા પેન કેમ બનાવાય છે?
A) પર્વત
✓ B) સમુદ્ર પાણી
C) નદી
D) વરસાદ

56. ભૂમિસ્વરૂપો અને હવામાન વચ્ચે શું સંબંધ છે?
A) નથી
✓ B) સીધો
C) નબળો
D) ક્યારેક

57. પર્વતોમાં કયા વન વધુ મળે છે?
A) કાંટાવાળા
✓ B) સદાબહાર
C) સૂકા
D) મેદાની

58. મેદાનોમાં કયા વન વધુ છે?
A) સદાબહાર
✓ B) પાનખર
C) કાંટાવાળા
D) મૅન્ગ્રોવ

59. દરિયાકાંઠે કયા વન મળે છે?
A) પાનખર
✓ B) મૅન્ગ્રોવ
C) સદાબહાર
D) સૂકા

60. ભૂમિસ્વરૂપો પ્રવાસને કેવી રીતે અસર કરે છે?
A) નથી
✓ B) આકર્ષણ વધારે છે
C) અટકાવે
D) બંધ કરે

61. હિલ સ્ટેશન કેમ વિકસે છે?
A) ઉદ્યોગ
✓ B) ઠંડું હવામાન
C) ખેતી
D) રણ

62. ભૂમિસ્વરૂપો કુદરતી આપત્તિઓને કેવી રીતે અસર કરે છે?
A) અસર નથી
✓ B) પૂર અને ભૂસ્ખલન
C) ભાષા
D) સંસ્કૃતિ

63. રણમાં વસવાટ ઓછો કેમ છે?
A) જમીન વધુ
✓ B) પાણીની અછત
C) વરસાદ વધુ
D) ઠંડી

64. ભૂમિસ્વરૂપોનો યોગ્ય ઉપયોગ કેમ જરૂરી છે?
A) મજા
✓ B) ટકાઉ વિકાસ
C) રમત
D) પ્રવાસ

65. ભૂમિસ્વરૂપો માનવ સંસ્કૃતિને કેવી રીતે અસર કરે છે?
A) નથી
✓ B) જીવનશૈલી ઘડે છે
C) ભાષા નહીં
D) કાયદા

66. નદીઓથી બનેલા મેદાનોને શું કહે છે?
A) રણ
✓ B) અલ્લુવિયલ મેદાન
C) પઠાર
D) ખીણ

67. ભૂમિસ્વરૂપો બદલાવાનો મુખ્ય કારણ કયું છે?
A) માનવ
✓ B) કુદરતી પ્રક્રિયા
C) સંયોગ
D) સમય નહીં

68. પર્વતોમાં જમીન ધોવાણ કેમ વધુ થાય છે?
A) ઓછો વરસાદ
✓ B) ઢાળ વધુ
C) સમતલ
D) માટી નહીં

69. મેદાનોમાં જમીન ધોવાણ કેમ ઓછું છે?
A) વરસાદ
✓ B) સમતલ જમીન
C) પથ્થર
D) પવન

70. ભૂમિસ્વરૂપો અને વસ્તી વિતરણ વચ્ચે શું સંબંધ છે?
A) નથી
✓ B) સીધો
C) નબળો
D) ક્યારેક

71. પર્વતોમાં વસ્તી ઓછી કેમ છે?
A) ખેતી
✓ B) કઠિન પરિસ્થિતિ
C) સુવિધા
D) રસ્તા

72. મેદાનોમાં શહેરો વધુ કેમ છે?
A) પર્વત
✓ B) પરિવહન અને સુવિધા
C) વરસાદ
D) વન

73. પઠાર પર શહેરો ઓછા કેમ છે?
A) વરસાદ
✓ B) પથ્થરિયાળી જમીન
C) નદી
D) દરિયો

74. ભૂમિસ્વરૂપોનું રક્ષણ કોણે કરવું જોઈએ?
A) સરકાર
✓ B) દરેક વ્યક્તિ
C) વૈજ્ઞાનિક
D) બાળકો

75. ભૂમિસ્વરૂપો પ્રદૂષણથી કેવી રીતે અસરગ્રસ્ત થાય છે?
A) નથી
✓ B) ધોવાણ અને નાશ
C) સુધારો
D) લાભ

76. ભૂમિસ્વરૂપોનું ભવિષ્ય શેના પર આધારિત છે?
A) કુદરત
✓ B) માનવ વર્તન
C) સમય
D) સંયોગ

77. ભૂમિસ્વરૂપોનું સંરક્ષણ શા માટે જરૂરી છે?
A) મજા
✓ B) પર્યાવરણ માટે
C) પ્રવાસ
D) રમત

78. ભૂમિસ્વરૂપો અને કૃષિ વચ્ચે શું સંબંધ છે?
A) નથી
✓ B) પાક પસંદગી
C) ભાષા
D) સંસ્કૃતિ

79. ભૂમિસ્વરૂપો ઉદ્યોગોને કેવી રીતે અસર કરે છે?
A) નથી
✓ B) સ્થાન પસંદગી
C) ભાષા
D) શિક્ષણ

80. ભૂમિસ્વરૂપો અને પરિવહન વચ્ચે શું સંબંધ છે?
A) નથી
✓ B) માર્ગોની રચના
C) કાયદા
D) સંસ્કૃતિ

81. ભૂમિસ્વરૂપો શેનું આધાર છે?
A) રમત
✓ B) માનવ જીવન
C) મનોરંજન
D) ફેશન

82. પર્વતોમાં નદીઓનો પ્રવાહ કેવો હોય છે?
A) ધીમો
✓ B) ઝડપી
C) સ્થિર
D) બંધ

83. મેદાનોમાં નદીઓનો પ્રવાહ કેવો હોય છે?
A) ઝડપી
✓ B) ધીમો
C) બંધ
D) ઉછાળો

84. ભૂમિસ્વરૂપો પર્યટનને કેવી રીતે પ્રોત્સાહન આપે છે?
A) નથી
✓ B) કુદરતી સૌંદર્ય
C) અવરોધ
D) નુકસાન

85. ભૂમિસ્વરૂપોનો ખોટો ઉપયોગ શું લાવે છે?
A) વિકાસ
✓ B) વિનાશ
C) આનંદ
D) સમૃદ્ધિ

86. ભૂમિસ્વરૂપો બચાવવા શું જરૂરી છે?
A) અવગણના
✓ B) જાગૃતિ
C) શોષણ
D) બેદરકારી

87. ભૂમિસ્વરૂપો અને પર્યાવરણ વચ્ચે શું સંબંધ છે?
A) નથી
✓ B) અવિભાજ્ય
C) નબળો
D) અલગ

88. ભૂમિસ્વરૂપોનું સંતુલન બગડે તો શું થાય?
A) વિકાસ
✓ B) કુદરતી આપત્તિ
C) આનંદ
D) સમૃદ્ધિ

89. ભૂમિસ્વરૂપો અને હવામાન બદલાવ વચ્ચે શું સંબંધ છે?
A) નથી
✓ B) પરસ્પર અસર
C) અલગ
D) નગણ્ય

90. ભૂમિસ્વરૂપોનો અભ્યાસ કેમ જરૂરી છે?
A) મજા
✓ B) પૃથ્વી સમજવા
C) રમત
D) પ્રવાસ

91. ભૂમિસ્વરૂપો માનવ પ્રવૃત્તિથી કેવી રીતે બદલાય છે?
A) બદલાતા નથી
✓ B) ખનન અને બાંધકામ
C) વરસાદ
D) પવન

92. પર્વતોમાં ભૂસ્ખલન કેમ થાય છે?
A) સમતલ
✓ B) ભારે વરસાદ
C) ઓછો વરસાદ
D) ઠંડી

93. મેદાનોમાં પૂર કેમ આવે છે?
A) પવન
✓ B) નદીઓ ઉફાન
C) પર્વત
D) રણ

94. ભૂમિસ્વરૂપો ટકાઉ વિકાસ માટે કેમ મહત્વના છે?
A) નથી
✓ B) સંસાધન આધાર
C) ભાષા
D) સંસ્કૃતિ

95. ભૂમિસ્વરૂપો અને કુદરતી સંસાધનો વચ્ચે શું છે?
A) વિરોધ
✓ B) આધાર
C) અંતર
D) ભેદ

96. ભૂમિસ્વરૂપોનું યોગ્ય સંચાલન શું કહેવાય?
A) શોષણ
✓ B) સંરક્ષણ
C) વિનાશ
D) અવગણના

97. ભૂમિસ્વરૂપો માનવ ભવિષ્ય માટે કેમ મહત્વના છે?
A) નથી
✓ B) જીવન આધાર
C) રમત
D) પ્રવાસ

98. ભૂમિસ્વરૂપોનું અસ્તિત્વ શેના પર આધારિત છે?
A) માનવ
✓ B) કુદરત
C) સમય
D) સંયોગ

99. ભૂમિસ્વરૂપોનું સંરક્ષણ ન થાય તો શું થશે?
A) વિકાસ
✓ B) પર્યાવરણ સંકટ
C) આનંદ
D) સમૃદ્ધિ

100. ‘ભૂમિસ્વરૂપો’ અધ્યાયનો મુખ્ય સંદેશ શું છે?
A) ઉપયોગ
B) શોષણ
✓ C) સમજ અને સંરક્ષણ
D) અવગણના

અધ્યાય 12 : નકશો સમજીએ

1. નકશો શું છે?
A) ફોટોગ્રાફ
✓ B) પૃથ્વીનો સંકુચિત આકાર
C) ચિત્ર
D) ચાર્ટ

2. નકશો કયા વિષયનો મહત્વનો ભાગ છે?
A) ઇતિહાસ
✓ B) ભૂગોળ
C) નાગરિકશાસ્ત્ર
D) અર્થશાસ્ત્ર

3. નકશામાં પૃથ્વીને કેવી રીતે દર્શાવવામાં આવે છે?
A) મોટું કરીને
✓ B) નાનું કરીને
C) વાંકડું
D) અસપષ્ટ

4. નકશો બનાવવામાં શું ઉપયોગ થાય છે?
A) શબ્દો
✓ B) પ્રતીકો
C) વાર્તા
D) અવાજ

5. નકશામાં દિશા બતાવવા શું વપરાય છે?
A) રંગ
✓ B) દિશાસૂચક
C) આંકડા
D) શબ્દ

6. નકશામાં મુખ્ય દિશાઓ કેટલી છે?
A) બે
✓ B) ચાર
C) છ
D) આઠ

7. ઉત્તર દિશા દર્શાવવા નકશામાં શું લખાય છે?
A) S
✓ B) N
C) E
D) W

8. નકશામાં ઉપર કઈ દિશા હોય છે?
A) દક્ષિણ
✓ B) ઉત્તર
C) પૂર્વ
D) પશ્ચિમ

9. પૂર્વ દિશા સૂર્યના કયા સમયે સંબંધિત છે?
A) અસ્ત
✓ B) ઉગમ
C) મધ્યાહ્ન
D) રાત્રિ

10. પશ્ચિમ દિશા કઈ સાથે જોડાય છે?
A) ઉગમ
✓ B) અસ્ત
C) મધ્યાહ્ન
D) રાત્રિ

11. નકશામાં માપ શું કહેવાય છે?
A) રંગ
✓ B) સ્કેલ
C) દિશા
D) ચિત્ર

12. સ્કેલ શું બતાવે છે?
A) દિશા
✓ B) અંતર
C) ઊંચાઈ
D) સમય

13. નકશામાં અંતર સાચું બતાવવા શું જરૂરી છે?
A) રંગ
✓ B) સ્કેલ
C) પ્રતીક
D) દિશા

14. નકશામાં ચિહ્નોનો અર્થ બતાવતું કોષ્ટક શું કહેવાય છે?
A) નકશો
✓ B) કી / લીજેન્ડ
C) દિશા
D) સ્કેલ

15. નકશામાં નદીઓ કયા રંગથી બતાવવામાં આવે છે?
A) લીલા
✓ B) વાદળી
C) લાલ
D) પીળા

16. પર્વતો નકશામાં સામાન્ય રીતે કયા રંગથી બતાય છે?
A) વાદળી
✓ B) ભૂરા
C) લાલ
D) કાળા

17. મેદાનો નકશામાં કયા રંગથી દર્શાવાય છે?
A) લાલ
✓ B) લીલા
C) વાદળી
D) કાળા

18. નકશામાં શહેરો કેવી રીતે દર્શાવવામાં આવે છે?
A) ફોટોથી
✓ B) બિંદુ અથવા ચિહ્નથી
C) શબ્દોથી
D) રંગથી

19. નકશા કેટલા પ્રકારના હોય છે?
A) બે
✓ B) ત્રણ
C) ચાર
D) પાંચ

20. સામાન્ય નકશો શું બતાવે છે?
A) એક જ વસ્તુ
✓ B) અનેક માહિતી
C) ફક્ત નદી
D) ફક્ત રસ્તા

21. ભૌતિક નકશો શું દર્શાવે છે?
A) રાજ્ય
✓ B) ભૂમિસ્વરૂપ
C) વસ્તી
D) ઉદ્યોગ

22. રાજકીય નકશો શું બતાવે છે?
A) નદીઓ
✓ B) સીમાઓ અને શહેરો
C) પર્વતો
D) વન

23. વિષયક નકશો શું દર્શાવે છે?
A) બધું
✓ B) એક ખાસ વિષય
C) દિશા
D) સ્કેલ

24. હવામાન નકશો કયા પ્રકારનો છે?
A) ભૌતિક
✓ B) વિષયક
C) રાજકીય
D) સામાન્ય

25. નકશો શા માટે ઉપયોગી છે?
A) મજા માટે
✓ B) સ્થળ સમજવા
C) શણગાર
D) રમતો

26. નકશાથી શું જાણવું સરળ બને છે?
A) ભાષા
✓ B) સ્થાન અને અંતર
C) ઇતિહાસ
D) ધર્મ

27. નકશા વગર મુસાફરી કેમ મુશ્કેલ બને?
A) રસ્તા નથી
✓ B) દિશા સમજાતી નથી
C) લોકો નથી
D) વાહન નથી

28. નકશામાં પ્રતીકો કેમ વપરાય છે?
A) સુંદરતા
✓ B) સરળ સમજ માટે
C) જગ્યા ભરવા
D) રંગ માટે

29. નકશામાં રસ્તાઓ કયા રંગથી દર્શાય છે?
A) લીલા
✓ B) લાલ
C) વાદળી
D) ભૂરા

30. નકશામાં રેલવે લાઇન કેવી રીતે બતાય છે?
A) સીધી લીટી
✓ B) વિશેષ ચિહ્નથી
C) બિંદુથી
D) રંગથી

31. નકશો વાંચવા માટે શું જરૂરી છે?
A) યાદશક્તિ
✓ B) દિશા, સ્કેલ અને કી
C) રંગ
D) ભાષા

32. નકશામાં ઊંચાઈ દર્શાવવા શું વપરાય છે?
A) અક્ષાંશ
✓ B) સમોચ્ચ રેખા
C) દિશા
D) સ્કેલ

33. સમોચ્ચ રેખાઓ શું દર્શાવે છે?
A) નદી
✓ B) સમાન ઊંચાઈ
C) રસ્તા
D) સીમા

34. નકશામાં અક્ષાંશ રેખાઓ કેવી હોય છે?
A) ઊભી
✓ B) આડી
C) વાંકી
D) ગોળ

35. રેખાંશ રેખાઓ કેવી હોય છે?
A) આડી
✓ B) ઊભી
C) વાંકી
D) ગોળ

36. અક્ષાંશ અને રેખાંશ શેના માટે ઉપયોગી છે?
A) રંગ
✓ B) સ્થાન શોધવા
C) દિશા
D) સ્કેલ

37. વિશ્વ નકશો શું દર્શાવે છે?
A) એક દેશ
✓ B) સમગ્ર પૃથ્વી
C) એક શહેર
D) એક રાજ્ય

38. ભારતનો નકશો કયો વિસ્તાર બતાવે છે?
A) વિશ્વ
✓ B) ભારત
C) એશિયા
D) યુરોપ

39. નકશામાં દરિયો કયા રંગથી દર્શાય છે?
A) લીલો
✓ B) વાદળી
C) લાલ
D) પીળો

40. નકશામાં વન વિસ્તાર કયા રંગથી દર્શાય છે?
A) લાલ
✓ B) લીલો
C) ભૂરા
D) કાળા

41. નકશામાં સીમાઓ કેવી રીતે બતાવવામાં આવે છે?
A) રંગથી
✓ B) રેખાથી
C) ચિહ્નથી
D) બિંદુથી

42. નકશા બનાવનારને શું કહે છે?
A) ભૂગોળશાસ્ત્રી
✓ B) નકશાકાર
C) ઇતિહાસકાર
D) વૈજ્ઞાનિક

43. નકશાનો ઉપયોગ કોને થાય છે?
A) વિદ્યાર્થીઓ
✓ B) બધાને
C) શિક્ષક
D) મુસાફર

44. નકશામાં ઊંચા પ્રદેશ કેવી રીતે ઓળખાય?
A) લીલા રંગથી
✓ B) ભૂરા રંગથી
C) વાદળીથી
D) પીળાથી

45. નકશામાં નાની વિગતો કેમ ન દેખાય?
A) ભૂલ
✓ B) સંકુચન કારણે
C) રંગ
D) કાગળ

46. નકશા અને ગ્લોબમાં મુખ્ય ફરક શું છે?
A) રંગ
✓ B) આકાર
C) દિશા
D) માપ

47. ગ્લોબ શું છે?
A) નકશો
✓ B) પૃથ્વીનો ગોળ નમૂનો
C) ચાર્ટ
D) ચિત્ર

48. નકશા કરતાં ગ્લોબ શા માટે ઓછું ઉપયોગી છે?
A) ભારે છે
✓ B) વિગત ઓછી બતાવે
C) ગોળ છે
D) મોંઘું છે

49. નકશામાં અંતર માપવા શું ઉપયોગ થાય છે?
A) રંગ
✓ B) સ્કેલ
C) ચિહ્ન
D) દિશા

50. નકશો શીખવાનો મુખ્ય હેતુ શું છે?
A) યાદ રાખવું
✓ B) સ્થાન સમજવું
C) ચિત્ર બનાવવું
D) રંગ ભરવો

51. નકશામાં દેશોની રાજધાનીઓ કેવી રીતે દર્શાય છે?
A) રંગથી
✓ B) ખાસ ચિહ્નથી
C) લખાણથી
D) રેખાથી

52. નકશામાં લખાણ શા માટે જરૂરી છે?
A) જગ્યા ભરવા
✓ B) નામ ઓળખવા
C) રંગ માટે
D) શણગાર

53. નકશામાં નાની જગ્યાઓ કેમ દેખાડવી મુશ્કેલ છે?
A) રંગ
✓ B) માપ સંકુચન
C) દિશા
D) કી

54. નકશાનો ઉપયોગ શાળામાં કેમ થાય છે?
A) મજા
✓ B) શીખવા
C) શણગાર
D) પરીક્ષા માટે નહીં

55. નકશામાં માહિતી સંક્ષિપ્ત કેમ હોય છે?
A) ભૂલ
✓ B) સરળતા માટે
C) જગ્યા નથી
D) રંગ માટે

56. નકશામાં એક જ રંગ અલગ અર્થ કેમ આપે છે?
A) ભૂલ
✓ B) સંદર્ભ પ્રમાણે
C) શણગાર
D) અનિયમિત

57. નકશા વાંચવામાં કઈ ભૂલ ટાળવી જોઈએ?
A) રંગ જોવો
✓ B) કી ન જોવી
C) દિશા જોવી
D) સ્કેલ જોવો

58. નકશામાં દિશા ન હોય તો શું થાય?
A) કંઈ નહીં
✓ B) ગેરસમજ
C) સુંદર લાગે
D) સરળ બને

59. નકશા દ્વારા કઈ માહિતી નથી મળતી?
A) સ્થાન
✓ B) અવાજ
C) અંતર
D) દિશા

60. નકશામાં પ્રતીકોનું મહત્વ શું છે?
A) શણગાર
✓ B) માહિતી સરળ બનાવવી
C) જગ્યા ભરવી
D) રંગ વધારવો

61. નકશામાં ઊંચાઈ અને નીચાઈ સમજવા શું જોવું?
A) રંગ
✓ B) સમોચ્ચ રેખા
C) દિશા
D) કી

62. નકશામાં દરિયાકાંઠો કેવી રીતે ઓળખાય?
A) લીલા રંગથી
✓ B) જમીન-પાણી સીમાથી
C) લાલ રંગથી
D) લખાણથી

63. નકશામાં ટાપુ કેવી રીતે દર્શાય છે?
A) રેખાથી
✓ B) ચારેય બાજુ પાણી
C) રંગથી
D) ચિહ્નથી

64. નકશા વગર ભૂગોળ શીખવું કેમ મુશ્કેલ છે?
A) શબ્દો નથી
✓ B) દૃશ્ય કલ્પના મુશ્કેલ
C) રંગ નથી
D) સમય નથી

65. નકશામાં મોટા વિસ્તાર કેવી રીતે દર્શાય છે?
A) નાનું
✓ B) સંકુચિત
C) વિસ્તૃત
D) અસપષ્ટ

66. નકશામાં માપ બદલાય તો શું બદલાય?
A) દિશા
✓ B) અંતર
C) રંગ
D) નામ

67. નકશામાં એક દેશની સીમા શું દર્શાવે છે?
A) સંસ્કૃતિ
✓ B) રાજકીય વિસ્તાર
C) હવામાન
D) ભાષા

68. નકશામાં નદીઓ કઈ દિશામાં વહે છે તે કેવી રીતે સમજાય?
A) રંગ
✓ B) ઊંચાઈ પરથી
C) નામ
D) ચિહ્ન

69. નકશામાં રણ વિસ્તાર કયા રંગથી બતાય છે?
A) લીલો
✓ B) પીળો
C) વાદળી
D) ભૂરા

70. નકશામાં બરફીલા વિસ્તાર કયા રંગથી બતાય છે?
A) લીલો
✓ B) સફેદ
C) લાલ
D) પીળો

71. નકશામાં સરહદો શા માટે જરૂરી છે?
A) રંગ માટે
✓ B) વિસ્તાર ઓળખવા
C) શણગાર
D) જગ્યા ભરવા

72. નકશામાં લખાણ કઈ ભાષામાં હોય છે?
A) એક જ
✓ B) ઉપયોગ પ્રમાણે
C) માત્ર અંગ્રેજી
D) માત્ર ગુજરાતી

73. નકશામાં અંતર અંદાજે કેમ બતાય છે?
A) ભૂલ
✓ B) સંકુચન
C) રંગ
D) દિશા

74. નકશામાં સ્કેલ વગર શું સમજાય નહીં?
A) દિશા
✓ B) અંતર
C) નામ
D) રંગ

75. નકશામાં ઊંચાઈ દર્શાવવા ક્યારે રંગ વપરાય છે?
A) ક્યારેય નહીં
✓ B) ભૌતિક નકશામાં
C) રાજકીય નકશામાં
D) વિષયક નકશામાં

76. નકશા સમજવાની ક્ષમતા શા માટે જરૂરી છે?
A) મજા
✓ B) દૈનિક જીવનમાં
C) શણગાર
D) રમત

77. નકશામાં શહેરો વચ્ચેનું અંતર કેવી રીતે માપીએ?
A) આંખે
✓ B) સ્કેલથી
C) રંગથી
D) દિશાથી

78. નકશામાં ઊંચી પહાડીઓ કેવી રીતે ઓળખાય?
A) લીલા રંગથી
✓ B) ગાઢ ભૂરા રંગથી
C) વાદળીથી
D) પીળાથી

79. નકશામાં દેશનું કદ સાચું કેમ ન દેખાય?
A) ભૂલ
✓ B) પ્રક્ષેપણ કારણે
C) રંગ
D) કી

80. નકશા વાંચતા સમયે સૌથી પહેલા શું જોવું?
A) રંગ
✓ B) શીર્ષક
C) લખાણ
D) ચિત્ર

81. નકશાનું શીર્ષક શું બતાવે છે?
A) રંગ
✓ B) વિષય
C) દિશા
D) સ્કેલ

82. નકશામાં માહિતી વધુ હોય તો શું થાય?
A) સરળ
✓ B) ગૂંચવણ
C) સુંદર
D) સ્પષ્ટ

83. નકશામાં માહિતી ઓછું કેમ રાખવામાં આવે છે?
A) ભૂલ
✓ B) સ્પષ્ટતા માટે
C) જગ્યા
D) રંગ

84. નકશામાં દરેક વસ્તુ કેમ નથી બતાવી શકાતી?
A) રંગ
✓ B) સંકુચન
C) દિશા
D) કી

85. નકશા શીખવાથી કઈ ક્ષમતા વધે છે?
A) યાદશક્તિ
✓ B) દિશા સમજ
C) લખાણ
D) ગણિત

86. નકશામાં એક જ રંગ વિવિધ છાયાથી શું બતાવે છે?
A) ભૂલ
✓ B) ઊંચાઈનો ફરક
C) દિશા
D) નામ

87. નકશામાં સમુદ્ર અને દરિયો વચ્ચે ફરક કેમ દેખાય?
A) રંગ
✓ B) વિસ્તાર
C) નામ
D) ચિહ્ન

88. નકશા દ્વારા કઈ બાબત શીખવી મુશ્કેલ છે?
A) સ્થાન
✓ B) ભાવના
C) અંતર
D) દિશા

89. નકશા સમજીએ એટલે શું?
A) યાદ રાખવું
✓ B) વાંચવું અને અર્થ કાઢવો
C) દોરવું
D) રંગવું

90. નકશાનો ઉપયોગ ભવિષ્યમાં ક્યાં થશે?
A) નહીં થાય
✓ B) દરેક ક્ષેત્રમાં
C) ફક્ત શાળામાં
D) ફક્ત પ્રવાસમાં

91. નકશામાં માહિતીનું સ્ત્રોત શું છે?
A) કલ્પના
✓ B) સર્વેક્ષણ
C) વાર્તા
D) રમત

92. નકશા બનાવવામાં સૌથી વધુ ધ્યાન શે પર રહે છે?
A) રંગ
✓ B) ચોકસાઈ
C) શણગાર
D) કદ

93. નકશા વાંચતા સમયે ભૂલ કેમ થાય છે?
A) રંગ
✓ B) કી ન સમજવાથી
C) દિશા
D) સ્કેલ

94. નકશા સમજવાથી કઈ સમસ્યા ઓછી થાય છે?
A) ભાષા
✓ B) માર્ગ ભૂલ
C) ગણિત
D) લખાણ

95. નકશા દ્વારા કુદરતી સંસાધનો કેવી રીતે દેખાય?
A) શબ્દોથી
✓ B) ચિહ્નોથી
C) અવાજથી
D) વાર્તાથી

96. નકશામાં શહેરો કેમ ગોળ બિંદુથી બતાય છે?
A) સુંદરતા
✓ B) સરળતા
C) રંગ
D) જગ્યા

97. નકશામાં રાજ્યો વચ્ચેની સીમા શું દર્શાવે છે?
A) ભાષા
✓ B) વહીવટી વિસ્તાર
C) હવામાન
D) સંસ્કૃતિ

98. નકશા વાંચવું શીખવાથી શું ફાયદો થાય છે?
A) મજા
✓ B) સ્થળ ઓળખ
C) શણગાર
D) રમત

99. નકશા સમજીએ અધ્યાયનો મુખ્ય હેતુ શું છે?
A) દોરવું
✓ B) નકશો વાંચતા શીખવું
C) રંગવું
D) યાદ રાખવું

100. ‘નકશો સમજીએ’ અધ્યાયનો મુખ્ય સાર શું છે?
A) રંગ
B) ચિત્ર
✓ C) દિશા, સ્કેલ અને પ્રતીકોની સમજ
D) નામ

અધ્યાય 13 : ભારત : ભૂપૃષ્ઠ, આબોહવા, વનસ્પતિ અને વન્યજીવન

1. ભારતનું ભૂપૃષ્ઠ કેટલા મુખ્ય ભાગોમાં વહેંચાયેલું છે?
A) ત્રણ
✓ B) છ
C) ચાર
D) પાંચ

2. ભારતનું ઉત્તરીય પર્વતીય પ્રદેશ કયો છે?
A) અરવલ્લી
✓ B) હિમાલય
C) વિંધ્ય
D) સતપુડા

3. હિમાલય પર્વતમાળા ભારત માટે કેમ મહત્વની છે?
A) ખેતી માટે
✓ B) નદીઓનું સ્ત્રોત
C) ઉદ્યોગ માટે
D) પ્રવાસ માટે

4. ઉત્તર ભારતનું વિશાળ મેદાન કઈ નદીઓથી બનેલું છે?
A) નર્મદા-તાપી
✓ B) સિંધુ-ગંગા-બ્રહ્મપુત્ર
C) મહાનદી
D) ગોદાવરી

5. ડેકન પઠાર ભારતના કયા ભાગમાં આવેલો છે?
A) ઉત્તર
✓ B) દક્ષિણ
C) પૂર્વ
D) પશ્ચિમ

6. ભારતનો સૌથી મોટો રણ કયો છે?
A) સહારા
✓ B) થર
C) ગોબી
D) કલાહારી

7. ભારતના દરિયાકાંઠાનો વિસ્તાર કેટલા ભાગમાં વહેંચાયેલો છે?
A) એક
✓ B) બે
C) ત્રણ
D) ચાર

8. પશ્ચિમ દરિયાકાંઠો કયા સમુદ્રની પાસે છે?
A) બંગાળની ખાડી
✓ B) અરબી સમુદ્ર
C) હિંદ મહાસાગર
D) પ્રશાંત

9. પૂર્વ દરિયાકાંઠો કયા જળાશયની પાસે છે?
A) અરબી સમુદ્ર
✓ B) બંગાળની ખાડી
C) હિંદ મહાસાગર
D) લાલ સમુદ્ર

10. ભારતના દ્વીપસમૂહોમાં કયો સમાવેશ થાય છે?
A) માલદીવ
✓ B) અંડમાન-નિકોબાર
C) શ્રીલંકા
D) જાપાન

11. ભારતનું હવામાન મુખ્યત્વે કઈ પ્રકારનું છે?
A) શીતોષ્ણ
✓ B) મોસૂની
C) ધ્રુવીય
D) સમુદ્રી

12. ભારતમાં વરસાદનું મુખ્ય સ્ત્રોત શું છે?
A) પશ્ચિમી પવન
✓ B) દક્ષિણ-પશ્ચિમ મોસૂન
C) બરફ
D) ચક્રવાત

13. ભારતમાં કેટલા મુખ્ય ઋતુઓ જોવા મળે છે?
A) ત્રણ
✓ B) ચાર
C) પાંચ
D) છ

14. ઉનાળાની ઋતુ કયા મહિનામાં આવે છે?
A) નવેમ્બર–ફેબ્રુઆરી
✓ B) માર્ચ–મે
C) જૂન–સપ્ટેમ્બર
D) ઑક્ટોબર

15. વરસાદી ઋતુ કયા સમયગાળામાં હોય છે?
A) જાન્યુઆરી–માર્ચ
✓ B) જૂન–સપ્ટેમ્બર
C) ઑક્ટોબર–નવેમ્બર
D) ડિસેમ્બર

16. શિયાળાની ઋતુ ક્યારે આવે છે?
A) જૂન–સપ્ટેમ્બર
✓ B) ડિસેમ્બર–ફેબ્રુઆરી
C) માર્ચ–મે
D) ઑક્ટોબર

17. ભારતના કયા ભાગમાં સૌથી વધુ વરસાદ પડે છે?
A) રાજસ્થાન
✓ B) ઉત્તર-પૂર્વ ભારત
C) ડેકન
D) ગુજરાત

18. ભારતના કયા ભાગમાં વરસાદ ઓછો પડે છે?
A) કેરળ
✓ B) થર રણ
C) આસામ
D) પશ્ચિમ ઘાટ

19. પશ્ચિમ ઘાટ શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે?
A) રણ માટે
✓ B) વધુ વરસાદ માટે
C) ઉદ્યોગ માટે
D) રેલવે માટે

20. આબોહવા કયા પર આધારિત છે?
A) ભાષા
✓ B) તાપમાન અને વરસાદ
C) સંસ્કૃતિ
D) વસ્તી

21. વનસ્પતિનો અર્થ શું છે?
A) પ્રાણી
✓ B) છોડ અને વન
C) ખનિજ
D) પાણી

22. ભારતના વનસ્પતિ પ્રકારો કેટલા છે?
A) ત્રણ
✓ B) પાંચ
C) ચાર
D) બે

23. સદાબહાર વન કયા વિસ્તારમાં મળે છે?
A) રણ
✓ B) વધુ વરસાદવાળા વિસ્તારો
C) મેદાન
D) પઠાર

24. સદાબહાર વનમાં કયા વૃક્ષો મળે છે?
A) કેક્ટસ
✓ B) સાગ, રબર
C) બબૂલ
D) ખજુર

25. પાનખર વન કયા વિસ્તારોમાં જોવા મળે છે?
A) રણ
✓ B) મધ્ય ભારત
C) ઊંચા પર્વતો
D) દરિયો

26. પાનખર વનમાં કયું વૃક્ષ મુખ્ય છે?
A) રબર
✓ B) સાગ
C) પાઇન
D) કેક્ટસ

27. કાંટાવાળા વન કયા વિસ્તારમાં મળે છે?
A) વધુ વરસાદ
✓ B) ઓછા વરસાદ
C) દરિયાકાંઠા
D) પર્વત

28. મૅન્ગ્રોવ વન ક્યાં મળે છે?
A) રણ
✓ B) દરિયાકાંઠે
C) પર્વત
D) મેદાન

29. મૅન્ગ્રોવ વનનું મુખ્ય ઉદાહરણ કયું છે?
A) નિલગિરી
✓ B) સુંદરવન
C) ડેકન
D) અરવલ્લી

30. પર્વતીય વન કયા વિસ્તારમાં મળે છે?
A) મેદાન
✓ B) હિમાલય
C) રણ
D) દરિયો

31. વન્યજીવનનો અર્થ શું થાય છે?
A) પાલતુ પ્રાણી
✓ B) જંગલી પ્રાણી
C) પક્ષી નહીં
D) માછલી

32. ભારતનું વન્યજીવન કેમ સમૃદ્ધ છે?
A) ઓછા વન
✓ B) વિવિધ આબોહવા
C) રણ
D) એકરૂપ ભૂમિ

33. ભારતનું રાષ્ટ્રીય પ્રાણી કયું છે?
A) સિંહ
✓ B) વાઘ
C) હાથી
D) હરણ

34. ભારતનું રાષ્ટ્રીય પક્ષી કયું છે?
A) કાગડો
✓ B) મોર
C) ચકલી
D) ગરુડ

35. ભારતનું રાષ્ટ્રીય વૃક્ષ કયું છે?
A) સાગ
✓ B) વટવૃક્ષ
C) બબૂલ
D) પાઇન

36. હાથી મુખ્યત્વે કયા વનમાં મળે છે?
A) રણ
✓ B) સદાબહાર અને પાનખર
C) કાંટાવાળા
D) પર્વતીય

37. ઊંટ કયા વિસ્તારમાં મળે છે?
A) પર્વત
✓ B) રણ
C) દરિયો
D) વન

38. એકસાંગડો ગેંડો ક્યાં જોવા મળે છે?
A) રાજસ્થાન
✓ B) આસામ
C) ગુજરાત
D) કેરળ

39. વન્યજીવનનું સંરક્ષણ કેમ જરૂરી છે?
A) મજા
✓ B) પર્યાવરણ સંતુલન
C) શિકાર
D) વેપાર

40. રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન શા માટે બનાવવામાં આવે છે?
A) પ્રવાસ
✓ B) પ્રાણીઓના રક્ષણ માટે
C) ઉદ્યોગ
D) ખેતી

41. ભારતનું પ્રથમ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન કયું છે?
A) ગીર
✓ B) જિમ કોર્બેટ
C) કાન્હા
D) બાંધવગઢ

42. ગીર જંગલ ક્યા માટે પ્રસિદ્ધ છે?
A) વાઘ
✓ B) એશિયાઈ સિંહ
C) હાથી
D) ગેંડો

43. વનસ્પતિ અને વન્યજીવન એકબીજાથી કેમ જોડાયેલા છે?
A) નથી
✓ B) પરસ્પર આધારિત
C) વિરોધી
D) અલગ

44. વન કાપવાથી શું થાય છે?
A) વિકાસ
✓ B) પર્યાવરણ અસંતુલન
C) લાભ
D) વરસાદ વધે

45. ભારતમાં વન વિસ્તાર કેમ ઘટ્યો છે?
A) કુદરત
✓ B) માનવ પ્રવૃત્તિ
C) વરસાદ
D) પવન

46. વન સંરક્ષણ માટે શું કરવું જોઈએ?
A) કાપવું
✓ B) વૃક્ષારોપણ
C) અવગણના
D) શિકાર

47. વન્યજીવન સંરક્ષણ અધિનિયમ ક્યારે લાગુ થયો?
A) 1950
✓ B) 1972
C) 1990
D) 2000

48. વાઘ સંરક્ષણ યોજના ક્યારે શરૂ થઈ?
A) 1960
✓ B) 1973
C) 1985
D) 2001

49. વન્યજીવન અભ્યારણ્ય શું છે?
A) ઉદ્યોગ વિસ્તાર
✓ B) પ્રાણીઓનું રક્ષણ ક્ષેત્ર
C) ખેતી વિસ્તાર
D) શહેર

50. ભારતની ભૂમિસ્થિતિ કઈ બાબતને અસર કરે છે?
A) ભાષા
✓ B) આબોહવા
C) રાજકારણ
D) ધર્મ

51. હિમાલય પર્વતમાળા ભારતને કઈ અસરથી બચાવે છે?
A) વરસાદ
✓ B) ઠંડા પવન
C) ગરમી
D) દુષ્કાળ

52. નદીઓ ભારતના કયા મેદાનોને ઉપજાઉ બનાવે છે?
A) રણ
✓ B) ઉત્તર ભારતીય મેદાન
C) પઠાર
D) પર્વત

53. ડેકન પઠાર પર મુખ્ય પાક કયો છે?
A) ધાન
✓ B) જ્વાર-બાજરી
C) ચા
D) રબર

54. ચા વાવેતર કયા વિસ્તારમાં થાય છે?
A) રણ
✓ B) આસામ અને દાર્જિલિંગ
C) ગુજરાત
D) રાજસ્થાન

55. કૉફી મુખ્યત્વે ક્યાં ઉગે છે?
A) ઉત્તર ભારત
✓ B) દક્ષિણ ભારત
C) પૂર્વ ભારત
D) રણ

56. આબોહવા ખેતીને કેવી રીતે અસર કરે છે?
A) નથી
✓ B) પાકની પસંદગી
C) ભાષા
D) સંસ્કૃતિ

57. વધારે વરસાદવાળા વિસ્તારોમાં કયો પાક થાય છે?
A) બાજરી
✓ B) ધાન
C) જ્વાર
D) મકાઈ

58. ઓછા વરસાદવાળા વિસ્તારોમાં કયો પાક થાય છે?
A) ધાન
✓ B) બાજરી
C) ચા
D) રબર

59. ભારતની વનસ્પતિ કયા પર આધારિત છે?
A) ભાષા
✓ B) વરસાદ અને તાપમાન
C) વસ્તી
D) ધર્મ

60. મોસૂન નબળું પડે તો શું થાય?
A) પૂર
✓ B) દુષ્કાળ
C) હિમવર્ષા
D) વાવાઝોડું

61. વન્યજીવન માનવ જીવન માટે કેમ મહત્વનું છે?
A) મજા
✓ B) પર્યાવરણ સંતુલન
C) શિકાર
D) વેપાર

62. પક્ષીઓ કયા પર આધારિત છે?
A) માત્ર પાણી
✓ B) વન અને હવા
C) પથ્થર
D) રણ

63. વનસ્પતિ જમીન ધોવાણ કેવી રીતે રોકે છે?
A) વરસાદથી
✓ B) મૂળ દ્વારા
C) પવનથી
D) ધૂળથી

64. ભારતમાં સૌથી વધુ વન વિસ્તાર કયા રાજ્યમાં છે?
A) ગુજરાત
✓ B) મધ્ય પ્રદેશ
C) રાજસ્થાન
D) પંજાબ

65. વન્યજીવન અને પર્યટન વચ્ચે શું સંબંધ છે?
A) નથી
✓ B) પ્રવાસને પ્રોત્સાહન
C) નુકસાન
D) અવરોધ

66. હવામાન બદલાવથી વન્યજીવન પર શું અસર પડે છે?
A) નથી
✓ B) નિવાસસ્થાન બદલાય
C) લાભ
D) વધારો

67. વનસ્પતિ વગર શું શક્ય નથી?
A) પ્રવાસ
✓ B) જીવન
C) ઉદ્યોગ
D) રમત

68. ભારતની આબોહવા કયા પર આધારિત છે?
A) અક્ષાંશ
✓ B) મોસૂન
C) પર્વત
D) રણ

69. પશ્ચિમ ઘાટ અને પૂર્વ ઘાટમાં કયો ફરક છે?
A) બંને સમાન
✓ B) પશ્ચિમ ઘાટ ઊંચો
C) પૂર્વ ઘાટ ઊંચો
D) બંને રણ

70. વન્યજીવન સંરક્ષણમાં કોણ જવાબદાર છે?
A) સરકાર
✓ B) દરેક નાગરિક
C) વૈજ્ઞાનિક
D) પ્રવાસી

71. ભારતમાં સૌથી વધુ પક્ષી વૈવિધ્ય ક્યાં મળે છે?
A) રણ
✓ B) વન અને ભેજવાળા પ્રદેશ
C) પર્વત
D) શહેર

72. જંગલો વરસાદને કેવી રીતે અસર કરે છે?
A) ઘટાડે
✓ B) વધારે
C) બંધ
D) બદલે નહીં

73. વન્યજીવન માટે અભ્યારણ્ય કેમ જરૂરી છે?
A) શિકાર
✓ B) સુરક્ષા
C) ઉદ્યોગ
D) ખેતી

74. ભારતમાં બરફીલા પ્રદેશ ક્યાં મળે છે?
A) ડેકન
✓ B) હિમાલય
C) રણ
D) દરિયો

75. આબોહવા અને વનસ્પતિ વચ્ચે શું સંબંધ છે?
A) નથી
✓ B) સીધો
C) નબળો
D) ક્યારેક

76. મૅન્ગ્રોવ વન કયા જોખમથી રક્ષણ આપે છે?
A) દુષ્કાળ
✓ B) ચક્રવાત
C) ભૂકંપ
D) હિમવર્ષા

77. વન્યજીવન નાશ થવાનું મુખ્ય કારણ શું છે?
A) કુદરત
✓ B) માનવ પ્રવૃત્તિ
C) વરસાદ
D) પવન

78. વન્યજીવન બચાવવા શું કરવું જોઈએ?
A) શિકાર
✓ B) સંરક્ષણ
C) અવગણના
D) કાપ

79. ભારતની ભૂગોળીય વિવિધતા શું દર્શાવે છે?
A) એકરૂપતા
✓ B) સમૃદ્ધિ
C) ગરીબી
D) એકલતા

80. ભારતનું હવામાન ખેતી માટે કેમ મહત્વનું છે?
A) મજા
✓ B) પાક ઉત્પાદન
C) પ્રવાસ
D) રમત

81. પર્વતીય પ્રદેશમાં કઈ ખેતી થાય છે?
A) ધાન
✓ B) બાગાયત
C) બાજરી
D) જ્વાર

82. મેદાનોમાં વસ્તી વધુ કેમ છે?
A) પર્વત
✓ B) ઉપજાઉ જમીન
C) રણ
D) ઠંડી

83. પઠાર પર ખનિજ કેમ વધુ મળે છે?
A) વરસાદ
✓ B) ભૂગર્ભ રચના
C) નદી
D) દરિયો

84. આબોહવા પરિવર્તનથી શું જોખમ વધે છે?
A) વિકાસ
✓ B) કુદરતી આપત્તિ
C) લાભ
D) શાંતિ

85. ભારતના વનોને કઈ કાયદાથી સુરક્ષા મળે છે?
A) જમીન કાયદો
✓ B) વન અધિનિયમ
C) કર કાયદો
D) શિક્ષણ કાયદો

86. વન્યજીવન અને વનસ્પતિ વચ્ચે શું છે?
A) વિરોધ
✓ B) સહઅસ્તિત્વ
C) અંતર
D) સંઘર્ષ

87. ભારતનું ભૂપૃષ્ઠ કઈ બાબતમાં મદદરૂપ છે?
A) ભાષા
✓ B) કુદરતી સંસાધન
C) રાજકારણ
D) ધર્મ

88. આબોહવા માનવ જીવનને કેવી રીતે અસર કરે છે?
A) નથી
✓ B) રહેઠાણ અને વ્યવસાય
C) માત્ર ભાષા
D) માત્ર સંસ્કૃતિ

89. વન્યજીવનનું ભવિષ્ય શેના પર આધારિત છે?
A) કુદરત
✓ B) માનવ વર્તન
C) સમય
D) સંયોગ

90. વનસ્પતિ સંરક્ષણ કેમ જરૂરી છે?
A) મજા
✓ B) જીવન માટે
C) પ્રવાસ
D) રમત

91. ભારતના ભૂપૃષ્ઠમાં વિવિધતા શા માટે છે?
A) એકસરખું હવામાન
✓ B) ભૂગર્ભ રચના
C) વસ્તી
D) ભાષા

92. આબોહવા અને વન્યજીવન વચ્ચે શું સંબંધ છે?
A) નથી
✓ B) સીધો
C) નબળો
D) અલગ

93. ભારતમાં વન્યજીવન સંરક્ષણનું મુખ્ય ઉદ્દેશ શું છે?
A) શિકાર
✓ B) જૈવ વૈવિધ્ય બચાવવું
C) ઉદ્યોગ
D) ખેતી

94. ભારતની વનસ્પતિ વૈવિધ્ય શેનું પરિણામ છે?
A) એકરૂપ હવામાન
✓ B) વિવિધ આબોહવા
C) ઓછા વરસાદ
D) રણ

95. વન્યજીવન નાશથી શું અસર પડે છે?
A) લાભ
✓ B) પર્યાવરણ અસંતુલન
C) વિકાસ
D) શાંતિ

96. ભારતના વન્યજીવનનું રક્ષણ કોણે કરવું જોઈએ?
A) માત્ર સરકાર
✓ B) સૌએ
C) પ્રવાસી
D) બાળકો

97. વનસ્પતિ અને આબોહવા વચ્ચે શું છે?
A) વિરોધ
✓ B) પરસ્પર સંબંધ
C) અંતર
D) સંઘર્ષ

98. ભારતના ભૂપૃષ્ઠથી શું શીખવા મળે છે?
A) માત્ર ઇતિહાસ
✓ B) કુદરતી વૈવિધ્ય
C) રાજકારણ
D) ભાષા

99. ભારતનું વન્યજીવન વિશ્વમાં કેમ મહત્વનું છે?
A) ઓછું
✓ B) વૈવિધ્યપૂર્ણ
C) નબળું
D) સીમિત

100. ‘ભારત : ભૂપૃષ્ઠ, આબોહવા, વનસ્પતિ અને વન્યજીવન’ અધ્યાયનો મુખ્ય સાર શું છે?
A) માત્ર ભૂગોળ
B) માત્ર વન
✓ C) કુદરતી વૈવિધ્ય અને સંરક્ષણ
D) માત્ર આબોહવા

અધ્યાય 14 : વિવિધતામાં એકતા

1. ‘વિવિધતામાં એકતા’ નો અર્થ શું છે?
A) બધું અલગ
✓ B) ભિન્નતા વચ્ચે એકતા
C) ફક્ત એકરૂપતા
D) વિખૂટાપણું

2. ભારતને વિવિધતામાં એકતાનું દેશ કેમ કહેવામાં આવે છે?
A) એક ભાષા
✓ B) વિવિધ સંસ્કૃતિ છતાં એકતા
C) એક ધર્મ
D) એક જાતિ

3. ભારતની વિવિધતા કઈ બાબતમાં જોવા મળે છે?
A) ભાષા
B) ધર્મ
C) વેશભૂષા
✓ D) ઉપરોક્ત તમામ

4. ભારતમાં કેટલાય ધર્મો અનુસરવામાં આવે છે?
A) એક
✓ B) અનેક
C) બે
D) ત્રણ

5. વિવિધ ધર્મો હોવા છતાં લોકો સાથે કેમ રહે છે?
A) ડરથી
✓ B) સહિષ્ણુતાથી
C) મજબૂરીથી
D) કાયદાથી

6. ભારતની રાષ્ટ્રીય ભાષા કઈ છે?
A) અંગ્રેજી
✓ B) હિન્દી
C) ગુજરાતી
D) બંગાળી

7. ભારતમાં કેટલાય ભાષાઓ બોલાય છે?
A) 5
✓ B) ઘણી
C) 10
D) 15

8. અલગ અલગ ભાષા હોવા છતાં લોકો કેવી રીતે જોડાયેલા છે?
A) વેપારથી
✓ B) રાષ્ટ્રીય ભાવનાથી
C) ડરથી
D) ફરજથી

9. ભારતનો રાષ્ટ્રીય ધ્વજ શું દર્શાવે છે?
A) ધર્મ
✓ B) એકતા
C) ભાષા
D) પ્રદેશ

10. તિરંગા ધ્વજમાં કેટલા રંગ છે?
A) બે
✓ B) ત્રણ
C) ચાર
D) પાંચ

11. અલગ અલગ પ્રદેશોમાં વેશભૂષા કેમ જુદી છે?
A) ભાષા
✓ B) હવામાન અને સંસ્કૃતિ
C) કાયદા
D) શાસન

12. ભારતીય તહેવારો શું દર્શાવે છે?
A) વિખૂટાપણું
✓ B) સામૂહિક ઉજવણી
C) સ્પર્ધા
D) ભેદભાવ

13. દિવાળી, ઈદ, ક્રિસમસ સાથે ઉજવવામાં આવે તે શું બતાવે છે?
A) ફરજ
✓ B) એકતા
C) ડર
D) નિયમ

14. વિવિધ ખોરાક હોવા છતાં લોકો એક દેશના કેમ છે?
A) કાયદા
✓ B) રાષ્ટ્રીયતા
C) ભાષા
D) પ્રદેશ

15. ભારતનું બંધારણ શું આપે છે?
A) ફરજ
✓ B) સમાન અધિકાર
C) ભેદભાવ
D) સજા

16. ભારતના નાગરિકોને શું સમાન મળે છે?
A) આવક
✓ B) અધિકાર
C) ભાષા
D) ધર્મ

17. ‘એક ભારત શ્રેષ્ઠ ભારત’ નો અર્થ શું થાય છે?
A) સ્પર્ધા
✓ B) એકતાની ભાવના
C) વિભાજન
D) રાજકારણ

18. ભારતની સંસ્કૃતિ કેવી છે?
A) એકરૂપ
✓ B) વૈવિધ્યસભર
C) સીમિત
D) નબળી

19. વિવિધ લોકનૃત્યો શું દર્શાવે છે?
A) ભેદ
✓ B) સાંસ્કૃતિક વૈવિધ્ય
C) સ્પર્ધા
D) વિવાદ

20. રાષ્ટ્રીય ગાન ગાવાથી શું થાય છે?
A) મજા
✓ B) એકતાની ભાવના
C) ડર
D) ફરજ

21. અલગ અલગ રાજ્ય હોવા છતાં ભારત એક કેમ છે?
A) રાજા
✓ B) બંધારણ
C) ભાષા
D) વસ્તી

22. ભારતની એકતાનું મુખ્ય આધાર શું છે?
A) ધર્મ
✓ B) બંધારણ
C) ભાષા
D) પ્રદેશ

23. જાતિ પ્રણાલીનો ખોટો ઉપયોગ શું લાવે છે?
A) એકતા
✓ B) ભેદભાવ
C) સમાનતા
D) વિકાસ

24. વિવિધતામાં એકતા જાળવવા શું જરૂરી છે?
A) બળ
✓ B) સહિષ્ણુતા
C) ડર
D) ફરજ

25. ભારતનો રાષ્ટ્રીય ચિહ્ન શું દર્શાવે છે?
A) શક્તિ
✓ B) સત્ય અને એકતા
C) ધર્મ
D) ભાષા

26. અલગ અલગ ધર્મોના સ્થળો એક જ શહેરમાં કેમ હોય છે?
A) સંયોગ
✓ B) સહઅસ્તિત્વ
C) ફરજ
D) કાયદો

27. ભારતીય સમાજની ખાસિયત શું છે?
A) એકરૂપતા
✓ B) વૈવિધ્ય સાથે એકતા
C) વિખૂટાપણું
D) ભેદભાવ

28. વિવિધ ભાષા હોવા છતાં સંવાદ કેવી રીતે થાય છે?
A) મુશ્કેલ
✓ B) સહકારથી
C) ઝઘડાથી
D) બળથી

29. ભારતના તહેવારો લોકોમાં શું વધારે છે?
A) સ્પર્ધા
✓ B) ભાઈચારો
C) ભેદ
D) વિવાદ

30. વિવિધ રાજ્યોની સંસ્કૃતિ કેવી છે?
A) એકસરખી
✓ B) જુદી જુદી
C) સીમિત
D) અસ્તિત્વહીન

31. ભારતના લોકોમાં એકતાનો ભાવ કેવી રીતે આવે છે?
A) ભાષાથી
✓ B) રાષ્ટ્રીય ઓળખથી
C) ધર્મથી
D) જાતિથી

32. સંવિધાન બધા નાગરિકોને શું આપે છે?
A) અલગ હક
✓ B) સમાનતા
C) ભેદ
D) વિશેષાધિકાર

33. વિવિધ વેશભૂષા શું દર્શાવે છે?
A) વિવાદ
✓ B) સંસ્કૃતિ
C) અણબનાવ
D) ફરજ

34. ભારતની વિવિધતા દેશને કેવી બનાવે છે?
A) નબળું
✓ B) સમૃદ્ધ
C) વિખૂટું
D) અસ્થિર

35. વિવિધતામાં એકતા દેશને કેમ મજબૂત બનાવે છે?
A) ડર
✓ B) સહકાર
C) ફરજ
D) કાયદો

36. અલગ અલગ ભાષાઓનું સન્માન કેમ જરૂરી છે?
A) ફરજ
✓ B) એકતા માટે
C) ડર
D) નિયમ

37. ભારતીય સંસ્કૃતિમાં મહેમાનને શું માનવામાં આવે છે?
A) અજાણ્યો
✓ B) દેવ સમાન
C) શત્રુ
D) બોજ

38. વિવિધ ધર્મો વચ્ચે શાંતિ રાખવા શું જરૂરી છે?
A) બળ
✓ B) પરસ્પર સન્માન
C) ડર
D) સજા

39. ભારતની એકતા સૌથી વધુ ક્યાં દેખાય છે?
A) રમત
✓ B) રાષ્ટ્રીય સંકટમાં
C) ભાષામાં
D) વસ્તીમાં

40. અલગ અલગ ખોરાક શું દર્શાવે છે?
A) વિવાદ
✓ B) પ્રદેશીય વૈવિધ્ય
C) ફરજ
D) ભેદ

41. વિવિધ લોકભાષાઓ શું બતાવે છે?
A) ભેદ
✓ B) સાંસ્કૃતિક સમૃદ્ધિ
C) વિવાદ
D) કમજોરી

42. ભારતનું રાષ્ટ્રીય ગાન શું પ્રેરણા આપે છે?
A) ડર
✓ B) દેશપ્રેમ
C) વિવાદ
D) ફરજ

43. વિવિધતા હોવા છતાં એકતા કેવી રીતે ટકી છે?
A) બળથી
✓ B) સહિષ્ણુતાથી
C) ડરથી
D) નિયમથી

44. વિવિધ પ્રદેશો એકબીજાથી કેવી રીતે જોડાયેલા છે?
A) વિવાદથી
✓ B) આર્થિક અને સાંસ્કૃતિક સંબંધથી
C) ડરથી
D) ફરજથી

45. ભારતની વિવિધતા શું શીખવે છે?
A) વિખૂટાપણું
✓ B) સાથે રહેવું
C) સ્પર્ધા
D) ભેદ

46. એકતા તૂટી જાય તો શું થાય?
A) વિકાસ
✓ B) કમજોરી
C) સમૃદ્ધિ
D) શાંતિ

47. વિવિધતામાં એકતા જાળવવાની જવાબદારી કોની છે?
A) સરકાર
✓ B) દરેક નાગરિક
C) શિક્ષક
D) વિદ્યાર્થીઓ

48. વિવિધ ધર્મો વચ્ચે ભાઈચારો કેમ જરૂરી છે?
A) ફરજ
✓ B) શાંતિ માટે
C) ડર
D) નિયમ

49. ભારતની સંસ્કૃતિ વિશ્વમાં કેમ અનોખી છે?
A) એકરૂપ
✓ B) વૈવિધ્યસભર
C) સીમિત
D) નબળી

50. વિવિધ તહેવારો લોકોમાં શું લાવે છે?
A) વિવાદ
✓ B) આનંદ અને એકતા
C) ભેદ
D) ડર

51. વિવિધ જાતિઓ હોવા છતાં શું સમાન છે?
A) વ્યવસાય
✓ B) નાગરિકતા
C) ભાષા
D) વેશ

52. ભારતના નાગરિક તરીકે સૌનું શું છે?
A) અલગ હક
✓ B) સમાન અધિકાર
C) અલગ ફરજ
D) વિશેષ હક

53. વિવિધતામાં એકતા ન હોય તો શું થાય?
A) વિકાસ
✓ B) અશાંતિ
C) સમૃદ્ધિ
D) શાંતિ

54. ભારતીય સમાજમાં સહિષ્ણુતાનો અર્થ શું છે?
A) અવગણના
✓ B) અન્યને સ્વીકારવું
C) વિરોધ
D) ડર

55. વિવિધતામાં એકતા દેશની ઓળખ કેવી રીતે બને છે?
A) વિવાદથી
✓ B) સહઅસ્તિત્વથી
C) ફરજથી
D) બળથી

56. વિવિધ સંસ્કૃતિઓનો આદર કેમ કરવો જોઈએ?
A) ફરજ
✓ B) એકતા માટે
C) ડર
D) કાયદો

57. ભારતના લોકોમાં શું共સમાન છે?
A) ભાષા
✓ B) દેશપ્રેમ
C) વેશ
D) ખોરાક

58. વિવિધતા ભારતને કેમ મજબૂત બનાવે છે?
A) વિવાદ
✓ B) અનુભવોની સમૃદ્ધિ
C) ડર
D) ફરજ

59. વિવિધ પ્રદેશોના લોકો એકબીજાથી શું શીખે છે?
A) ઝઘડો
✓ B) સંસ્કૃતિ
C) ભેદ
D) ડર

60. ભારતની એકતાનું પ્રતીક શું છે?
A) ભાષા
✓ B) તિરંગો
C) વેશ
D) ખોરાક

61. વિવિધતામાં એકતા શાળામાં કેવી રીતે શીખવાય છે?
A) સ્પર્ધાથી
✓ B) સહકારથી
C) ડરથી
D) દંડથી

62. વિવિધ ધર્મોના તહેવારોમાં લોકો કેમ જોડાય છે?
A) ફરજ
✓ B) ભાઈચારાથી
C) ડર
D) નિયમ

63. ભારતના વિવિધ રાજ્ય એકબીજાથી કેમ જોડાયેલા છે?
A) ઝઘડાથી
✓ B) બંધારણથી
C) ભાષાથી
D) વસ્તીથી

64. વિવિધતા વચ્ચે એકતા જાળવવા શું ટાળવું જોઈએ?
A) સહકાર
✓ B) ભેદભાવ
C) સન્માન
D) સહિષ્ણુતા

65. ભારતીય સમાજમાં એકતાનું મૂળ શું છે?
A) એક ધર્મ
✓ B) સહઅસ્તિત્વ
C) એક ભાષા
D) એક વેશ

66. વિવિધતા દેશની કઈ શક્તિ છે?
A) નબળાઈ
✓ B) શક્તિ
C) જોખમ
D) અવરોધ

67. વિવિધ લોકો સાથે રહેવા શું જરૂરી છે?
A) બળ
✓ B) સમજણ
C) ડર
D) નિયમ

68. ભારતની વિવિધતા દુનિયાને શું સંદેશ આપે છે?
A) વિખૂટાપણું
✓ B) એકતામાં શક્તિ
C) સ્પર્ધા
D) ડર

69. ભારતીય સમાજમાં સહકાર કેમ જરૂરી છે?
A) ફરજ
✓ B) એકતા માટે
C) ડર
D) નિયમ

70. વિવિધ સંસ્કૃતિઓ વચ્ચે સેતુ શું બને છે?
A) વિવાદ
✓ B) સંવાદ
C) ડર
D) બળ

71. ભારતની એકતા ક્યારે મજબૂત બને છે?
A) શાંતિમાં
✓ B) સંકટ સમયે
C) ઉત્સવમાં
D) રોજિંદા

72. વિવિધતામાં એકતા બાળકોને શું શીખવે છે?
A) ભેદ
✓ B) સહકાર
C) વિવાદ
D) ડર

73. વિવિધતા સ્વીકારવાથી શું વધે છે?
A) વિવાદ
✓ B) શાંતિ
C) ડર
D) વિખૂટાપણું

74. ભારતીય સમાજમાં સમાનતા ક્યાંથી મળે છે?
A) પરંપરા
✓ B) બંધારણ
C) ભાષા
D) ધર્મ

75. વિવિધતામાં એકતા દેશના વિકાસને કેવી રીતે મદદ કરે છે?
A) અટકાવે
✓ B) મજબૂત બનાવે
C) અવરોધે
D) ધીમું કરે

76. વિવિધ લોકો સાથે કામ કરવાથી શું શીખાય છે?
A) ભેદ
✓ B) સહકાર
C) ડર
D) વિવાદ

77. ભારતની એકતા ભંગ થવાથી શું નુકસાન થાય?
A) લાભ
✓ B) દેશ નબળો પડે
C) વિકાસ
D) શાંતિ

78. વિવિધતામાં એકતા જાળવવા શિક્ષણ કેમ જરૂરી છે?
A) ફરજ
✓ B) જાગૃતિ માટે
C) ડર
D) નિયમ

79. ભારતીય સંસ્કૃતિમાં ‘વસુધૈવ કુટુંબકમ્’ નો અર્થ શું?
A) એક દેશ
✓ B) આખી દુનિયા એક પરિવાર
C) એક ધર્મ
D) એક ભાષા

80. વિવિધતામાં એકતા શું બનાવે છે?
A) વિવાદ
✓ B) મજબૂત રાષ્ટ્ર
C) ડર
D) ભેદ

81. વિવિધ પ્રદેશોની પરંપરા શું દર્શાવે છે?
A) ભેદ
✓ B) સંસ્કૃતિ
C) વિવાદ
D) ફરજ

82. ભારતીય સમાજમાં એકતા કેવી રીતે દેખાય છે?
A) ઝઘડામાં
✓ B) સહકારમાં
C) ભેદમાં
D) ડરમાં

83. વિવિધ ધર્મોના લોકો વચ્ચે શું જરૂરી છે?
A) બળ
✓ B) સન્માન
C) ડર
D) સજા

84. વિવિધતા દેશને કેવી રીતે અનોખું બનાવે છે?
A) નબળું
✓ B) સમૃદ્ધ
C) વિખૂટું
D) અસ્થિર

85. ભારતની એકતા વિશ્વને શું શીખવે છે?
A) ભેદ
✓ B) સહઅસ્તિત્વ
C) સ્પર્ધા
D) ડર

86. વિવિધતામાં એકતા રાખવાથી શું લાભ થાય છે?
A) વિવાદ
✓ B) શાંતિ અને વિકાસ
C) ડર
D) અટકાવ

87. વિવિધ ભાષાઓ વચ્ચે શું સામાન્ય છે?
A) શબ્દો
✓ B) ભાવના
C) લિપિ
D) અવાજ

88. ભારતની એકતા જાળવવામાં તહેવારોની ભૂમિકા શું છે?
A) ભેદ
✓ B) જોડાણ
C) વિવાદ
D) ડર

89. વિવિધતામાં એકતા જાળવવા કઈ ભાવના જરૂરી છે?
A) અહંકાર
✓ B) ભાઈચારો
C) ડર
D) સ્પર્ધા

90. ભારતીય સમાજમાં ભેદભાવ શું લાવે છે?
A) વિકાસ
✓ B) વિખૂટાપણું
C) શાંતિ
D) સમૃદ્ધિ

91. વિવિધતામાં એકતા દેશને કેવી ઓળખ આપે છે?
A) નબળી
✓ B) મજબૂત
C) અસ્થીર
D) અનિશ્ચિત

92. વિવિધ સંસ્કૃતિઓ સાથે રહેવાની કળા શું કહેવાય?
A) ફરજ
✓ B) સહિષ્ણુતા
C) ડર
D) નિયમ

93. ભારતની વિવિધતા કઈ રીતે જોવા મળે છે?
A) માત્ર ભાષામાં
✓ B) જીવનશૈલીમાં
C) માત્ર ધર્મમાં
D) માત્ર વેશમાં

94. વિવિધતા વચ્ચે એકતા રાખવાથી શું બને છે?
A) વિવાદ
✓ B) રાષ્ટ્રીય એકતા
C) ડર
D) ભેદ

95. ભારતની એકતાનું ભવિષ્ય શેના પર આધારિત છે?
A) સરકાર
✓ B) નાગરિકો
C) ભાષા
D) પ્રદેશ

96. વિવિધતામાં એકતા જાળવવી કેમ જરૂરી છે?
A) ફરજ
✓ B) દેશની સુરક્ષા માટે
C) ડર
D) નિયમ

97. વિવિધ સમાજો વચ્ચે શું પુલ બને છે?
A) વિવાદ
✓ B) સંવાદ
C) ડર
D) બળ

98. ભારતની વિવિધતા શું બતાવે છે?
A) કમજોરી
✓ B) શક્તિ
C) જોખમ
D) અવરોધ

99. વિવિધતામાં એકતા કઈ રીતે વ્યક્ત થાય છે?
A) ભેદભાવ
✓ B) સહકાર
C) ડર
D) વિવાદ

100. ‘વિવિધતામાં એકતા’ અધ્યાયનો મુખ્ય સંદેશ શું છે?
A) ભેદ
B) સ્પર્ધા
✓ C) એકતા અને સહઅસ્તિત્વ
D) વિખૂટાપણું

અધ્યાય 15 : સરકાર

1. સરકાર શું છે?
A) ખાનગી સંસ્થા
✓ B) દેશનું શાસન ચલાવતી વ્યવસ્થા
C) વ્યાપાર સંસ્થા
D) સામાજિક જૂથ

2. સરકારનો મુખ્ય હેતુ શું છે?
A) નફો કમાવવો
✓ B) દેશનું સંચાલન કરવું
C) વેપાર કરવો
D) મનોરંજન

3. સરકાર કયા માટે જવાબદાર છે?
A) ફક્ત શિક્ષણ
✓ B) કાયદા અને વ્યવસ્થા
C) ફક્ત આરોગ્ય
D) ફક્ત ખેતી

4. સરકાર લોકો માટે શું બનાવે છે?
A) વ્યવસાય
✓ B) કાયદા
C) રમતો
D) ભાષા

5. કાયદાનો અમલ કોણ કરે છે?
A) નાગરિક
✓ B) સરકાર
C) વેપારી
D) વિદ્યાર્થીઓ

6. સરકાર શા માટે જરૂરી છે?
A) મજા માટે
✓ B) સમાજમાં વ્યવસ્થા રાખવા
C) સ્પર્ધા માટે
D) પ્રવાસ માટે

7. ભારત કઈ પ્રકારની સરકાર ધરાવે છે?
A) રાજાશાહી
✓ B) લોકશાહી
C) તાનાશાહી
D) સામ્યવાદી

8. લોકશાહી સરકારનો આધાર શું છે?
A) રાજા
✓ B) જનતા
C) સેના
D) અધિકારી

9. સરકાર કોણ બનાવે છે?
A) રાજા
✓ B) લોકો દ્વારા ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિ
C) ન્યાયાધીશ
D) અધિકારી

10. ચૂંટણી શા માટે યોજાય છે?
A) મજા માટે
✓ B) સરકાર પસંદ કરવા
C) વેપાર માટે
D) પ્રવાસ માટે

11. મત આપવાનો અધિકાર કોને છે?
A) બાળકો
✓ B) 18 વર્ષથી ઉપરના નાગરિક
C) વિદેશી
D) વિદ્યાર્થીઓ

12. સરકારના મુખ્ય સ્તર કેટલા છે?
A) બે
✓ B) ત્રણ
C) ચાર
D) પાંચ

13. કેન્દ્ર સરકાર ક્યાં કાર્ય કરે છે?
A) ગામમાં
✓ B) સમગ્ર દેશમાં
C) રાજ્યમાં
D) શહેરમાં

14. રાજ્ય સરકાર ક્યાં કાર્ય કરે છે?
A) દેશભરમાં
✓ B) રાજ્યમાં
C) ગામમાં
D) વિદેશમાં

15. સ્થાનિક સરકાર ક્યાં કાર્ય કરે છે?
A) દેશભરમાં
✓ B) ગામ અને શહેરમાં
C) રાજ્યમાં
D) કેન્દ્રમાં

16. સરકારની ત્રણ મુખ્ય શાખાઓ કઈ છે?
A) શિક્ષણ, આરોગ્ય, ખેતી
✓ B) વિધાન, કાર્યકારી, ન્યાયપાલિકા
C) કેન્દ્ર, રાજ્ય, સ્થાનિક
D) પોલીસ, સેના, અદાલત

17. કાયદા બનાવવાનું કામ કોણ કરે છે?
A) ન્યાયપાલિકા
✓ B) વિધાનમંડળ
C) કાર્યકારી
D) પોલીસ

18. કાયદાનો અમલ કોણ કરે છે?
A) વિધાનમંડળ
✓ B) કાર્યકારી
C) ન્યાયપાલિકા
D) અખબાર

19. કાયદાનો અર્થ સમજાવી ન્યાય આપવાનું કામ કોણ કરે છે?
A) કાર્યકારી
B) વિધાનમંડળ
✓ C) ન્યાયપાલિકા
D) પોલીસ

20. ભારતનું સંવિધાન શું છે?
A) કાયદાનો પુસ્તક
✓ B) દેશનો સર્વોચ્ચ કાયદો
C) નિયમો
D) માર્ગદર્શિકા

21. સંવિધાન કોને અધિકાર આપે છે?
A) માત્ર સરકારને
✓ B) નાગરિકોને
C) વિદેશીઓને
D) બાળકોને

22. નાગરિકોના મૂળભૂત અધિકારો કેટલા છે?
A) ચાર
✓ B) છ
C) પાંચ
D) સાત

23. મતાધિકાર કયા અધિકારમાં આવે છે?
A) ધાર્મિક
✓ B) લોકશાહી અધિકાર
C) આર્થિક
D) સાંસ્કૃતિક

24. સરકાર કર શા માટે વસૂલ કરે છે?
A) મજા માટે
✓ B) જાહેર સેવાઓ માટે
C) વેપાર માટે
D) રમતો માટે

25. રસ્તા, શાળા, હોસ્પિટલ કોણ બનાવે છે?
A) ખાનગી કંપની
✓ B) સરકાર
C) નાગરિક
D) વિદ્યાર્થી

26. પોલીસ કયા વિભાગ હેઠળ આવે છે?
A) ન્યાયપાલિકા
✓ B) કાર્યકારી
C) વિધાનમંડળ
D) શિક્ષણ

27. અદાલતો કઈ શાખાનો ભાગ છે?
A) કાર્યકારી
B) વિધાનમંડળ
✓ C) ન્યાયપાલિકા
D) પોલીસ

28. સરકાર સમાજમાં શું જાળવે છે?
A) વિવાદ
✓ B) શાંતિ અને વ્યવસ્થા
C) સ્પર્ધા
D) ભેદ

29. યુદ્ધ સમયે દેશની રક્ષા કોણ કરે છે?
A) પોલીસ
✓ B) સશસ્ત્ર દળ
C) અદાલત
D) શાળા

30. સરકારની આવકનો મુખ્ય સ્ત્રોત શું છે?
A) દાન
✓ B) કર
C) ભેટ
D) લોન

31. સરકાર બજેટ શા માટે બનાવે છે?
A) મજા
✓ B) આવક-ખર્ચ આયોજન
C) વેપાર
D) પ્રવાસ

32. સરકાર ગરીબો માટે શું કરે છે?
A) કશું નહીં
✓ B) કલ્યાણ યોજનાઓ
C) કર વધારવું
D) દંડ

33. જાહેર સેવાઓનો અર્થ શું છે?
A) ખાનગી લાભ
✓ B) સૌ માટેની સેવાઓ
C) વેપાર
D) રમતો

34. સરકાર શિક્ષણ શા માટે આપે છે?
A) નફો
✓ B) નાગરિક વિકાસ
C) મજા
D) સ્પર્ધા

35. સરકાર આરોગ્ય સેવાઓ કેમ આપે છે?
A) ફરજ નથી
✓ B) જનસ્વાસ્થ્ય માટે
C) વેપાર
D) પ્રવાસ

36. સરકાર કાયદા ભંગ કરનારને શું આપે છે?
A) ઇનામ
✓ B) સજા
C) છૂટ
D) પ્રોત્સાહન

37. લોકશાહીમાં સરકાર કોને જવાબદાર છે?
A) રાજા
✓ B) જનતા
C) સેના
D) અધિકારી

38. સરકાર બદલાય ત્યારે શું થાય છે?
A) દેશ બદલાય
✓ B) નીતિઓ બદલાય
C) સંવિધાન બદલાય
D) સીમા બદલાય

39. વિરોધ પક્ષનો કામ શું છે?
A) સરકાર ચલાવવી
✓ B) સરકારની ટીકા
C) કાયદા અમલ
D) ન્યાય આપવો

40. સરકારમાં ભ્રષ્ટાચાર શું છે?
A) વિકાસ
✓ B) સત્તાનો દુરુપયોગ
C) સેવા
D) સહકાર

41. પારદર્શક સરકારનો અર્થ શું છે?
A) ગુપ્ત કામ
✓ B) ખુલ્લી અને જવાબદાર
C) ખાનગી
D) નબળી

42. જવાબદાર સરકાર કેમ જરૂરી છે?
A) મજા
✓ B) લોકશાહીની સફળતા
C) પ્રવાસ
D) વેપાર

43. સરકાર નીતિ શું છે?
A) રમત
✓ B) કાર્ય યોજના
C) કાયદો નહીં
D) દંડ

44. સરકાર નિયમો કેમ બનાવે છે?
A) મજા
✓ B) વ્યવસ્થા માટે
C) સ્પર્ધા
D) રમત

45. સરકાર મીડિયા સાથે કેમ જોડાય છે?
A) જાહેરાત
✓ B) માહિતી પહોંચાડવા
C) વેપાર
D) મજા

46. સરકાર કુદરતી આપત્તિ સમયે શું કરે છે?
A) અવગણના
✓ B) રાહત કાર્ય
C) વેપાર
D) પ્રવાસ

47. સરકાર રોજગાર માટે શું કરે છે?
A) કશું નહીં
✓ B) યોજનાઓ બનાવે છે
C) કર વધારશે
D) દંડ

48. સરકાર અને નાગરિક વચ્ચે શું સંબંધ છે?
A) શત્રુતા
✓ B) પરસ્પર આધાર
C) વિવાદ
D) અલગ

49. સરકારની સત્તા ક્યાંથી આવે છે?
A) રાજા
✓ B) સંવિધાન
C) સેના
D) ધર્મ

50. સરકાર કાયદા મુજબ કાર્ય ન કરે તો કોણ રોકે છે?
A) પોલીસ
✓ B) ન્યાયપાલિકા
C) મીડિયા
D) શાળા

51. સરકારનો કાર્યકાળ કેટલો હોય છે?
A) 3 વર્ષ
✓ B) 5 વર્ષ
C) 10 વર્ષ
D) કાયમી

52. સરકાર બદલવાનો હક કોને છે?
A) અધિકારી
✓ B) નાગરિકોને
C) સેના
D) અદાલત

53. લોકશાહીમાં સત્તાનો સ્ત્રોત શું છે?
A) ધન
✓ B) મત
C) બળ
D) ભય

54. સરકાર વિકાસ કાર્ય શા માટે કરે છે?
A) મજા
✓ B) દેશની પ્રગતિ
C) રમત
D) પ્રવાસ

55. સરકાર ખેતી ક્ષેત્રે શું કરે છે?
A) કશું નહીં
✓ B) સહાય અને યોજના
C) કર વધારશે
D) દંડ

56. સરકાર ઉદ્યોગોને કેમ સહાય આપે છે?
A) મજા
✓ B) રોજગાર માટે
C) સ્પર્ધા
D) રમત

57. સરકાર શિક્ષણ કાયદા કેમ બનાવે છે?
A) નફો
✓ B) સર્વાંગી વિકાસ
C) મજા
D) પ્રવાસ

58. સરકાર કર ન ચૂકવનાર સામે શું કરે છે?
A) ઇનામ
✓ B) કાર્યવાહી
C) છૂટ
D) અવગણના

59. સરકાર અને કાયદો વચ્ચે શું સંબંધ છે?
A) અલગ
✓ B) સરકાર કાયદા મુજબ ચાલે
C) વિરોધ
D) નિષ્પક્ષ નહીં

60. સરકાર લોકહિતમાં કેમ કામ કરે છે?
A) મજા
✓ B) જવાબદારી
C) ડર
D) ફરજ નહીં

61. સરકારની નીતિ કોને અસર કરે છે?
A) માત્ર અમીર
✓ B) તમામ નાગરિક
C) માત્ર ગરીબ
D) માત્ર અધિકારી

62. સરકાર માહિતી જાહેર કેમ કરે છે?
A) મજા
✓ B) પારદર્શિતા
C) વેપાર
D) રમત

63. સરકાર કાયદા બદલવા ક્યારે કરી શકે?
A) મનમાનીથી
✓ B) વિધાનમંડળ દ્વારા
C) પોલીસ દ્વારા
D) અદાલત દ્વારા

64. સરકાર ન્યાય માટે કઈ સંસ્થા રાખે છે?
A) પોલીસ
✓ B) અદાલત
C) શાળા
D) મીડિયા

65. સરકારની નિષ્ફળતા શું લાવે છે?
A) વિકાસ
✓ B) અસંતોષ
C) શાંતિ
D) સમૃદ્ધિ

66. સરકાર સફળ બને તે માટે શું જરૂરી છે?
A) ડર
✓ B) લોકોનો સહકાર
C) બળ
D) ભેદ

67. સરકાર અને સંવિધાનમાં શું સંબંધ છે?
A) અલગ
✓ B) સરકાર સંવિધાન હેઠળ
C) સંવિધાન સરકાર હેઠળ
D) વિરોધ

68. સરકાર કાયદા કેમ અમલમાં મૂકે છે?
A) મજા
✓ B) ન્યાય માટે
C) રમત
D) પ્રવાસ

69. સરકાર લોકો પાસેથી પ્રતિસાદ કેમ લે છે?
A) મજા
✓ B) સુધારણા માટે
C) વેપાર
D) રમત

70. સરકારના નિર્ણય કોણ તપાસે છે?
A) પોલીસ
✓ B) અદાલત
C) શાળા
D) મીડિયા

71. સરકાર વિકાસ યોજના શા માટે બનાવે છે?
A) મજા
✓ B) સામાજિક વિકાસ
C) પ્રવાસ
D) રમત

72. સરકાર નાગરિકોની સુરક્ષા કેવી રીતે કરે છે?
A) અવગણના
✓ B) કાયદા અને સેના
C) વેપાર
D) રમત

73. સરકારને ટીકા કેમ સહન કરવી પડે છે?
A) મજા
✓ B) લોકશાહીમાં આવશ્યક
C) કમજોરી
D) ફરજ નહીં

74. સરકારનો દુરુપયોગ શું કહેવાય?
A) સેવા
✓ B) ભ્રષ્ટાચાર
C) વિકાસ
D) સહકાર

75. સરકાર સામે ફરિયાદ ક્યાં કરી શકાય?
A) શાળા
✓ B) અદાલત
C) દુકાન
D) બજાર

76. સરકાર અને મીડિયા વચ્ચે શું સંબંધ છે?
A) શત્રુતા
✓ B) માહિતી આપ-લે
C) અલગ
D) વિરોધ

77. સરકાર નાગરિકોની ફરજો શા માટે જણાવે છે?
A) મજા
✓ B) જવાબદારી માટે
C) રમત
D) પ્રવાસ

78. સરકારની સફળતા શેના પર આધારિત છે?
A) ધન
✓ B) નાગરિક સહયોગ
C) બળ
D) ડર

79. સરકાર અને લોકશાહી વચ્ચે શું સંબંધ છે?
A) અલગ
✓ B) પરસ્પર આધાર
C) વિરોધ
D) નિષ્પક્ષ નહીં

80. સરકાર નિયમો ન બનાવે તો શું થાય?
A) વિકાસ
✓ B) અराजકતા
C) શાંતિ
D) સમૃદ્ધિ

81. સરકાર અને નાગરિક વચ્ચે સંવાદ કેમ જરૂરી છે?
A) મજા
✓ B) વિશ્વાસ માટે
C) રમત
D) પ્રવાસ

82. સરકાર લોકો માટે નીતિ બદલાય કેમ કરે છે?
A) મનમાની
✓ B) જરૂરિયાત મુજબ
C) રમતો
D) ફરજ નહીં

83. સરકાર કાયદા અમલમાં નિષ્ફળ જાય તો શું થાય?
A) વિકાસ
✓ B) અશાંતિ
C) શાંતિ
D) સમૃદ્ધિ

84. સરકારની જવાબદારી કોણ નક્કી કરે છે?
A) રાજા
✓ B) સંવિધાન
C) સેના
D) ધર્મ

85. સરકાર સમાજમાં સમાનતા કેમ લાવે છે?
A) મજા
✓ B) ન્યાય માટે
C) રમત
D) પ્રવાસ

86. સરકાર કાયદા બધાને સમાન કેમ લાગુ કરે છે?
A) ફરજ નથી
✓ B) ન્યાય માટે
C) મજા
D) રમત

87. સરકાર નીતિઓ જાહેર ચર્ચા માટે કેમ મૂકે છે?
A) મજા
✓ B) લોકભાગીદારી
C) વેપાર
D) રમત

88. સરકાર બદલાય છતાં શું સ્થિર રહે છે?
A) નીતિ
✓ B) સંવિધાન
C) કાયદા નહીં
D) લોકો નહીં

89. સરકાર અને નાગરિક વચ્ચે વિશ્વાસ કેમ જરૂરી છે?
A) મજા
✓ B) લોકશાહી માટે
C) રમત
D) પ્રવાસ

90. સરકારની શક્તિ પર નિયંત્રણ કેમ જરૂરી છે?
A) મજા
✓ B) દુરુપયોગ રોકવા
C) રમત
D) પ્રવાસ

91. સરકાર સમાજના નબળા વર્ગ માટે શું કરે છે?
A) અવગણના
✓ B) સુરક્ષા અને સહાય
C) કર
D) દંડ

92. સરકાર કાયદા અમલમાં લાવવા કઈ સંસ્થાનો ઉપયોગ કરે છે?
A) શાળા
✓ B) પોલીસ
C) મીડિયા
D) દુકાન

93. સરકારનું કામ પારદર્શક ન હોય તો શું થાય?
A) વિશ્વાસ
✓ B) અસંતોષ
C) વિકાસ
D) શાંતિ

94. સરકાર નાગરિકોને માહિતી આપવી કેમ જરૂરી છે?
A) મજા
✓ B) જાગૃતિ માટે
C) રમત
D) પ્રવાસ

95. સરકાર અને ન્યાયપાલિકા વચ્ચે શું સંબંધ છે?
A) વિરોધ
✓ B) સંતુલન
C) અલગ
D) શત્રુતા

96. સરકાર નીતિ અમલમાં મૂકે ત્યારે શું ધ્યાન રાખે?
A) નફો
✓ B) લોકહિત
C) રમત
D) પ્રવાસ

97. સરકાર નાગરિકોને કેમ સાંભળે છે?
A) મજા
✓ B) જવાબદારી માટે
C) ફરજ નહીં
D) રમત

98. સરકાર કાયદા બદલતી વખતે શું કરે છે?
A) મનમાની
✓ B) ચર્ચા અને મતદાન
C) દંડ
D) રમત

99. સરકાર અને લોકશાહીનું અંતિમ લક્ષ્ય શું છે?
A) સત્તા
B) નિયંત્રણ
✓ C) જનકલ્યાણ
D) નફો

100. ‘સરકાર’ અધ્યાયનો મુખ્ય સાર શું છે?
A) સત્તા
B) કાયદા
✓ C) લોકહિત માટે શાસન
D) નિયંત્રણ

અધ્યાય 16 : સ્થાનિક સરકાર

1. સ્થાનિક સરકાર શું છે?
A) દેશનું શાસન
✓ B) સ્થાનિક સ્તરે શાસન વ્યવસ્થા
C) રાજ્ય સરકાર
D) ખાનગી સંસ્થા

2. સ્થાનિક સરકાર શા માટે જરૂરી છે?
A) મજા માટે
✓ B) સ્થાનિક સમસ્યાઓ ઉકેલવા
C) વેપાર માટે
D) પ્રવાસ માટે

3. સ્થાનિક સરકાર કયા સ્તરે કાર્ય કરે છે?
A) રાષ્ટ્રીય
✓ B) ગામ અને શહેર
C) રાજ્ય
D) આંતરરાષ્ટ્રીય

4. ગામ સ્તરે કઈ સ્થાનિક સરકાર હોય છે?
A) નગરપાલિકા
✓ B) ગ્રામ પંચાયત
C) રાજ્ય સરકાર
D) કેન્દ્ર સરકાર

5. શહેરમાં સ્થાનિક સરકાર કઈ છે?
A) ગ્રામ પંચાયત
✓ B) નગરપાલિકા / મહાનગરપાલિકા
C) તાલુકા પંચાયત
D) જિલ્લા પંચાયત

6. ગ્રામ પંચાયતનો વડો કોણ હોય છે?
A) કલેક્ટર
✓ B) સરપંચ
C) મેયર
D) મંત્રી

7. સરપંચની પસંદગી કેવી રીતે થાય છે?
A) નિમણૂકથી
✓ B) ચૂંટણી દ્વારા
C) વારસાથી
D) લોટરીથી

8. ગ્રામ પંચાયતના સભ્યોને શું કહે છે?
A) અધિકારી
✓ B) પંચ
C) મંત્રી
D) ન્યાયાધીશ

9. પંચાયત વ્યવસ્થાના કેટલા સ્તર છે?
A) બે
✓ B) ત્રણ
C) ચાર
D) પાંચ

10. પંચાયત વ્યવસ્થાના ત્રણ સ્તર કયા છે?
A) કેન્દ્ર–રાજ્ય–સ્થાનિક
✓ B) ગ્રામ–તાલુકા–જિલ્લા
C) ગામ–શહેર–રાજ્ય
D) તાલુકા–શહેર–રાજ્ય

11. તાલુકા સ્તરે કઈ પંચાયત હોય છે?
A) ગ્રામ પંચાયત
✓ B) તાલુકા પંચાયત
C) જિલ્લા પંચાયત
D) નગરપાલિકા

12. જિલ્લા સ્તરે કઈ પંચાયત કાર્ય કરે છે?
A) તાલુકા પંચાયત
✓ B) જિલ્લા પંચાયત
C) ગ્રામ પંચાયત
D) નગરપાલિકા

13. ગ્રામ સભા શું છે?
A) અધિકારીઓની બેઠક
✓ B) ગામના તમામ પુખ્ત નાગરિકોની સભા
C) પંચોની બેઠક
D) સરકારી ઓફિસ

14. ગ્રામ સભાનો મુખ્ય હેતુ શું છે?
A) મજા
✓ B) લોકભાગીદારી
C) વેપાર
D) પ્રવાસ

15. ગ્રામ સભા કેટલાવાર મળે છે?
A) રોજ
✓ B) વર્ષમાં થોડા વખત
C) મહિને એકવાર
D) પાંચ વર્ષે

16. નગરપાલિકાનો વડો કોણ હોય છે?
A) સરપંચ
✓ B) પ્રમુખ / મેયર
C) કલેક્ટર
D) મંત્રી

17. મહાનગરપાલિકા કયા શહેરોમાં હોય છે?
A) નાના શહેર
✓ B) મોટા શહેર
C) ગામ
D) તાલુકા

18. સ્થાનિક સરકારના મુખ્ય કાર્ય કયા છે?
A) યુદ્ધ
✓ B) સ્વચ્છતા, રસ્તા, પાણી
C) વિદેશ નીતિ
D) કર વસૂલાત નહીં

19. ગામમાં પાણીની વ્યવસ્થા કોણ કરે છે?
A) રાજ્ય સરકાર
✓ B) ગ્રામ પંચાયત
C) કેન્દ્ર સરકાર
D) અદાલત

20. રસ્તા, લાઈટ, સફાઈ કયા વિભાગ હેઠળ આવે છે?
A) કેન્દ્ર
✓ B) સ્થાનિક સરકાર
C) રાજ્ય
D) ખાનગી

21. સ્થાનિક સરકાર આવક ક્યાંથી મેળવે છે?
A) દાન
✓ B) કર અને ફી
C) લોટરી
D) વેપાર

22. ઘર કર કોણ વસૂલ કરે છે?
A) રાજ્ય સરકાર
✓ B) સ્થાનિક સરકાર
C) કેન્દ્ર સરકાર
D) બેંક

23. સ્થાનિક સરકારને ગ્રાન્ટ કોણ આપે છે?
A) વિદેશ
✓ B) રાજ્ય અને કેન્દ્ર સરકાર
C) ખાનગી કંપની
D) નાગરિક

24. કચરા વ્યવસ્થાપન કોનું કામ છે?
A) અદાલત
✓ B) નગરપાલિકા
C) પોલીસ
D) શાળા

25. ગામમાં વિકાસ યોજના કોણ બનાવે છે?
A) કલેક્ટર
✓ B) ગ્રામ પંચાયત
C) રાજ્ય મંત્રી
D) અદાલત

26. સ્થાનિક સરકારમાં ચૂંટણી કેટલા વર્ષે થાય છે?
A) 3 વર્ષ
✓ B) 5 વર્ષ
C) 10 વર્ષ
D) કાયમી

27. સ્થાનિક સરકાર લોકો માટે કેમ નજીક છે?
A) શક્તિ માટે
✓ B) રોજિંદા પ્રશ્નો ઉકેલે છે
C) કાયદા બનાવે છે
D) યુદ્ધ કરે છે

28. પંચાયત રાજ વ્યવસ્થા કયા સંવિધાન સુધારાથી અમલમાં આવી?
A) 41મો
✓ B) 73મો
C) 50મો
D) 90મો

29. નગરપાલિકા માટે કયો સુધારો લાગુ પડે છે?
A) 73મો
✓ B) 74મો
C) 50મો
D) 42મો

30. સ્થાનિક સરકારમાં મહિલાઓ માટે શું વ્યવસ્થા છે?
A) નથી
✓ B) અનામત (આરક્ષણ)
C) મનાઈ
D) અલગ સરકાર

31. પંચાયત રાજથી શું મજબૂત થાય છે?
A) રાજાશાહી
✓ B) લોકશાહી
C) તાનાશાહી
D) ખાનગીકરણ

32. સ્થાનિક સરકારનો મુખ્ય હેતુ શું છે?
A) નફો
✓ B) સ્થાનિક વિકાસ
C) વિદેશ નીતિ
D) સત્તા

33. ગામમાં આરોગ્ય કેન્દ્ર કોણ સંભાળે છે?
A) કેન્દ્ર
✓ B) સ્થાનિક સરકાર
C) અદાલત
D) પોલીસ

34. ગામમાં શાળાની દેખરેખ કોણ કરે છે?
A) ખાનગી
✓ B) સ્થાનિક સરકાર
C) વિદેશ
D) અદાલત

35. સ્થાનિક સરકારમાં લોકભાગીદારી શું છે?
A) બળ
✓ B) લોકોની ભાગીદારી
C) ફરજ
D) ડર

36. ગ્રામ પંચાયત કઈ સમસ્યાઓ ઉકેલે છે?
A) આંતરરાષ્ટ્રીય
✓ B) સ્થાનિક
C) રાષ્ટ્રીય
D) વૈશ્વિક

37. શહેરમાં પાણી પુરવઠો કોણ કરે છે?
A) રાજ્ય
✓ B) નગરપાલિકા
C) કેન્દ્ર
D) ખાનગી

38. સ્થાનિક સરકારની બેઠક ક્યાં થાય છે?
A) રાજ્ય ભવન
✓ B) પંચાયત ભવન / નગર ભવન
C) સંસદ
D) અદાલત

39. સ્થાનિક સરકારમાં નિર્ણય કોણ કરે છે?
A) અધિકારી
✓ B) ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિ
C) પોલીસ
D) અદાલત

40. પંચાયતના નિર્ણયોને કોણ મંજૂરી આપે છે?
A) અદાલત
✓ B) ગ્રામ સભા
C) પોલીસ
D) મીડિયા

41. સ્થાનિક સરકારની જવાબદારી કોની સામે છે?
A) વિદેશ
✓ B) સ્થાનિક નાગરિક
C) માત્ર રાજ્ય
D) કેન્દ્ર

42. ગ્રામ સભા લોકશાહીને કેવી રીતે મજબૂત કરે છે?
A) બળથી
✓ B) સીધી ભાગીદારીથી
C) ડરથી
D) દંડથી

43. સ્થાનિક સરકાર કાયદા બનાવે છે?
A) હા
✓ B) ના, નિયમો અમલ કરે છે
C) સંવિધાન બદલે
D) આંતરરાષ્ટ્રીય

44. સ્થાનિક વિકાસ માટે સૌથી યોગ્ય સ્તર કયું છે?
A) કેન્દ્ર
✓ B) સ્થાનિક સરકાર
C) રાજ્ય
D) વિદેશ

45. પંચાયત રાજનો વિચાર કોને મજબૂત બનાવે છે?
A) અધિકારી
✓ B) સામાન્ય નાગરિક
C) રાજા
D) ઉદ્યોગ

46. શહેરમાં ટ્રાફિક વ્યવસ્થા કોની જવાબદારી છે?
A) અદાલત
✓ B) નગરપાલિકા
C) કેન્દ્ર
D) શાળા

47. સ્થાનિક સરકાર પર નિયંત્રણ કોણ રાખે છે?
A) કોઈ નહીં
✓ B) રાજ્ય સરકાર
C) વિદેશ
D) ખાનગી

48. પંચાયતને તાલીમ કોણ આપે છે?
A) ગામ
✓ B) રાજ્ય સરકાર
C) વિદેશ
D) ખાનગી

49. સ્થાનિક સરકારની નિષ્ફળતા શું લાવે છે?
A) વિકાસ
✓ B) અસંતોષ
C) સમૃદ્ધિ
D) શાંતિ

50. સ્થાનિક સરકાર અને લોકશાહી વચ્ચે શું સંબંધ છે?
A) અલગ
✓ B) આધારભૂત
C) વિરોધ
D) નગણ્ય

51. ગ્રામ પંચાયતનો કાર્યકાળ કેટલો છે?
A) 3 વર્ષ
✓ B) 5 વર્ષ
C) 7 વર્ષ
D) 10 વર્ષ

52. પંચાયતની આવક વધારવા શું કરી શકાય?
A) અવગણના
✓ B) સ્થાનિક કર
C) દંડ
D) યુદ્ધ

53. ગ્રામ પંચાયત કઈ સેવા નથી આપતી?
A) પાણી
✓ B) વિદેશ નીતિ
C) રસ્તા
D) સ્વચ્છતા

54. નગરપાલિકા કઈ સેવા આપે છે?
A) યુદ્ધ
✓ B) સફાઈ
C) સંવિધાન
D) વિદેશ નીતિ

55. સ્થાનિક સરકાર કેમ પારદર્શક હોવી જોઈએ?
A) મજા
✓ B) વિશ્વાસ માટે
C) ડર
D) ફરજ નહીં

56. સ્થાનિક સરકારમાં ભ્રષ્ટાચાર શું છે?
A) વિકાસ
✓ B) સત્તાનો દુરુપયોગ
C) સેવા
D) સહકાર

57. સ્થાનિક સરકાર સામે ફરિયાદ ક્યાં કરી શકાય?
A) દુકાન
✓ B) રાજ્ય સરકાર
C) શાળા
D) વિદેશ

58. પંચાયતના કામની દેખરેખ કોણ કરે છે?
A) મીડિયા
✓ B) ગ્રામ સભા
C) પોલીસ
D) અદાલત

59. સ્થાનિક સરકારની સફળતા શેના પર આધારિત છે?
A) ધન
✓ B) લોકોનો સહકાર
C) બળ
D) ડર

60. સ્થાનિક સરકાર લોકહિતમાં કેમ કામ કરે છે?
A) મજા
✓ B) જવાબદારી
C) ફરજ નહીં
D) ડર

61. સ્થાનિક સરકાર અને વિકાસ વચ્ચે શું સંબંધ છે?
A) નથી
✓ B) સીધો
C) નબળો
D) ક્યારેક

62. ગ્રામ પંચાયત મહિલાઓ માટે શું કરે છે?
A) કશું નહીં
✓ B) પ્રતિનિધિત્વ આપે છે
C) રોકે છે
D) અલગ કરે છે

63. સ્થાનિક સરકારમાં યુવાનોની ભૂમિકા શું છે?
A) નથી
✓ B) સક્રિય ભાગીદારી
C) રોકાણ
D) નિયંત્રણ

64. સ્થાનિક સરકાર શા માટે જવાબદાર છે?
A) વિદેશ
✓ B) સ્થાનિક વિકાસ
C) યુદ્ધ
D) સંવિધાન

65. પંચાયત રાજથી કયો લાભ થાય છે?
A) સત્તાકેન્દ્રીકરણ
✓ B) સત્તા વિકેન્દ્રીકરણ
C) તાનાશાહી
D) ખાનગીકરણ

66. સ્થાનિક સરકારમાં નિર્ણય પ્રક્રિયા કેવી હોય છે?
A) ગુપ્ત
✓ B) ચર્ચા દ્વારા
C) બળ દ્વારા
D) ડર દ્વારા

67. પંચાયત રાજ વ્યવસ્થાનો આધાર શું છે?
A) અધિકારી
✓ B) ગ્રામ સભા
C) અદાલત
D) પોલીસ

68. શહેરમાં ગરીબોની સમસ્યાઓ કોણ ઉકેલે છે?
A) કેન્દ્ર
✓ B) નગરપાલિકા
C) વિદેશ
D) અદાલત

69. સ્થાનિક સરકાર અને રાજ્ય સરકાર વચ્ચે શું સંબંધ છે?
A) વિરોધ
✓ B) સહકાર
C) અલગ
D) નગણ્ય

70. પંચાયત રાજથી શું મજબૂત બને છે?
A) રાજાશાહી
✓ B) ગ્રામ લોકશાહી
C) તાનાશાહી
D) ખાનગી

71. સ્થાનિક સરકાર કાયદા ભંગ સામે શું કરે છે?
A) કંઈ નહીં
✓ B) કાર્યવાહી
C) ઇનામ
D) અવગણના

72. ગ્રામ પંચાયત વિકાસ માટે કઈ યોજના અમલમાં મૂકે છે?
A) આંતરરાષ્ટ્રીય
✓ B) સરકારી યોજનાઓ
C) ખાનગી
D) વિદેશી

73. પંચાયત રાજ વ્યવસ્થા ક્યારે અમલમાં આવી?
A) 1950
✓ B) 1992
C) 2000
D) 2010

74. સ્થાનિક સરકાર માટે સંવિધાનમાં કઈ અનુસૂચિ છે?
A) 7મી
✓ B) 11મી અને 12મી
C) 9મી
D) 10મી

75. સ્થાનિક સરકાર લોકોની કઈ જરૂરિયાત પૂરી કરે છે?
A) વિદેશ પ્રવાસ
✓ B) રોજિંદી સેવાઓ
C) યુદ્ધ
D) સંવિધાન

76. પંચાયત રાજથી શું વિકસે છે?
A) બ્યુરોક્રસી
✓ B) લોકભાગીદારી
C) તાનાશાહી
D) ખાનગીકરણ

77. સ્થાનિક સરકારમાં પારદર્શિતા કેમ જરૂરી છે?
A) મજા
✓ B) વિશ્વાસ અને જવાબદારી
C) ડર
D) ફરજ નહીં

78. ગ્રામ પંચાયત કઈ બાબત પર ધ્યાન આપે છે?
A) વિદેશ
✓ B) પાણી, રસ્તા, સ્વચ્છતા
C) યુદ્ધ
D) સંવિધાન

79. સ્થાનિક સરકારની ભૂમિકા કઈ છે?
A) રાષ્ટ્રીય નીતિ
✓ B) સ્થાનિક કલ્યાણ
C) આંતરરાષ્ટ્રીય
D) સંવિધાન

80. પંચાયત રાજ વ્યવસ્થાનો હેતુ શું છે?
A) સત્તાકેન્દ્રીકરણ
✓ B) સત્તા વિકેન્દ્રીકરણ
C) ખાનગીકરણ
D) તાનાશાહી

81. સ્થાનિક સરકાર લોકોમાં શું વિકસાવે છે?
A) ડર
✓ B) જવાબદારી
C) બળ
D) અવગણના

82. ગ્રામ સભા વગર પંચાયત કેમ નબળી પડે?
A) કાયદા
✓ B) લોકભાગીદારી નથી
C) ધન
D) અધિકારી

83. સ્થાનિક સરકાર અને વિકાસ યોજના વચ્ચે શું સંબંધ છે?
A) નથી
✓ B) સીધો
C) નબળો
D) ક્યારેક

84. સ્થાનિક સરકારની કામગીરી કોણ તપાસે છે?
A) વિદેશ
✓ B) રાજ્ય સરકાર
C) ખાનગી
D) કોઈ નહીં

85. પંચાયત રાજથી કયો મૂલ્ય વિકસે છે?
A) ભેદ
✓ B) લોકશાહી મૂલ્ય
C) તાનાશાહી
D) ખાનગી

86. સ્થાનિક સરકારમાં નાગરિકોની ફરજ શું છે?
A) અવગણના
✓ B) ભાગીદારી
C) વિરોધ
D) ડર

87. સ્થાનિક સરકાર કેમ લોકશાહીની પાયાની છે?
A) શક્તિ
✓ B) નજીકનું શાસન
C) ડર
D) નિયંત્રણ

88. ગ્રામ પંચાયત કઈ સમસ્યાઓ પર કામ કરે છે?
A) આંતરરાષ્ટ્રીય
✓ B) પાણી, રસ્તા, સ્વચ્છતા
C) સંવિધાન
D) યુદ્ધ

89. સ્થાનિક સરકારની ભૂમિકા સમય સાથે કેમ વધી છે?
A) કાયદા
✓ B) વિકાસ જરૂરિયાત
C) મજા
D) પ્રવાસ

90. પંચાયત રાજથી શા માટે લાભ થાય છે?
A) સત્તા કેન્દ્રિત
✓ B) લોકો સુધી સત્તા
C) તાનાશાહી
D) ખાનગી

91. સ્થાનિક સરકારમાં ફરિયાદ નિવારણ કેમ જરૂરી છે?
A) મજા
✓ B) જવાબદારી માટે
C) ડર
D) ફરજ નહીં

92. પંચાયત રાજ વ્યવસ્થાનો મુખ્ય આધાર શું છે?
A) અધિકારી
✓ B) ગ્રામ સભા
C) અદાલત
D) પોલીસ

93. સ્થાનિક સરકારમાં નિર્ણય પ્રક્રિયા લોકશાહી કેમ છે?
A) ગુપ્ત
✓ B) ચર્ચા અને મત
C) બળ
D) ડર

94. સ્થાનિક સરકાર નાગરિકોને શું શીખવે છે?
A) ડર
✓ B) લોકશાહી ભાગીદારી
C) ભેદ
D) નિયંત્રણ

95. પંચાયત રાજથી કઈ શક્તિ વિકસે છે?
A) તાનાશાહી
✓ B) લોકશક્તિ
C) ખાનગી
D) અધિકારી

96. સ્થાનિક સરકાર અને જવાબદારી વચ્ચે શું સંબંધ છે?
A) નથી
✓ B) સીધો
C) નબળો
D) ક્યારેક

97. સ્થાનિક સરકાર કેમ જરૂરી છે?
A) મજા
✓ B) લોકોના નજીક શાસન
C) વિદેશ
D) યુદ્ધ

98. પંચાયત રાજથી કયો હેતુ પૂરો થાય છે?
A) સત્તાકેન્દ્રીકરણ
✓ B) સત્તા વિકેન્દ્રીકરણ
C) ખાનગીકરણ
D) તાનાશાહી

99. સ્થાનિક સરકાર અને વિકાસ વચ્ચે શું છે?
A) વિરોધ
✓ B) ગાઢ સંબંધ
C) અલગ
D) નગણ્ય

100. ‘સ્થાનિક સરકાર’ અધ્યાયનો મુખ્ય સાર શું છે?
A) નિયંત્રણ
B) સત્તા
✓ C) લોકો માટે નજીકનું શાસન
D) નિયમ

અધ્યાય 17 : જીવનનિર્વાહ

1. જીવનનિર્વાહનો અર્થ શું થાય છે?
A) મજા કરવી
✓ B) જીવન જીવવા માટે આવક મેળવવી
C) મુસાફરી
D) શિક્ષણ

2. લોકો જીવનનિર્વાહ માટે શું કરે છે?
A) રમતો
✓ B) વિવિધ વ્યવસાય
C) તહેવાર
D) આરામ

3. ખેતી કઈ પ્રકારનો વ્યવસાય છે?
A) ગૌણ
✓ B) પ્રાથમિક
C) દ્વિતીય
D) તૃતીય

4. ખેતી કોના પર આધારિત છે?
A) ઉદ્યોગ
✓ B) કુદરત
C) મશીન
D) વેપાર

5. ખેડૂત શું ઉત્પાદન કરે છે?
A) મશીન
✓ B) ખોરાક
C) કપડાં
D) વાહન

6. માછીમારી કયા વિસ્તારમાં થાય છે?
A) રણ
✓ B) નદી અને દરિયો
C) પર્વત
D) મેદાન

7. પશુપાલનનો અર્થ શું છે?
A) ખેતી
✓ B) પશુ ઉછેર
C) વેપાર
D) સેવા

8. દૂધ, ઘી અને ઊન કયા વ્યવસાયથી મળે છે?
A) ખેતી
✓ B) પશુપાલન
C) ઉદ્યોગ
D) સેવા

9. વનઉદ્યોગ કયા પર આધારિત છે?
A) દરિયો
✓ B) જંગલ
C) પર્વત
D) નદી

10. ખનન વ્યવસાય શું છે?
A) ખેતી
✓ B) ખનિજ કાઢવું
C) વેપાર
D) સેવા

11. ખનન કયો વ્યવસાય ક્ષેત્ર છે?
A) તૃતીય
✓ B) પ્રાથમિક
C) દ્વિતીય
D) સેવા

12. ઉદ્યોગ કયો વ્યવસાય ક્ષેત્ર છે?
A) પ્રાથમિક
✓ B) દ્વિતીય
C) તૃતીય
D) ગૌણ

13. ઉદ્યોગમાં શું બનાવવામાં આવે છે?
A) કાચો માલ
✓ B) તૈયાર માલ
C) પાક
D) ખનિજ

14. કાપડ ઉદ્યોગ કયા કાચા માલ પર આધારિત છે?
A) લોખંડ
✓ B) કપાસ
C) કોલસો
D) સિમેન્ટ

15. સેવા ક્ષેત્રમાં શું આવે છે?
A) ખેતી
✓ B) શિક્ષણ, આરોગ્ય
C) ખનન
D) ઉદ્યોગ

16. શિક્ષક કયા ક્ષેત્રમાં આવે છે?
A) પ્રાથમિક
✓ B) તૃતીય
C) દ્વિતીય
D) ગૌણ

17. ડૉક્ટર કયા વ્યવસાયમાં આવે છે?
A) ખેતી
✓ B) સેવા
C) ઉદ્યોગ
D) ખનન

18. વેપારનો અર્થ શું છે?
A) ઉત્પાદન
✓ B) માલની ખરીદ-વેચાણ
C) ખેતી
D) સેવા

19. દુકાનદાર કયો વ્યવસાય કરે છે?
A) ખેતી
✓ B) વેપાર
C) ખનન
D) શિક્ષણ

20. પરિવહન કયા ક્ષેત્રમાં આવે છે?
A) પ્રાથમિક
B) દ્વિતીય
✓ C) તૃતીય
D) ગૌણ

21. ડ્રાઈવર કયા વ્યવસાયમાં આવે છે?
A) ખેતી
✓ B) સેવા
C) ઉદ્યોગ
D) ખનન

22. જીવનનિર્વાહના સાધનોમાં શું આવે છે?
A) રમતો
✓ B) વ્યવસાય
C) તહેવાર
D) આરામ

23. લોકો એક વ્યવસાયથી બીજામાં કેમ જાય છે?
A) મજા
✓ B) આવક માટે
C) ફરજ
D) દબાણ

24. શહેરી વિસ્તારમાં કયો વ્યવસાય વધુ છે?
A) ખેતી
✓ B) ઉદ્યોગ અને સેવા
C) માછીમારી
D) પશુપાલન

25. ગ્રામિણ વિસ્તારમાં કયો વ્યવસાય વધુ છે?
A) સેવા
✓ B) ખેતી
C) ઉદ્યોગ
D) વેપાર

26. હસ્તકલા કયો વ્યવસાય છે?
A) સેવા
✓ B) દ્વિતીય
C) પ્રાથમિક
D) તૃતીય

27. કુંભાર કયો વ્યવસાય કરે છે?
A) ખેતી
✓ B) હસ્તકલા
C) સેવા
D) વેપાર

28. લોહાર કયો વ્યવસાય કરે છે?
A) સેવા
✓ B) હસ્તકલા
C) ખેતી
D) વેપાર

29. જીવનનિર્વાહ માટે શિક્ષણ કેમ જરૂરી છે?
A) મજા
✓ B) સારા રોજગાર માટે
C) ફરજ
D) સમય પસાર

30. ટેક્નોલોજી જીવનનિર્વાહને કેવી રીતે અસર કરે છે?
A) ઘટાડે
✓ B) સરળ બનાવે
C) બંધ કરે
D) નુકસાન

31. ઉદ્યોગોમાં કામ કરનારને શું કહે છે?
A) ખેડૂત
✓ B) કામદાર
C) વેપારી
D) શિક્ષક

32. કારખાનાં કયા ક્ષેત્રમાં આવે છે?
A) પ્રાથમિક
✓ B) દ્વિતીય
C) તૃતીય
D) ગૌણ

33. સેવા ક્ષેત્રનો વિકાસ શું દર્શાવે છે?
A) ગરીબી
✓ B) આર્થિક વિકાસ
C) બેરોજગારી
D) અવગણના

34. જીવનનિર્વાહ માટે કુશળતા કેમ જરૂરી છે?
A) મજા
✓ B) રોજગાર મેળવવા
C) ફરજ
D) સમય

35. બેંક કર્મચારી કયા ક્ષેત્રમાં આવે છે?
A) ખેતી
✓ B) સેવા
C) ઉદ્યોગ
D) ખનન

36. પ્રવાસન કયો વ્યવસાય છે?
A) પ્રાથમિક
B) દ્વિતીય
✓ C) તૃતીય
D) ગૌણ

37. હોટલ ઉદ્યોગ કયા ક્ષેત્રમાં આવે છે?
A) પ્રાથમિક
✓ B) સેવા
C) ખનન
D) ખેતી

38. જીવનનિર્વાહ માટે સૌથી મહત્વપૂર્ણ શું છે?
A) મજા
✓ B) રોજગાર
C) આરામ
D) પ્રવાસ

39. બેરોજગારી શું છે?
A) નોકરી કરવી
✓ B) નોકરી ન મળવી
C) સેવા
D) વેપાર

40. બેરોજગારીથી શું થાય છે?
A) વિકાસ
✓ B) આર્થિક મુશ્કેલી
C) સમૃદ્ધિ
D) આરામ

41. સ્વરોજગારનો અર્થ શું છે?
A) નોકરી
✓ B) પોતાનો વ્યવસાય
C) સેવા
D) ખેતી

42. દરજી કયો વ્યવસાય કરે છે?
A) ખેતી
✓ B) સ્વરોજગાર
C) સેવા
D) ખનન

43. જીવનનિર્વાહમાં આવકનું મહત્વ શું છે?
A) નથી
✓ B) જરૂરિયાત પૂરી કરવા
C) મજા
D) પ્રવાસ

44. પરિવારની આવક કોણ મેળવે છે?
A) એક વ્યક્તિ
✓ B) એક કે વધુ સભ્ય
C) માત્ર બાળકો
D) કોઈ નહીં

45. ગૃહઉદ્યોગ શું છે?
A) મોટા ઉદ્યોગ
✓ B) ઘરેથી થતો ઉદ્યોગ
C) સેવા
D) ખનન

46. મહિલા જીવનનિર્વાહમાં શું ભૂમિકા ભજવે છે?
A) નથી
✓ B) મહત્વપૂર્ણ
C) ઓછી
D) અવગણ્ય

47. જીવનનિર્વાહમાં બાળકો શું કરે છે?
A) કામ
✓ B) અભ્યાસ
C) વેપાર
D) ખનન

48. આવક વધારવા શું જરૂરી છે?
A) આરામ
✓ B) કુશળતા
C) મજા
D) સમય

49. જીવનનિર્વાહ અને શિક્ષણ વચ્ચે શું સંબંધ છે?
A) નથી
✓ B) સીધો
C) નબળો
D) વિરુદ્ધ

50. જીવનનિર્વાહ માટે કયો માર્ગ સારો છે?
A) બેરોજગારી
✓ B) મહેનત અને કુશળતા
C) મજા
D) આરામ

51. જીવનનિર્વાહમાં શ્રમનું મહત્વ શું છે?
A) નથી
✓ B) આધાર
C) અવરોધ
D) વિકલ્પ

52. રોજિંદા મજૂર કયા ક્ષેત્રમાં આવે છે?
A) તૃતીય
✓ B) પ્રાથમિક/દ્વિતીય
C) સેવા
D) વેપાર

53. જીવનનિર્વાહ માટે સાધનો કેમ જરૂરી છે?
A) મજા
✓ B) કામ કરવા
C) ફરજ
D) પ્રવાસ

54. કૌશલ્ય વિકાસનો અર્થ શું છે?
A) રમત
✓ B) કુશળતા વધારવી
C) ફરજ
D) મજા

55. સરકાર જીવનનિર્વાહ માટે શું કરે છે?
A) કશું નહીં
✓ B) રોજગાર યોજનાઓ
C) મજા
D) અવગણના

56. મહાત્મા ગાંધી નરેગા કઈ સાથે જોડાયેલી છે?
A) શિક્ષણ
✓ B) રોજગાર
C) આરોગ્ય
D) વેપાર

57. જીવનનિર્વાહમાં ટેક્નોલોજીનો લાભ શું છે?
A) નુકસાન
✓ B) ઉત્પાદન વધે
C) બેરોજગારી
D) કામ બંધ

58. કૌશલ્ય વિના શું થાય છે?
A) વિકાસ
✓ B) રોજગાર મુશ્કેલ
C) સમૃદ્ધિ
D) આરામ

59. જીવનનિર્વાહમાં બજારનું મહત્વ શું છે?
A) નથી
✓ B) માલ વેચાણ
C) મજા
D) ફરજ

60. જીવનનિર્વાહ માટે આયોજન કેમ જરૂરી છે?
A) મજા
✓ B) સુરક્ષિત ભવિષ્ય
C) પ્રવાસ
D) આરામ

61. આવક અને ખર્ચ વચ્ચે સંતુલન કેમ જરૂરી છે?
A) નથી
✓ B) બચત માટે
C) મજા
D) ફરજ

62. બચત શા માટે જરૂરી છે?
A) મજા
✓ B) ભવિષ્ય માટે
C) પ્રવાસ
D) ખર્ચ

63. બેંક જીવનનિર્વાહમાં કેવી મદદ કરે છે?
A) નથી
✓ B) બચત અને લોન
C) મજા
D) અવરોધ

64. લોનનો અર્થ શું છે?
A) ભેટ
✓ B) ઉધાર
C) આવક
D) બચત

65. જીવનનિર્વાહમાં જોખમ શું છે?
A) મજા
✓ B) આવક અનિશ્ચિત
C) વિકાસ
D) આરામ

66. વીમો શા માટે જરૂરી છે?
A) મજા
✓ B) જોખમથી સુરક્ષા
C) ફરજ
D) પ્રવાસ

67. જીવનનિર્વાહમાં શ્રમ અને મૂડી વચ્ચે શું છે?
A) વિરોધ
✓ B) પરસ્પર આધાર
C) અંતર
D) ભેદ

68. જીવનનિર્વાહ માટે કયો વ્યવસાય સ્થિર ગણાય?
A) બેરોજગારી
✓ B) કુશળ આધારિત
C) અસ્થાયી
D) મજા

69. જીવનનિર્વાહ અને માનવ ગૌરવ વચ્ચે શું સંબંધ છે?
A) નથી
✓ B) સીધો
C) નબળો
D) વિરુદ્ધ

70. જીવનનિર્વાહમાં આત્મનિર્ભરતાનો અર્થ શું?
A) મદદ લેવી
✓ B) પોતે કમાવું
C) ફરજ
D) મજા

71. સ્વરોજગારથી શું વધે છે?
A) બેરોજગારી
✓ B) આત્મનિર્ભરતા
C) જોખમ
D) નુકસાન

72. જીવનનિર્વાહ માટે કયો ગુણ જરૂરી છે?
A) આળસ
✓ B) મહેનત
C) ડર
D) અવગણના

73. વ્યવસાય પસંદ કરતી વખતે શું જોવું જોઈએ?
A) મજા
✓ B) રસ અને કુશળતા
C) ફરજ
D) દબાણ

74. જીવનનિર્વાહમાં મહિલાઓની ભાગીદારી કેમ વધી છે?
A) ફરજ
✓ B) શિક્ષણ અને તક
C) ડર
D) મજા

75. જીવનનિર્વાહમાં શહેર અને ગામ વચ્ચે શું ફરક છે?
A) નથી
✓ B) વ્યવસાયના પ્રકાર
C) લોકો
D) સમય

76. જીવનનિર્વાહમાં પ્રાથમિક ક્ષેત્રનું મહત્વ શું છે?
A) નથી
✓ B) કાચો માલ આપે છે
C) મજા
D) અવગણના

77. દ્વિતીય ક્ષેત્રનું મહત્વ શું છે?
A) કાચો માલ
✓ B) મૂલ્ય વધારો
C) મજા
D) ફરજ

78. તૃતીય ક્ષેત્રનું મહત્વ શું છે?
A) ઉત્પાદન
✓ B) સેવાઓ
C) ખેતી
D) ખનન

79. જીવનનિર્વાહમાં ઉદ્યોગીકરણનો અસર શું છે?
A) બેરોજગારી
✓ B) રોજગાર વધારો
C) નુકસાન
D) બંધ

80. જીવનનિર્વાહમાં વૈશ્વિકીકરણનો અર્થ શું?
A) સ્થાનિક
✓ B) વિશ્વ સાથે જોડાણ
C) મજા
D) અવરોધ

81. જીવનનિર્વાહમાં નોકરીની સુરક્ષા કેમ જરૂરી છે?
A) નથી
✓ B) ભવિષ્ય માટે
C) મજા
D) ફરજ

82. અસંગઠિત ક્ષેત્ર શું છે?
A) સુરક્ષિત
✓ B) અસુરક્ષિત કામ
C) સરકારી
D) સ્થિર

83. સંગઠિત ક્ષેત્ર શું છે?
A) અસ્થિર
✓ B) નિયમિત અને સુરક્ષિત
C) મજા
D) ફરજ

84. જીવનનિર્વાહમાં ન્યૂનતમ વેતનનું મહત્વ શું છે?
A) નથી
✓ B) ન્યાય માટે
C) મજા
D) ફરજ

85. બાળમજૂરી શા માટે ખોટી છે?
A) ફરજ
✓ B) શિક્ષણમાં અવરોધ
C) મજા
D) આવક

86. જીવનનિર્વાહમાં કાયદાનો ભૂમિકા શું છે?
A) અવગણના
✓ B) સુરક્ષા
C) મજા
D) અવરોધ

87. શ્રમિક સંઘ શા માટે બને છે?
A) મજા
✓ B) અધિકાર રક્ષણ
C) ફરજ
D) પ્રવાસ

88. જીવનનિર્વાહમાં આરોગ્ય કેમ જરૂરી છે?
A) નથી
✓ B) કામ કરવાની ક્ષમતા
C) મજા
D) અવગણના

89. જીવનનિર્વાહમાં સલામતી સાધનો કેમ જરૂરી છે?
A) મજા
✓ B) અકસ્માતથી બચાવ
C) ફરજ
D) પ્રવાસ

90. જીવનનિર્વાહમાં સમય વ્યવસ્થાપનનું મહત્વ શું છે?
A) નથી
✓ B) કાર્યક્ષમતા
C) મજા
D) ફરજ

91. જીવનનિર્વાહમાં પ્રદૂષણથી શું અસર પડે છે?
A) લાભ
✓ B) આરોગ્ય સમસ્યા
C) વિકાસ
D) મજા

92. ટકાઉ જીવનનિર્વાહનો અર્થ શું?
A) વધુ શોષણ
✓ B) લાંબા સમય સુધી આવક
C) મજા
D) અવગણના

93. જીવનનિર્વાહમાં પર્યાવરણનું મહત્વ શું છે?
A) નથી
✓ B) આધાર
C) મજા
D) અવરોધ

94. જીવનનિર્વાહ માટે સરકારની યોજના કોને મદદ કરે છે?
A) અમીર
✓ B) ગરીબ અને બેરોજગાર
C) ઉદ્યોગપતિ
D) અધિકારી

95. જીવનનિર્વાહમાં કુટુંબની ભૂમિકા શું છે?
A) નથી
✓ B) સહયોગ
C) અવરોધ
D) મજા

96. જીવનનિર્વાહમાં નૈતિકતા કેમ જરૂરી છે?
A) નથી
✓ B) વિશ્વાસ માટે
C) મજા
D) ફરજ

97. જીવનનિર્વાહમાં સફળતા શેના પર આધારિત છે?
A) ભાગ્ય
✓ B) મહેનત અને કુશળતા
C) મજા
D) સમય

98. જીવનનિર્વાહ અને સમાજ વચ્ચે શું સંબંધ છે?
A) નથી
✓ B) પરસ્પર આધાર
C) વિરુદ્ધ
D) અલગ

99. જીવનનિર્વાહમાં આત્મસન્માનનું મહત્વ શું છે?
A) નથી
✓ B) ગૌરવપૂર્ણ જીવન
C) મજા
D) ફરજ

100. ‘જીવનનિર્વાહ’ અધ્યાયનો મુખ્ય સંદેશ શું છે?
A) આરામ
B) મજા
✓ C) મહેનત, કુશળતા અને આત્મનિર્ભરતા
D) આવક